Man hinh phang cat canh

Mn hnh phng ct cnh
Xem bai viet bang font Unicode

Mn hnh tinh th lng TFT LCD ngy cng rng hn, mng hn v cng r hn

Cho n nay, cc loi mn hnh phng (flat panel hay cn gi l LCD - mn hnh tinh th lng) da trn nhng cng ngh khc nhau thng t tin v cn c nhiu hn ch v  phn gii cng nh kch c so vi loi mn hnh CRT thng dng (CRT - cathode ray tube - ng phng in t). Tuy nhin, tnh hnh trong nm nay ha hn s thay i.

Hai nm trc y, ch nhng my tnh xch tay (notebook) cao cp nht mi c trang b mn hnh LCD c  phn gii 800 x 600. Phn ln cn li dng  mc 640 x 460. Gi y, nhiu mn hnh c 13,3 v 14,1 inch loi TFT (thin-film transistor hay cn gi l active matrix - mn hnh LCD ma trn tch cc) c  phn gii chun 1024 x 728. Thm ch,  phn gii s cn t mc cao hn trong nm nay, km theo  l cht lng hnh nh tt hn, mn hnh mng hn na v tiu th nng lng t hn.

Cc nh sn xut LCD hng u nh Samsung, NEC, IBM/Toshiba, LG, Mitsubishi, Fujitsu v Philips cho bit l mn hnh 12,1 inch vi  phn gii 800 x 600 vn l loi thng dng cho phn ln cc my xch tay hin nay. Mn hnh 13,3 inch XGA (1024 x 768) trong thi gian ti s tr nn ph bin hn. Nhng kch c khc m ta c th ch i l 14,1 v 15 inch vi  phn gii  mc XGA, cng nh 13,6 v 15,1 inch vi  phn gii SXGA (1280 x 1024).

Hin ti, vn  duy nht i vi mn hnh phng l cha c b tng tc  ha  c th hin th mu thc   phn gii 1280 x 1024. Theo  kin ca cc chuyn gia trong lnh vc ny th kch thc 15 inch s l gii hn ca mn hnh cho cc my xch tay trong tng lai gn, ch n gin bi vic tng kch thc mn hnh s lm cho my tnh xch tay tr nn to v cng knh.

Mn hnh LCD cng ang tr nn mng hn. V d Samsung  gim chiu dy mn hnh ca h xung cn 5,5 mm cho loi 12,1 inch v 6 mm cho loi 13,3 inch. Vi kch thc mn hnh nh vy, cc my xch tay s rt mng.

Nhng ci tin quan trng trong nm nay vi mn hnh LCD cho my xch tay s l tiu th t nng lng, cng nh tng gp i  tng phn v  sng t t l 100 - 1 ( tng phn) v 70 Cd/m2 ( sng) ln 200 - 1 v 150 Cd/m2.

Gi thnh cho mn hnh 13,1 inch cng s gim nh sn xut i tr do mc tiu th tng. Cho n cui nm nay, Samsung, Toshiba v Mitsubishi s a vo s dng nhng cng ngh mi nhm ci thin  sng v kch thc ca LCD. Mn hnh cho notebook 12,1 inch ca Toshiba s s dng quy trnh LTPS (low-temperature polysilicon), c u im l mch in nh hn cho  phn gii ln so vi silicon amorphous chun hin nay. Mn hnh LTPS t c  sng v gn hn nh thit k gi l system-on-glass: mch iu khin hin th nm gia tm knh v tm plastic.

Quy trnh LTPS cho php loi b kt ni gia tm knh TFT v mch IC iu khin (gi tt l TAB). TAB l thnh phn t gi nht trong n th TFT. Bng cch b qua TAB, gi mn hnh LCD s gim hn v  tin cy c nng cao. Loi b TAB cng c ngha l gim chiu dy v trong lng ca mn hnh, ng thi tng  phn gii. Samsung ang pht trin LCD TFT trn c s LTPS vi  phn gii cc ln: 430.000 im trn mi inch vung, cho php mn hnh 14 inch c kh nng hin th 2048 x 1536 im. Cc mn hnh ca my xch tay c ln trong nm nay s c kh nng hin th 16,8 triu mu.

Toshiba, Samsung v cc nh sn xut LCD khc cng ang y mnh pht trin chip  ha vi giao tip s cho LCD. Nhng giao tip loi ny s cho  trung thc cao hn v gi thnh h so vi giao tip tng t ang c s dng trong phn ln cc b iu khin  ha hin nay.

Trong tng lai, nng lng tiu th ca LCD s gim mnh nh s dng CLC (cholesteric liquid crystal). So vi loi TNC (twisted-nematic crystal) thng thng th CLC n nh hn  trng thi tt v bt, gi hnh nh hin th m khng cn phi hi phc (refresh).

LCD ln sang my  bn

Trong khi phn ln mn hnh LCD TFT c s dng cho my tnh xch tay th ngy cng c nhiu LCD thay th cho mn hnh CRT. Nhiu nh sn xut my tnh  a LCD vo cc h thng PC  bn vi kch thc t 13 n 21 inch. Mt s nh sn xut LCD nh Samsung  tin ti kch c 30 inch.  mc hin th ny,  phn gii 2048 x 1536 tr nn hin thc. Mn hnh Samsung 21 inch hin ti cho  phn gii UXGA (1600 x 1200)  ch  mu thc.

Trong khi mn hnh LCD TFT cho my xch tay s ch t ti mc sng 150 cd/m2 v t l tng phn 200 - 1 trong nm nay th LCD cho my  bn c  sng 300 Cd/m2 v t l tng phn 300 - 1, vi gc nhn cng rng hn. Mc tiu th nng lng khng l vn  quan trng i vi LCD cho my  bn. Cc nh sn xut ang s dng nhng cng ngh  lm cho mn hnh LCD c th snh vi CRT c v  phn gii ln cht lng hnh nh.

V d, cng ngh Multi-domain Vertical Alignment (MVA) ca Fujitsu ci thin ng k cht lng hnh nh v n gin quy trnh sn xut loi LCD kch thc ln. MVA LCD c gc nhn ln hn 160o theo c hai chiu ng v ngang,  tng phn 300 - 1. Thi gian phn hi ca loi mn hnh mi ny ch c 25 ms (mili giy).

Thng 7/1997, Fujitsu cng b loi mn hnh TFT LCD 15 inch s dng cng ngh MVA cho my  bn. Mn hnh c  phn gii XGA vi 16 triu mu,  sng 200 Cd/m2 v t l tng phn 300 - 1. Mn hnh nng 6Kg, tiu th ti a 40W. Gi hn 3000 USD.

Mitsubishi cng ang s dng cng ngh mi  m rng gc nhn cho mn hnh LCD. IPS (In-plane switching) l cng ngh cho php m rng gc nhn trong khi vn duy tr thi gian phn hi. Trong tng lai, LCD loi antiferroelectric (AFLCD) vi thi gian phn hi rt nhanh (di 1ms), cho php hin th ti 100 khung hnh trong mt giy v gc nhn rt rng. Tuy nhin AFLCD l cng ngh phc tp, kh thc hin.

S chnh lch v gi gia LCD v CRT mc d  gim nhiu nhng vn cn cao. V d mn hnh phng ca NEC loi 14,1 inch vi  phn gii XGA c gi l 1599 USD. Cn loi 15 inch ca Mitsubishi c bn vi gi 2000 USD, gp 4 ln mn hnh CRT c  phn gii tng ng.

Mn hnh CRT phng

ng thi vi s pht trin ca LCD, mn hnh CRT cng c tip tc ci tin. Mt s nh sn xut, trong  c Sony v Samsung, a ra mn hnh CRT vi chiu dy v trng lng nh cc mn hnh thng thng, nhng mt trc phng hon ton, cho php trnh c s phn chiu ca mi trng. Khi xem, mn hnh CRT loi ny trng ging nh mn hnh LCD hay plasma. Mn hnh CRT phng s tr nn ph bin trong vng 3 nm ti. Khi nhng vn  v cng ngh c khc phc, gi ca chng s tng ng vi loi mn hnh c b mt "cong" nh hin nay.

Mt s nh chuyn mn d on rng mn hnh LCD ch c th cnh tranh c vi CRT trong vng t 1 n 3 nm ti.

Nht Thanh Byte 6/1998

Hiu bit c bn v LCD

Mn hnh tinh th lng (liquid crystal display - LCD) l cng ngh hin th da trn c tnh cn nh sng ca tinh th lng khi b phn cc bi in p. Tinh th lng l mt dng c bit ca vt cht c cu to t cc phn t hnh que.

LCD bao gm mt lp tinh th lng nm gia hai tm lc phn cc. Tm lc l bn plastic c c tnh ch cho php xuyn qua n nhng sng nh sng i song song vi mt mt phng xc nh. Gia cc tm lc v lp tinh th lng l li in cc mng trong sut.

Bi LCD tiu th t nng lng hn cc thit b pht x nn chng c s dng nhiu trong nhng lnh vc cn tit kim nng lng.

Cc loi LCD - LCD th ng (passive LCD)

c gi l "passive matrix" (ma trn th ng) nu l mn hnh my tnh hay "passive display" (hin th th ng) nu ch l mn hin th nh. Vi LCD th ng, tt c cc thnh phn in t hot ng (transistor) u nm ngoi mn hnh hin th. Mc d LCD th ng c ci tin nhiu, nhng cht lng khng hn bao nhiu v gc nhn hp, hn ch c hin tng mt hnh khi di chuyn con tr. Sau y l mt s loi LCD th ng:

TN (twisted nematic - quay 90o). L mn hnh r tin dnh cho cc thit b tiu dng hoc cng c. Ch c mu en trn nn xm/bc.

STN (supertwisted nematic - quay 180 - 270o). S dng cho mn hnh my xch tay vi hin th mu v n sc. DSTN v FSTN l STN ci tin v c cht lng cao hn STN.

Dual Scan STN. L loi STN c ci tin bng cch chia mn hnh ra lm hai na, mi na c qut ng thi v nh vy tng gp i s hng c qut li.

Active addressing. Mn hnh STN ci tin bng cch thc hin tr ti cc im ring r. Cht lng c ci thin nhng khng sc nt.

Mn hnh tch cc (Active display - TFT)

c s dng cho mn hnh mu ca my tnh xch tay v  bn, cn gi l mn hnh "active matrix" (ma trn tch cc) hay TFT (thin film transistor). Vi LCD loi ny, tt c cc transistor c t ti mi im bn trong mn hnh. Mn hnh  phn gii 640 x 480 s cn ti 921.000 transistor bi mi im cn 3 transistor cho 3 mu: , lc v xanh. Mn hnh tch cc cho hnh nh sc nt,  tng phn cao, loi b hin tng mt con tr khi di chuyn. Nhc im l cng ngh phc tp, gi thnh cao.

Reflective v backlit

Khi nim ny lin quan ti mn hnh LCD. Mn hnh reflective (phn x) c s dng nhiu trong cc sn phm tiu dng v i hi ngun sng t bn ngoi. Bi vy, n ch hin th tt trong iu kin c  nh sng. Mn hnh backlit th khc, n s dng ngun sng ring v hin th tt trong mi iu kin nh sng. Tt c cc loi mn hnh cho my tnh u l backlit.

Tng lai ca mn hnh

Vo thng 2 va qua, cng ty Cambridge Display Technology (CDT)  cng b loi mn hnh TV bng plastic u tin trn th gii v n s tc ng ti cng ngh hin th cho my tnh trong tng lai. Cng ty s sn xut mn hnh trong s hp tc vi Seiko-Epson.

Cng ngh polymer pht sng (LEP) ca CDT, cn gi l "glowing plastic" c th to ra mt th h mn hnh phng mi.

Theo CDT, cc loi mn hnh TV mng c ln v mn hnh my tnh trong thi gian ti s c sn xut bng cng ngh ny. Sn phm u tin nh vy s c a ra vo cui nm nay. Cng vic phi lm hin ti l tng tui th ca sn phm hn 1500 gi s dng v nng cao  sng pht x.

Sn phm mu u tin l mn hnh TV phng c kch thc ng cho 3 inch v dy 2mm  c CDT trnh din va qua. Khng c hn ch no v gc nhn v tc  hi phc nh i vi mn hnh LCD. iu ny thch hp cho vic hin th video hay hot hnh 3D trn h thng c mn hnh kiu ny.

Nhng cng ngh mn hnh phng

LCD TFT khng phi l ng c vin duy nht ca mn hnh phng cht lng cao dng cho c my  bn v xch tay. i th ng gi nht ca n l mn hnh plasma (PDP - plasma display panel). Nhng loi cn li: Electroluminecent (EL), field emission display (FED)... u khng th snh c vi cng ngh LCD v PDP.  tr thnh ng c vin xng ng trn th trng mn hnh kch c t 1 ti 20 inch, cng ngh hin th phi kt hp c nhng u im v gi, tc , cht lng hnh nh ca CRT v kh nng tiu th t nng lng, s gn nh ca LCD. Nh vy, iu ny s khng th xy ra trong thi gian ti vi EL, FED hay nhng cng ngh khc.

Cng ngh PDP c mt s hn ch gy tr ngi cho s cnh tranh vi LCD.  l gi thnh cao, gy n v pht nhit khi hot ng, trng lng ln,  bn, hit sut thp. u im c bn ca PDP l c th to ra mn hnh kch thc ln, 40 inch hoc hn, trong khi LCD khng th t ti mc ny.

Mn hnh PDP 40 inch tr gi 4000 USD ca Fujitsu c  sng 300 Cd/m2, t l tng phn 70 - 1 v gc nhn 160o - rt tt cho kch c nh vy. n nm 1999, Fujitsu s c kh nng sn xut 100.000 mn hnh trong mt thng. Cng ty cng s a ra loi mn hnh PDP th h mi c kch thc 50 v 70 inch, bao gm cc  phn gii SXGA, UXGA, v HDTV (1920 x 1200). Fujitsu cho bit l h c th nng kch thc ti 100 inch.

Cnh tranh s lm cho gi vt liu v thit b gim xung, ng thi m rng th trng. Mt khi LCD chim lnh th trng mn hnh kch thc nh v va, trong khi PDP thu tm th trng mn hnh ln, CRT s mt dn u th ca mnh v s lng v c th dn ti s cn bng v gi c gia cc loi mn hnh.

Tng lai ca LCD t ra nhiu ha hn. Vi cng ngh mi CGS (continuous grain silicon) c pht trin bi Sharp v Semiconductor Energy Laboratory, ngi ta c th to ra nhng tm gng phng kch thc ln, cha lun c chip (mch iu khin LCD, CPU, b nh) v TFT LCD. T y, c th mong i loi my tnh kch thc nh v cc mng, cho php m ra mt th gii mi ca cc thit b tnh ton t hon. Hy tng tng, mt chic my tnh xch tay s khng dy hn bao nhiu so vi a mm hin nay.

PcLeHoan 1996 - 2002
Mirror : http://www.pclehoan.com
Mirror : http://www.lehoanpc.net
Mirror : http://www.ktlehoan.com