Minh Xu©n
PC World Singapore 4/97
PC World VN
DVD ®ang trë thµnh mét ph¬ng thøc lu tr÷ quan träng trong t¬ng lai gÇn. §· cã biÕt bao trë ng¹i, nhng vÉn trµn ®Çy hy väng. VËy, c«ng nghÖ míi ®Çy høng thó nµy lµ g×, vµ nã lu tr÷ nh÷ng g× cho b¹n?
§Õn cuèi thÕ kû nµy, cã thÓ b¹n sÏ chøng kiÕn sù c¸o chung cña æ CD-ROM, CDI, m¸y video CD, vµ ngay c¶ ®Üa laser còng nh m¸y karaoke. Ngêi thay thÕ sÏ lµ DVD, tøc lµ Digital Versatile Disc. Víi tªn gäi ®Çu tiªn lµ digital video disc (®Üa video sè), DVD ®· ®îc ph¸t triÓn thµnh mét ph¬ng tiÖn lu tr÷ tÝn hiÖu video sè, nh c¸c phim dµi ch¼ng h¹n. Nhng søc m¹nh cña DVD ®· tá ra to lín h¬n - kh¶ n¨ng video cña nã tèt h¬n VHS, ©m thanh sè tuyÖt diÖu, vµ cã lÏ quan träng nhÊt lµ kh¶ n¨ng lu tr÷ d÷ liÖu cùc lín cña nã.
Sau mét cuéc chiÕn d÷ déi, c¸c nhµ khæng lå trong ngµnh c«ng nghiÖp ®iÖn tö tiªu dïng, c«ng nghiÖp gi¶i trÝ vµ c«ng nghiÖp m¸y tÝnh, cuèi cïng ®· ®ång ý víi tiªu chuÈn míi nµy cho thÕ hÖ kÕ tiÕp cña ®Üa quang dung lîng lín, nhng chØ sau khi cuéc chiÕn tranh gi÷a hai chuÈn - Multimedia CD (MMCD) do Sony/Philips ®Ò xuÊt, vµ ®Üa Super Density (SD) cña liªn minh SD Alliance, mµ ®øng ®Çu lµ Toshiba vµ Time Warner - ®e däa chia c¾t ngµnh c«ng nghiÖp. Mçi nhãm cã nh÷ng lý lÏ riªng buéc mäi ngêi tu©n theo ®Þnh chuÈn cña m×nh, vµ chèng l¹i ®Þnh chuÈn cña phÝa kia. May m¾n thay, nhê ¸p lùc gi¸n tiÕp cña ®«ng ®¶o ngêi dïng kh¸c nhau, c¶ hai bªn ®· ngng tranh chÊp vµ cïng ®ång ý víi mét "®Þnh chuÈn thèng nhÊt". C¸c nhãm nµy ®· ®i ®Õn mét tháa hiÖp b»ng c¸ch chÊp nhËn c¸c ®Æc t¶ vËt lý cña SD Alliance vµ c«ng nghÖ ®iÒu biÕn tÝn hiÖu cña Sony/Philips.
VËy th× c«ng nghÖ míi nµy, mét c¸ch chÝnh x¸c, sÏ gióp b¹n nh÷ng g× trong viÖc lu tr÷? Nãi ng¾n gän, DVD høa hÑn sÏ trë thµnh nguån cung cÊp tÝn hiÖu video sè cho TV vµ m¸y tÝnh cña b¹n trong vßng mét n¨m n÷a. §©y kh«ng ph¶i lµ lêi høa su«ng, gièng nh nh÷ng thiÕt bÞ mÉu ®Çy Ên tîng ®· ®îc trng bµy t¹i c¸c cuéc triÓn l·m th¬ng nghiÖp vµo ®Çu n¨m ngo¸i.
Cã vÎ nh DVD ®· trë thµnh mét ph¬ng thøc quan träng. Thùc ra, tÊt c¶ c¸c h·ng s¶n xuÊt audio/video lín cña NhËt ®Òu ®· trng bµy hoÆc c«ng bè c¸c s¶n phÈm DVD.
§Þnh chuÈn DVD sÏ hç trî cho nhiÒu øng dông kh¸c nhau. Nhng mét m¸y hoÆc mét æ ®Üa cha thÓ lµm ®îc mäi c¸i b¹n cÇn. S¶n phÈm ®Çu tiªn trong lo¹t DVD lµ m¸y ch¬i video DVD - thiÕt bÞ tiªu dïng gièng nh m¸y ch¬i ®Üa laser, nèi víi TV vµ ch¹y c¸c ®Üa phim DVD. M¸y nµy còng ch¬i ®îc c¸c ®Üa CD ©m thanh. Tuy nhiªn, chóng kh«ng chøa bÊt kú mét bé phËn tÝnh to¸n nµo bªn trong, vµ còng kh«ng cã giao tiÕp (nh SCSI ch¼ng h¹n) ®Ó cã thÓ nèi vµo m¸y tÝnh. §iÒu nµy cã nghÜa lµ chóng kh«ng ch¹y ®îc c¸c ®Üa CD-ROM hoÆc DVD-ROM.
ThiÕt bÞ ®Çu tiªn thuéc lo¹i nµy, m¸y ch¬i ®Üa DVD-A300 cña Panasonic, gi¸ kho¶ng 900 USD, ch¹y ®îc ®Üa video CD vµ CD ©m thanh còng nh ®Üa phim DVD. Panasonic cã b¸n kÌm theo mét sè ®Üa mÉu DVD, nhng chóng ta vÉn ®ang ®îi nh÷ng ®Üa phim cña Time Warner vµ Columbia.
S¶n phÈm thø hai sÏ lµ æ ®Üa DVD-ROM, cã gi¸ xÊp xØ nh m¸y ch¬i ®Üa video. Mét lo¹i thiÕt bÞ ngo¹i vi cho m¸y tÝnh, t¬ng tù nh æ CD-ROM, sÏ ch¹y c¶ DVD-ROM, CD-ROM hiÖn cã, vµ c¶ CD ©m thanh, nhng kh«ng ch¹y ®îc ®Üa phim DVD. §Ó xem ®îc ®Üa phim DVD b»ng m¸y tÝnh, m¸y tÝnh ph¶i ®îc trang bÞ thªm thiÕt bÞ gi¶i m· video DVD MPEG vµ thiÕt bÞ gi¶i m· ©m thanh Dolly AC-3. Yªu cÇu nµy cã thÓ thay ®æi nÕu cã mét sè h·ng chÕ t¹o lo¹i æ DVD-ROM cã kÌm theo c¸c m¹ch gi¶i m· tÝn hiÖu video DVD. Tuy nhiªn viÖc tæ hîp nµy sÏ lµm cho æ ®Üa rÊt ®¾t tiÒn.
DVD høa hÑn cã tèc ®é truyÒn d÷ liÖu nhanh, video ph©n gi¶i cao, vµ kh¶ n¨ng lu tr÷ ®Õn 17 gigabyte. Nã còng t¬ng thÝch ngîc khi ®äc CD ©m thanh, CD-ROM, video CD, vµ CD t¬ng t¸c.
Cßn kÝch cì th× thÕ nµo? §Üa DVD gièng nh ®Üa CD: cã cïng ®êng kÝnh 120 mm vµ ®é dµy 1,2 mm. Hai lo¹i ®Üa cïng ®îc chÕ t¹o b»ng mét lo¹i chÊt dÎo nh nhau, c¶ hai ®Òu ®îc phñ mét líp ph¶n x¹ máng trªn bÒ mÆt vµ mét líp b¶o vÖ ngoµi cïng. C¸c hèc (pit) biÓu diÔn cho c¸c m· sè ®îc ®äc b»ng mét tia laser ®á ph¶n x¹ ra tõ mÆt ®Üa. Mçi ®Üa DVD cã thÓ chøa Ýt nhÊt 4,7 gigabyte trªn mét mÆt, gÊp kho¶ng b¶y lÇn søc chøa cña CD-ROM. Lo¹i ®Üa hai mÆt chøa ®îc 9,4 gigabyte. §Æc t¶ cña DVD cã x¸c ®Þnh lo¹i ®Üa hai líp, chøa ®îc ®Õn 8,5 gigabyte mçi líp, nªn dung lîng tæng céng mçi ®Üa lµ 17 gigabyte.
§iÒu kú diÖu tµng Èn
Ngêi ta t¨ng dung lîng lu tr÷ cña DVD b»ng mét sè ph¬ng ph¸p. Tríc hÕt c¸c hèc ®îc ¨n lâm vµo DVD ®Òu nhá vµ sÝt h¬n nhiÒu so víi ®Üa CD cã mËt ®é th«ng thêng. Sè lîng hèc ghi lªn DVD cµng nhiÒu, th× lîng d÷ liÖu cã thÓ lu tr÷ ®îc trªn ®ã cµng lín. §Ó th©m nhËp ®îc vµo c¸c hèc nhá ®ã, m¸y ch¬i ®Üa DVD vµ æ DVD-ROM ph¶i dïng tia laser cã bíc sãng ng¾n h¬n (laser ¸nh s¸ng ®á thay v× laser hång ngo¹i), nªn cã thÓ héi tô chÝnh x¸c h¬n. Kh«ng chØ vËy, ®Üa DVD míi cßn dïng ph¬ng ph¸p ®iÒu biÕn sè ®Ó b¶o ®¶m t¬ng thÝch ngîc víi c¸c lo¹i ®Üa hiÖn ®ang dïng, vµ ph¬ng ph¸p hiÖu chØnh lçi m¹nh h¬n so víi ph¬ng ph¸p hiÖn nay.
Quan träng h¬n lµ c¸c ®Æc t¶ DVD hç trî cho lo¹i ®Üa mét mÆt, hai líp. Trong lo¹i ®Üa nµy, ngêi ta dïng mét mµng máng b¸n truyÒn phñ thªm mét líp lªn c¸c hèc n»m gÇn ®Çu thu tia laser h¬n. Nhê ®ã, tia laser cã thÓ héi tô xuyªn qua líp b¸n truyÒn nµy vµ ®äc d÷ liÖu trªn líp n»m ë s©u h¬n. §Ó b¶o ®¶m cho viÖc ®äc l¹i kh«ng bÞ ranh ph©n giíi khi tia laser thay ®æi ®é héi tô gi÷a hai líp nµy, ngêi ta dïng thªm mét bé ®Öm trong m¹ch ®iÖn tö. Lo¹i ®Üa hai líp nµy cã thÓ chøa ®Õn 8,5 gigabyte d÷ liÖu, mêi hai lÇn lín h¬n dung lîng cña c¸c ®Üa CD hiÖn t¹i chØ cã mét líp.
TÝn hiÖu video sÏ ®îc lu tr÷ trªn ®Üa DVD míi nµy theo chuÈn Motion Picture Experts Group 2 (MPEG-2), mét tiªu chuÈn nÐn video hiÖn ®ang ®îc sö dông trong c¸c vÖ tinh TV sè cã ®é ph©n gi¶i cao. Ph¬ng ph¸p nµy lo¹i bá th«ng tin d thõa ®Ó ®¹t ®îc hÖ sè nÐn cao.
Trong video, h×nh ¶nh kh«ng thay ®æi nhiÒu tõ khung h×nh nµy sang khung h×nh kh¸c. §iÒu nµy g©y ra sù d thõa v× cïng mét d÷ liÖu mµ ph¶i lu gi÷ nhiÒu lÇn. Víi tiªu chuÈn míi, lîng th«ng tin trïng lÆp trong tõng khung h×nh chØ ®îc lu gi÷ mét lÇn, vµ sÏ ®îc sö dông mçi khi cÇn ®Õn.
Nh÷ng høa hÑn l¹c quan
ThÕ hÖ ®Çu tiªn cña m¸y ch¬i ®Üa DVD bao gåm tÊt c¶ c¸c tÝnh n¨ng cña m¸y ch¬i ®Üa CD vµ ®Üa laser, nh khung h×nh bÞ dõng, chuyÓn ®éng chËm vµ truy cËp ngÉu nhiªn còng chËm. Nhng søc chøa cao h¬n cña DVD th× l¹i cho phÐp chÊt lîng video vµ ©m thanh vît xa so víi CD-ROM, b¨ng VHS, vµ ngay c¶ laser video. §Üa DVD mét mÆt, mét líp dïng ph¬ng thøc nÐn MPEG-2 cã thÓ chøa 133 phót video sè, ®ñ chç cho 8 lo¹i ng«n ng÷ vµ 32 bé phô ®Ò.
Thªm vµo ®ã, DVD còng hç trî ©m thanh vßng (surround) Dolby AC-3 d¹ng sè, víi 6 ®êng tiÕng riªng biÖt. TÝnh n¨ng multi-aspect-ration cho phÐp mét ®Üa cã thÓ ph¸t ë chÕ ®é toµn mµn h×nh hay mµn h×nh cì réng 16:9.
¢m thanh sè chÊt lîng cao, nhiÒu ®Æc trng t¸ch biÖt h¼n víi nh÷ng hÖ tríc, nhiÒu kiÓu dùa trªn c¬ së c¸c gãc ®é cña camera, vµ kh¶ n¨ng t¬ng thÝch ngîc víi c¸c lo¹i ®Üa CD ©m thanh ®ang sö dông, lµ nh÷ng ®Æc ®iÓm kü thuËt cïng víi hµng lo¹t c¸c chøc n¨ng næi bËt riªng cña DVD.
DVD cã tèc ®é kh¸ nhanh. MÆc dï theo tiªu chuÈn, tèc ®é quay h¬i thÊp h¬n so víi tèc ®é cña æ CD-ROM 4X, nhng nhê d÷ liÖu ®îc truyÒn tõ DVD víi tèc ®é 1,35M mçi gi©y nªn nã t¬ng ®¬ng víi lo¹i æ CD-ROM 9X. ¥ë trÞ sè nµy, æ DVD gÇn b»ng tèc ®é cña æ ®Üa cøng.
ChiÕm chç cña ai
B»ng c¸ch dung hßa c¸c tiªu chuÈn chÝnh, ®Þnh chuÈn cña lo¹i ®Üa míi nµy sÏ bao gåm nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau. Bªn c¹nh c¸c phiªn b¶n cho phim vµ ROM, phiªn b¶n chØ dïng cho ©m thanh vµ trß ch¬i ®· ®îc ®Ò xuÊt ®Ó ®a ra chËm h¬n.
TiÕp ®ã, dßng ®Þnh chuÈn nµy cã thÓ sÏ giíi thiÖu phiªn b¶n ghi mét lÇn, cã tªn lµ DVD-R vµ phiªn b¶n ghi l¹i nhiÒu lÇn cã tªn lµ DVD-RAM. Toshiba dù ®Þnh sÏ ®a ra æ DVD-R dung lîng 3,8 gigabyte mçi mÆt, vµ æ DVD-RAM dung lîng 2,6 gigabyte. Hy väng lµ c¸c phiªn b¶n nµy cã thÓ sÏ cho phÐp chuyÓn ®æi d÷ liÖu gi÷a c¸c ph¬ng tiÖn gi¶i trÝ vµ c¸c ph¬ng tiÖn dïng trong m¸y tÝnh mét c¸ch ®Çy ®ñ.
Trªn thùc tÕ, MPEG-2 DVD sÏ thay thÕ MPEG-1 Video vµ CD-I (CD - t¬ng t¸c) víi dung lîng cao h¬n vµ chÊt lîng video tèt h¬n. Tuy nhiªn, trong thêi ®iÓm nµy, sù tËp trung ®ang híng vµo môc tiªu gi¶i trÝ, tiªu biÓu lµ Hollywood dù ®Þnh dïng ®Üa DVD thay cho ®Üa laser trong thÞ trêng tiªu dïng.
RÊt khã nãi DVD sÏ chÊp nhËn nhanh hay chËm. XÐt cho cïng, c«ng nghÖ míi nµy ®ang cè x©m nhËp vµo nh÷ng c«ng nghÖ ®· ®îc thiÕt lËp v÷ng ch¾c, dï kÐm linh ho¹t h¬n. VÝ dô ®Üa laser sö dông d÷ liÖu d¹ng t¬ng tù kh«ng nÐn, nªn kh«ng ®ßi hái ph¶i gi¶i m· vµ ®Þnh khu«n thøc nh ®èi víi DVD. ViÖc s¶n xuÊt ®Üa laser còng ®¬n gi¶n vµ rÎ tiÒn h¬n.
Ngoµi ra, viÖc sö dông m¸y VCR ®· qu¸ phæ biÕn më réng, vµ b¨ng video l¹i rÊt rÎ. Mét ®iÒu h¬i thÊt väng lµ c¸c thiÕt bÞ DVD ®Çu tiªn sÏ kh«ng cã kh¶ n¨ng ghi ®îc.
C¸c kiÓu ®Üa cã thÓ ghi ®îc sÏ ra ®êi muén h¬n v× chñ nh©n n¾m gi÷ b¶n quyÒn ®ang t×m kiÕm biÖn ph¸p b¶o vÖ an toµn nh»m ng¨n chÆn viÖc nh©n b¶n trém c¸c néi dung quý cña hä. H¬n n÷a, DVD vÉn ®îc a thÝch v× viÖc s¶n xuÊt hµng lo¹t ®Üa nµy cho gi¸ rÎ h¬n b¨ng video cassette, chiÕm Ýt chç vµ cho h×nh/tiÕng chÊt lîng tèt h¬n. §Ó gióp cho tiÕn tr×nh nµy ®îc thuËn lîi, Hollywood sÏ kh«ng chÇn chõ trong viÖc ph¸t hµnh nhiÒu ®Çu phim ®¾t kh¸ch cña m×nh b»ng DVD tríc tiªn. Bªn c¹nh ®ã, v× lo¹i ®Üa CD ®· cã mÆt tõ tríc, ®· t¹o ra mét nhu cÇu ®¸ng kÓ ®èi víi c¸c s¶n phÈm chØ dïng ®Ó ®äc ra, vµ ®· kh¼ng ®Þnh vai trß chñ ®¹o cña chóng. IÝt nhÊt, DVD còng cã thÓ bæ sung cho VCR gièng nh ®Üa CD ®· bæ sung cho b¨ng cassette trong lÜnh vùc ©m thanh vµ nh¹c.
Khi c¸c thiÕt bÞ cã thÓ ghi l¹i nhiÒu lÇn ra ®êi, DVD sÏ ph¸t triÓn m¹nh h¬n nh lµ mét c«ng nghÖ t¹o c¬ héi tèt cho viÖc thay thÕ b¨ng video hoÆc ®Üa laser ®· trë nªn giµ cçi. Tuy vËy, DVD vÉn cßn cÇn ph¶i giµnh lÊy sù chó ý tõ ngêi dïng tríc c¸c c«ng nghÖ ph©n phèi b»ng video nh b¨ng video d¹ng sè vµ video theo yªu cÇu.
MÆc dï hÇu hÕt sù chó ý ®· ®îc tËp trung vµo phiªn b¶n video cña DVD, nhng trong ngµnh kinh doanh nµy nhiÒu ngêi vÉn cßn tin r»ng ®èi víi lÜnh vùc ROM, ®Þnh chuÈn míi sÏ ph¸t huy t¸c dông tríc tiªn, v× viÖc c¹nh tranh víi CD-ROM cã nhiÒu nhîc ®iÓm sÏ dÔ dµng mang l¹i chiÕn th¾ng h¬n. T¹i sao? §¬n gi¶n chØ v× kh«ng cã ®iÒu g× CD-ROM cã thÓ lµm mµ DVD-ROM l¹i kh«ng lµm tèt h¬n. ThÞ trêng m¸y tÝnh c¸ nh©n ®ang ao íc kh¶ n¨ng lu tr÷ lín h¬n vµ DVD kh«ng chØ t¬ng hîp ngîc víi CD-ROM, mµ nã cßn cã dung lîng lín h¬n gÊp nhiÒu lÇn. Nh÷ng ®Çu t cña b¹n cho CD-ROM còng nh cho CD ©m thanh sÏ kh«ng bÞ mÊt mét tÝ nµo c¶ khi chuyÓn sang DVD.
Nh÷ng chiÕc gai trªn b«ng hång
DÜ nhiªn, nh÷ng s¶n phÈm ®ang cã mÆt sÏ kh«ng bÞ lçi thêi ngay. HÇu hÕt c¸c nhµ ph©n tÝch ®Òu ®ång ý r»ng kh«ng cã mét hÖ thèng míi nµo th©m nhËp ®îc vµo vµi phÇn tr¨m thÞ phÇn mµ kh«ng mÊt trªn n¨m n¨m. Thùc tÕ còng cã mét sè kü thuËt míi kh«ng x¸c ®Þnh môc tiªu râ rµng, nhng hÇu hÕt chóng ®Òu nh¾m vµo viÖc gi¶i m· ©m thanh vµ video.
Nh÷ng ngêi sö dông m¸y PC muèn hëng sù tiÕn bé cña kh¶ n¨ng ®a ph¬ng tiÖn DVD, nªn hä cÇn ph¶i mua mét card ©m thanh vµ video cã thÓ xö lý MPEG-2 vµ c¸c ®Þnh chuÈn ©m thanh. PhÇn cøng nµy cha ra ®êi nhng hy väng sÏ cã gi¸ kho¶ng 200 USD.
Mét trë ng¹i lín kh¸c: DVD ®îc gi¶ thiÕt cã thÓ ch¹y c¸c ®Üa CD vµ CD-ROM céng thªm mét sè ®Üa phim VideoCD ®ang cã hiÖn nay, nhng tÝnh t¬ng hîp ®ang lµ mét th¸ch ®è vÒ kü thuËt. Chïm tia laser ®îc héi tô rÊt m¶nh cña DVD sÏ khã kh¨n trong viÖc ®äc d÷ liÖu ®îc bè trÝ kh«ng dµy sÝt l¾m trªn c¸c ®Þnh chuÈn CD hiÖn hµnh. Thùc tÕ, c¸c m¸y DVD kh«ng ch¹y nhanh ®îc c¸c ®Üa hiÖn cã cña b¹n. §Þnh chuÈn míi nµy chØ thùc hiÖn lêi høa vÒ tèc ®é nhanh vµ hoµn thiÖn cña m×nh chØ khi ch¹y víi ®Üa DVD lo¹i míi. Vµ trong khi cã h¬n 250 tùa ®Ò phim DVD ®îc gi¶ thiÕt sÏ ra ®êi trong mét t¬ng lai gÇn, th× b¹n sÏ kh«ng mong g× cã thÓ t×m ®îc nhiÒu tùa ®Ò DVD-ROM b¸n s½n trong vµi n¨m ®Çu tiªn.
Cho nªn, h·y cø t¹m b»ng lßng víi nh÷ng g× ®ang cã trong tay thªm mét thêi gian n÷a. Tuy nhiªn, c«ng nghÖ míi tuyÖt diÖu nµy ®ang tíi gÇn, vµ thËm chÝ hiÖn nay ®· hiÖn diÖn. ThËt vÜ ®¹i khi nh×n thÊy c¸c s¶n phÈm míi cã thêi gian truy cËp nhanh h¬n, kh¶ n¨ng video vµ ®å häa ®îc n©ng cao h¬n, ©m thanh tèt h¬n, vµ søc chøa d÷ liÖu th× cùc cao. §ång thêi sÏ cã mét sù ®ét ph¸ thùc sù vÒ ©m thanh, video, m¸y tÝnh, vµ ®a ph¬ng tiÖn, tÊt c¶ cïng mét ®Þnh chuÈn. Kh«ng cã chiÕn tranh vÒ chuÈn, kh¶ n¨ng t¬ng thÝch ngîc, tÊt c¶ ®Òu bæ sung thªm cho DVD nh÷ng u ®iÓm tuyÖt vêi.
æ CD-ROM, VCR vµ m¸y ch¬i ®Üa laser hiÖn nay ë ®©u còng cã, nhng thêi gian tån t¹i cña chóng ®· ®îc quyÕt ®Þnh mét c¸ch râ rµng.
PcLeHoan
1996 - 2002
Mirror :
http://www.pclehoan.com
Mirror :
http://www.lehoanpc.net
Mirror :
http://www.ktlehoan.com