Đọc Chữ Việt Trên Khắp World Wide Web Với VNI-WebEye

Bài viết của Văn Hải Lý

        Với khả năng nối vào các mạng lưới trên toàn cầu, máy điện toán ngày càng có ích cho con người nói chung, và các cộng đồng người Việt khắp thế giới nói riêng. Bây giờ, mỗi sáng tôi có thể vào World Wide Web đọc tin trên các báo Việt ngữ rồi nương theo các điểm nối (link) giữa các trang nhà (web page) la cà đây đó. Trước lúc ăn trưa, có thể đọc và trả lời thư điện tử (email) cho bạn hữu các nơi. Chưa bao giờ tôi cảm thấy gần gũi như vậy với những người có cùng tiếng nói ở cách xa tôi hàng ngàn dặm.

        Cho tới nay, tôi đã trải qua một thời gian dài đọc các trang nhà và dùng thư điện tử chữ Việt một cách thường xuyên. Dĩ nhiên tôi gặp nhiều điều kỳ thú, nhưng cũng vướng phải một vài trở ngại. Một người bạn của tôi, rành các phương tiện kỹ thuật hơn tôi, khi lên lưới cũng gặp những trở ngại tương tự.

        Chúng tôi, và rất nhiều người Việt lên lưới khác, từng sống bên cạnh những trở ngại đó vì không có cách giải quyết. Mãi cho tới gần đây, khi hãng VNI đưa ra một số nhu liệu tiếng Việt cho Internet, chúng tôi vui mừng nhận ra từ nay những trở ngại đó không nhất thiết phải có. Những nhu liệu này làm cho việc sử dụng tiếng Việt trên Internet thêm dễ dàng, và chính chữ Việt trên Internet cũng trở nên gần gũi hơn.

        Bài này giới thiệu một trong những phương tiện mới mà VNI cống hiến cho cộng đồng Việt ngữ của chúng ta trong giai đoạn người Việt các nơi lên lưới. Đó là tôi muốn nói về nhu liệu WebEye, một nhu liệu giúp chúng ta đọc chữ Việt trên lưới dễ dàng hơn.

            Chữ Việt trên Internet

        Trước khi nói về những gì tôi tìm thấy trong khi sử dụng WebEye, xin được nói về các trở ngại trong việc đọc chữ Việt mà mọi người Việt lên lưới đều đã gặp trước khi có WebEye. Trước hết, các người soạn trang nhà tiếng Việt trên lưới không chịu dùng chung một bảng chữ Việt. Do đó, khi đi từ trang này đến trang khác, đôi khi ta không đọc được chữ. Phải sắp đặt lại chương trình đọc trang nhà (web browser) để dùng loại phông chữ Việt dành cho trang nhà mới tới. Nếu chưa có phông chữ trong máy, thì phải lấy phông chữ xuống (download) và cài đặt phông chữ vào máy rồi mới dùng được. Kế đến, thứ chữ loằng ngoằng trong đa số các thư điện tử tiếng Việt, gọi là kiểu dấu VIQR, không phải là dễ đọc. Nhớ hồi mới lên lưới, tôi được một người quen gửi cho một tài liệu dài chỉ cách đọc và viết kiểu dấu VIQR. Rồi anh ta gần như ép tôi phải viết chữ kiểu đó.

        Mới đầu tôi cảm thấy hơi khó chịu. Hồi đó tôi thà viết chữ Việt không có dấu còn hơn phải tự tra tấn cặp mắt bằng thứ chữ loăng quăng đó. Vậy mà sau này, đọc riết cũng chịu được, mỗi khi dụ được người nào lên lưới, tôi lại thử dụ họ đọc và viết kiểu chữ VIQR!

        Kiểu dấu VIQR nghĩa là sao? Nghĩa là dùng một ký hiệu trông tương tự như cái dấu đáng lẽ phải dùng. Thí dụ: dùng dấu chấm hỏi để làm dấu hỏi, dấu hoa thị làm dấu móc ơ, v.v. Ngoài ra, thay cho dấu hoa thị, có thể dùng dấu cộng để làm dấu móc ơ; các dấu sắc và huyền cũng có hai ba cách đánh. Nghĩa là viết thì không khó vì có nhiều cách viết, nhưng đọc thì không dễ.

        Tôi không muốn "ép" ai phải theo trào lưu mà tôi đang theo, nhưng tôi không biết cách nào khác để trao đổi bằng tiếng Việt trên hệ thống thư điện tử. Thành ra, đành truyền lại những gì tôi biết cho những người lên lưới sau vậy!

        Cho tới một hôm, bạn tôi cho tôi biết có một nhu liệu tên là WebEye...

            Làm cách nào lấy WebEye xuống dùng thử?

        Bạn tôi cho biết hãng VNI đặt một bản WebEye trên World Wide Web để cho bà con vào lấy xuống dùng thử miễn phí. Tôi bèn dùng chương trình Netscape đi vào World Wide Web, tới thăm trang nhà của VNI, ở http://www.vnisoft.com.

        Trang nhà của VNI chứa rất nhiều mục. Một số mục trong đó dẫn tới những sản phẩm khác nghe cũng hấp dẫn, cũng cho lấy xuống và dùng thử miễn phí trong khoảng 30 ngày. Nhưng tôi chỉ vào trang nói về WebEye đọc lời giới thiệu và lấy WebEye xuống. Định bụng để từ từ sẽ tìm hiểu các chương trình kia sau. Trước khi ra, tôi không quên dùng lệnh Bookmark đánh dấu trang nhà của VNI để lần sau vào cho nhanh mà khỏi mất công đánh địa chỉ. Sau khi lấy WebEye xuống, trong máy tôi có một chương trình tên là SETUPWEB.EXE. Khi tôi chạy chương trình này lên, thì WebEye được cài đặt vào máy cùng với một số phông chữ Việt của VNI. Chương trình cài đặt này cũng giống như các chương trình setup bình thường của nhiều nhu liệu khác, không có gì đáng nói.

        Ngay sau khi cài đặt xong, thì WebEye chạy ngay. Lần sau mở máy lên, thì tôi nhấn nút chuột hai lần vào biểu hình của WebEye trên màn ảnh để chạy WebEye.

        WebEye chạy thì trên màn ảnh sẽ hiện ra một khung rất nhỏ chỉ có một nút bấm. Trên đó có hình một con mắt. Nhấn vào đó một cái trong lúc mắt đang nhắm thì mắt sẽ mở, và nhấn lần nữa thì mắt sẽ nhắm. Khi mắt nhắm thì không có gì xảy ra, nhưng khi mắt mở thì nhiều điều kỳ diệu xảy ra.

            Một cuộc du hành xuyên mạng với WebEye

        Tên tiếng Việt của WebEye là "Mắt Việt Xuyên Mạng". Ngay khi dùng WebEye lần đầu tôi đã muốn làm một cuộc du ngoạn xuyên qua những trang nhà tiếng Việt.

        Có một chuỗi những trang nhà tiếng Việt mà tôi vẫn quen tạt qua mỗi lần vào World Wide Web. Dùng Netscape, tôi đã đánh dấu bằng Bookmark những trang này để vào cho tiện. Nhưng trong bài này, tôi vẫn xin ghi lại địa chỉ đầy đủ để bạn đọc có thể tới thăm nếu chưa biết.

        Đầu tiên là Little Saigon Net, ở http://www.LittleSaigon.com. Hồi tôi mới lò dò lên lưới thì trang này cũng mới ra đời. Bây giờ nó già giặn lắm rồi, và đã có trên 100 ngàn lượt đọc. Các trang nhà không đo được số người tới thăm mà chỉ đo được số lượt đọc. Vì mỗi người có thể đọc một trang nhà hai ba lần trong mỗi lần tới thăm, cho nên số người tới thăm không nhất thiết phải bằng với số lượt đọc. Tôi thường vào trang này để đọc những tin tức về cộng đồng người Việt ở California lấy từ trên đài Little Saigon xuống.

        Từ trang này, tôi đi qua Mekong Center ở Nhật Bản qua điểm nối từ Little Saigon Net. Địa chỉ của Mekong Center là http://www.mmjp.or.jp/mekongcenter. Vì quá dài nên: tôi đi từ một điểm nối ở trang khác tới, hoặc tôi đến bằng Bookmark của Netscape.

        Chủ nhân của Mekong Center, ông Đỗ Thông Minh, hẳn có óc chuộng nghệ sĩ. Để cho người đọc chọn giữa các bản trang nhà tiếng Anh, Nhật, và Việt, ông đặt hình của ba cô ca sĩ. Tôi chọn Khánh Ly nếu muốn đọc tiếng Việt, chọn Dalena nếu muốn đọc tiếng Anh. Cô người Nhật thì tôi không rõ tên, và cũng chưa bao giờ chọn vì tôi không đọc được tiếng Nhật.

        Mọi khi, từ Little Saigon Net qua Mekong Center, tôi phải đổi phông chữ từ VNI-Times sang A-vn-phuongmai của VISCII. Lần này, tôi không phải đổi phông chữ mà vẫn đọc được chữ Việt.

        Đúng như dự đoán của tôi, những chữ bị biến thành ô vuông trong trang nhà tiếng Việt của Mekong Center đã được WebEye phục hồi. Thí dụ như chữ TIN MớI nhấp nháy, trước kia chỉ thấy một ô vuông ở chữ ớ, bây giờ sử dụng WebEye, tôi thấy được chữ ớ.

        Một nơi nữa tôi muốn ghé thăm là VietSpace của Kicon, ở http://www.kicon.com. Trang nhà này mới hơn Mekong Center và Little Saigon Net nhưng ngày càng nhiều mục hấp dẫn. Tại đây, tôi từng ghé vào đọc tạp chí Thế Kỷ 21, nhưng từ hồi đặt mua tới giờ không hay ghé qua nữa. Nhật Báo Người Việt cũng nằm ở trong khu phố VietSpace, thường có nhiều tin tức mới. Cách đây ít lâu, công ty điện toán Kicon tiếp vận đài phát thanh VNCR (Vietnam California Radio) lên lưới khiến cho người ở ngoài tiểu bang California, hay ngay cả ngoài nước Mỹ, có thể nghe được.

        Khi dùng WebEye đọc tin của báo Người Việt, nhiều dòng chữ dài quá lề không đọc được. Tôi bèn dùng WebEye thâu nhỏ chữ lại còn 90% thì các dòng hiện ra vừa vặn.

        Tờ báo lên lưới với một mục Tử Vi Đông Phương rất đầy đủ chi tiết là tuần báo Sóng Thần trong khu trang nhà của VietInfo. Địa chỉ của VietInfo là http://www.vietinfo.com. Cũng trong phạm vi của VietInfo, còn có VAP-News, tức là Việt Nam Liên Hiệp Thông Tấn Xã, được thành lập bởi nhà báo quá cố Chử Bá Anh. Người sáng lập là một người đáng kính, tuy đã ra đi, nhưng hãng tin của ông đang lên lưới và coi bộ phát triển mạnh.

        Tờ báo tiếng Việt có lâu nhất trong World Wide Web là tờ VIệT Magazine (tên báo tiếng Anh nhưng thực ra là báo tiếng Việt). Địa chỉ là http://www.viet.net/vietmag. Báo này dùng phông chữ VPS, nên mỗi khi vào đây, tôi lại đổi sang phông VPS Times. Bây giờ có WebEye, tôi không cần phải làm gì hết.

        Trong một số mới đây của VIệT Magazine, tôi thấy có bài phỏng vấn nhạc sĩ Trịnh Nam Sơn. Khi không dùng WebEye, tôi thấy một mẫu tự trong tên nhạc sĩ bị biến thành hình vuông. Còn khi đọc bài này với WebEye, tôi thấy đầy đủ chữ. Như vậy là WebEye quả có giúp đỡ cặp mắt của tôi.

            Ghé thăm "chợ"

        Có một nơi nhiều người Việt lên lưới gọi là "chợ", vì ở đó không khí rất náo nhiệt. Đó là ở một nhóm tin (newsgroup) tên là Social Culture Vietnamese. Có thể dùng Netscape để đi tới, ở địa chỉ news:soc.culture.vietnamese.

        Khi đến chỗ này, tôi thấy một mục lục chứa tựa của mấy trăm thư điện tử chạy xuống máy. Tôi có thể chọn thư để đọc dựa vào nội dung từng dòng tựa hoặc tên người gửi. Bà con ta có những chuyện vui buồn, thế sự, cãi lộn, tìm bạn, v.v. đều gửi lên nhóm tin để tất cả mọi người cùng đọc. Thật là hết sức nô nức!

        Phần nhiều thư điện tử tại đây được viết dưới dạng VIQR. Vừa vào tới đây, WebEye cho tôi cái nhìn mới mẻ khiến tôi phải ngạc nhiên. Tất cả các dấu VIQR biến thành chữ Việt bình thường, so với khi trước thực là dễ đọc gấp trăm lần.

        Vì phông chữ VNI-Times mà WebEye dùng để trình bày các trang nhà không thật giống với thứ chữ của thư điện tử, tôi vào khung General Preferences của Netscape chọn VNI-Internet Mail làm phông chữ cho thư điện tử (tức là Fixed Font).

        Đi trên lưới, kỳ thực tôi có thể lang thang rất xa và rất lâu. Nhưng kể nhiều mất hứng thú, xin dành lại cho bạn đọc tự tìm kiếm trong các cuộc du ngoạn của riêng mình.

        Còn tôi, ngay sau đêm có WebEye và mấy ngày tiếp theo, tôi trở lại trang nhà của VNI để tìm hiểu tiếp các chương trình Ông Đồ và WebNote, cũng được đưa lên lưới cho mọi người dùng thử cùng một lượt với WebEye. Hy vọng sẽ có dịp hầu chuyện với bạn đọc về những chương trình này.

            Trở về với giấy trắng mực đen

        Dùng chương trình Netscape để xem trang nhà, tôi có thể in trang nhà đang xem hoặc thư điện tử đang xem ra giấy. Bây giờ có WebEye, bản in của các bài viết và thư điện tử trở nên rất đẹp.

        Ơở trong chương trình chính của Netscape, khi muốn in, tôi chỉ việc chọn mệnh lệnh Print... từ trong mệnh đơn File. Bình thường, Netscape in trang nhà với phông chữ đang được chọn. Khi tôi chạy WebEye bên cạnh Netscape, thì Netscape dùng phông VNI-Times để in. Phông chữ này có phẩm chất cao, nên rất rõ và đẹp.

        Chữ Việt trong thư điện tử khi được in ra giấy dưới con mắt WebEye cũng trở thành chữ Việt bình thường như ta thấy trong sách báo. Khi vừa in mấy cái thư điện tử ra lần đầu, tôi biết rằng đã tới lúc tôi từ giã các ký hiệu loằng ngoằng luôn rồi!

            Mua WebEye ở đâu?

        Bản WebEye lấy xuống từ trên lưới là nhu liệu cho dùng thử miễn phí. Nếu bạn muốn mua, xin liên lạc với Địa chỉ:

* VNI Software
337/15 Lê Văn Sỹ  Q. Tân Bình
ĐT: 8453409

* LH Computer
114 Tôn Thất tùng Q.1
ĐT: 8323594 - 8331466

Giá: 14 USD

PcLeHoan 1996 - 2002
Mirror : http://www.pclehoan.com
Mirror : http://www.lehoanpc.net
Mirror : http://www.ktlehoan.com