§äc Ch÷ ViÖt
Trªn Kh¾p World Wide Web Víi VNI-WebEye
Bµi viÕt cña V¨n H¶i Lý
Víi
kh¶ n¨ng nèi vµo c¸c m¹ng líi trªn toµn cÇu, m¸y ®iÖn to¸n ngµy cµng cã
Ých cho con ngêi nãi chung, vµ c¸c céng ®ång ngêi ViÖt kh¾p thÕ giíi nãi
riªng. B©y giê, mçi s¸ng t«i cã thÓ vµo World Wide Web ®äc tin trªn c¸c b¸o
ViÖt ng÷ råi n¬ng theo c¸c ®iÓm nèi (link) gi÷a c¸c trang nhµ (web page) la
cµ ®©y ®ã. Tríc lóc ¨n tra, cã thÓ ®äc vµ tr¶ lêi th ®iÖn tö
(email) cho b¹n h÷u c¸c n¬i. Cha bao giê t«i c¶m thÊy gÇn gòi nh vËy víi
nh÷ng ngêi cã cïng tiÕng nãi ë c¸ch xa t«i hµng ngµn dÆm.
Cho tíi nay, t«i ®· tr¶i qua mét thêi gian dµi ®äc c¸c trang nhµ vµ dïng th ®iÖn tö ch÷ ViÖt mét c¸ch thêng xuyªn. DÜ nhiªn t«i gÆp nhiÒu ®iÒu kú thó, nhng còng víng ph¶i mét vµi trë ng¹i. Mét ngêi b¹n cña t«i, rµnh c¸c ph¬ng tiÖn kü thuËt h¬n t«i, khi lªn líi còng gÆp nh÷ng trë ng¹i t¬ng tù.
Chóng t«i, vµ rÊt nhiÒu ngêi ViÖt lªn líi kh¸c, tõng sèng bªn c¹nh nh÷ng trë ng¹i ®ã v× kh«ng cã c¸ch gi¶i quyÕt. M·i cho tíi gÇn ®©y, khi h·ng VNI ®a ra mét sè nhu liÖu tiÕng ViÖt cho Internet, chóng t«i vui mõng nhËn ra tõ nay nh÷ng trë ng¹i ®ã kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i cã. Nh÷ng nhu liÖu nµy lµm cho viÖc sö dông tiÕng ViÖt trªn Internet thªm dÔ dµng, vµ chÝnh ch÷ ViÖt trªn Internet còng trë nªn gÇn gòi h¬n.
Bµi nµy giíi thiÖu mét trong nh÷ng ph¬ng tiÖn míi mµ VNI cèng hiÕn cho céng ®ång ViÖt ng÷ cña chóng ta trong giai ®o¹n ngêi ViÖt c¸c n¬i lªn líi. §ã lµ t«i muèn nãi vÒ nhu liÖu WebEye, mét nhu liÖu gióp chóng ta ®äc ch÷ ViÖt trªn líi dÔ dµng h¬n.
Tríc khi nãi vÒ nh÷ng g× t«i t×m thÊy trong khi sö dông WebEye, xin ®îc nãi vÒ c¸c trë ng¹i trong viÖc ®äc ch÷ ViÖt mµ mäi ngêi ViÖt lªn líi ®Òu ®· gÆp tríc khi cã WebEye. Tríc hÕt, c¸c ngêi so¹n trang nhµ tiÕng ViÖt trªn líi kh«ng chÞu dïng chung mét b¶ng ch÷ ViÖt. Do ®ã, khi ®i tõ trang nµy ®Õn trang kh¸c, ®«i khi ta kh«ng ®äc ®îc ch÷. Ph¶i s¾p ®Æt l¹i ch¬ng tr×nh ®äc trang nhµ (web browser) ®Ó dïng lo¹i ph«ng ch÷ ViÖt dµnh cho trang nhµ míi tíi. NÕu cha cã ph«ng ch÷ trong m¸y, th× ph¶i lÊy ph«ng ch÷ xuèng (download) vµ cµi ®Æt ph«ng ch÷ vµo m¸y råi míi dïng ®îc. KÕ ®Õn, thø ch÷ lo»ng ngo»ng trong ®a sè c¸c th ®iÖn tö tiÕng ViÖt, gäi lµ kiÓu dÊu VIQR, kh«ng ph¶i lµ dÔ ®äc. Nhí håi míi lªn líi, t«i ®îc mét ngêi quen göi cho mét tµi liÖu dµi chØ c¸ch ®äc vµ viÕt kiÓu dÊu VIQR. Råi anh ta gÇn nh Ðp t«i ph¶i viÕt ch÷ kiÓu ®ã.
Míi ®Çu t«i c¶m thÊy h¬i khã chÞu. Håi ®ã t«i thµ viÕt ch÷ ViÖt kh«ng cã dÊu cßn h¬n ph¶i tù tra tÊn cÆp m¾t b»ng thø ch÷ lo¨ng qu¨ng ®ã. VËy mµ sau nµy, ®äc riÕt còng chÞu ®îc, mçi khi dô ®îc ngêi nµo lªn líi, t«i l¹i thö dô hä ®äc vµ viÕt kiÓu ch÷ VIQR!
KiÓu dÊu VIQR nghÜa lµ sao? NghÜa lµ dïng mét ký hiÖu tr«ng t¬ng tù nh c¸i dÊu ®¸ng lÏ ph¶i dïng. ThÝ dô: dïng dÊu chÊm hái ®Ó lµm dÊu hái, dÊu hoa thÞ lµm dÊu mãc ¬, v.v. Ngoµi ra, thay cho dÊu hoa thÞ, cã thÓ dïng dÊu céng ®Ó lµm dÊu mãc ¬; c¸c dÊu s¾c vµ huyÒn còng cã hai ba c¸ch ®¸nh. NghÜa lµ viÕt th× kh«ng khã v× cã nhiÒu c¸ch viÕt, nhng ®äc th× kh«ng dÔ.
T«i kh«ng muèn "Ðp" ai ph¶i theo trµo lu mµ t«i ®ang theo, nhng t«i kh«ng biÕt c¸ch nµo kh¸c ®Ó trao ®æi b»ng tiÕng ViÖt trªn hÖ thèng th ®iÖn tö. Thµnh ra, ®µnh truyÒn l¹i nh÷ng g× t«i biÕt cho nh÷ng ngêi lªn líi sau vËy!
Cho tíi mét h«m, b¹n t«i cho t«i biÕt cã mét nhu liÖu tªn lµ WebEye...
B¹n t«i cho biÕt h·ng VNI ®Æt mét b¶n WebEye trªn World Wide Web ®Ó cho bµ con vµo lÊy xuèng dïng thö miÔn phÝ. T«i bÌn dïng ch¬ng tr×nh Netscape ®i vµo World Wide Web, tíi th¨m trang nhµ cña VNI, ë http://www.vnisoft.com.
Trang nhµ cña VNI chøa rÊt nhiÒu môc. Mét sè môc trong ®ã dÉn tíi nh÷ng s¶n phÈm kh¸c nghe còng hÊp dÉn, còng cho lÊy xuèng vµ dïng thö miÔn phÝ trong kho¶ng 30 ngµy. Nhng t«i chØ vµo trang nãi vÒ WebEye ®äc lêi giíi thiÖu vµ lÊy WebEye xuèng. §Þnh bông ®Ó tõ tõ sÏ t×m hiÓu c¸c ch¬ng tr×nh kia sau. Tríc khi ra, t«i kh«ng quªn dïng lÖnh Bookmark ®¸nh dÊu trang nhµ cña VNI ®Ó lÇn sau vµo cho nhanh mµ khái mÊt c«ng ®¸nh ®Þa chØ. Sau khi lÊy WebEye xuèng, trong m¸y t«i cã mét ch¬ng tr×nh tªn lµ SETUPWEB.EXE. Khi t«i ch¹y ch¬ng tr×nh nµy lªn, th× WebEye ®îc cµi ®Æt vµo m¸y cïng víi mét sè ph«ng ch÷ ViÖt cña VNI. Ch¬ng tr×nh cµi ®Æt nµy còng gièng nh c¸c ch¬ng tr×nh setup b×nh thêng cña nhiÒu nhu liÖu kh¸c, kh«ng cã g× ®¸ng nãi.
Ngay sau khi cµi ®Æt xong, th× WebEye ch¹y ngay. LÇn sau më m¸y lªn, th× t«i nhÊn nót chuét hai lÇn vµo biÓu h×nh cña WebEye trªn mµn ¶nh ®Ó ch¹y WebEye.
WebEye ch¹y th× trªn mµn ¶nh sÏ hiÖn ra mét khung rÊt nhá chØ cã mét nót bÊm. Trªn ®ã cã h×nh mét con m¾t. NhÊn vµo ®ã mét c¸i trong lóc m¾t ®ang nh¾m th× m¾t sÏ më, vµ nhÊn lÇn n÷a th× m¾t sÏ nh¾m. Khi m¾t nh¾m th× kh«ng cã g× x¶y ra, nhng khi m¾t më th× nhiÒu ®iÒu kú diÖu x¶y ra.
Tªn tiÕng ViÖt cña WebEye lµ "M¾t ViÖt Xuyªn M¹ng". Ngay khi dïng WebEye lÇn ®Çu t«i ®· muèn lµm mét cuéc du ngo¹n xuyªn qua nh÷ng trang nhµ tiÕng ViÖt.
Cã mét chuçi nh÷ng trang nhµ tiÕng ViÖt mµ t«i vÉn quen t¹t qua mçi lÇn vµo World Wide Web. Dïng Netscape, t«i ®· ®¸nh dÊu b»ng Bookmark nh÷ng trang nµy ®Ó vµo cho tiÖn. Nhng trong bµi nµy, t«i vÉn xin ghi l¹i ®Þa chØ ®Çy ®ñ ®Ó b¹n ®äc cã thÓ tíi th¨m nÕu cha biÕt.
§Çu tiªn lµ Little Saigon Net, ë http://www.LittleSaigon.com. Håi t«i míi lß dß lªn líi th× trang nµy còng míi ra ®êi. B©y giê nã giµ giÆn l¾m råi, vµ ®· cã trªn 100 ngµn lît ®äc. C¸c trang nhµ kh«ng ®o ®îc sè ngêi tíi th¨m mµ chØ ®o ®îc sè lît ®äc. V× mçi ngêi cã thÓ ®äc mét trang nhµ hai ba lÇn trong mçi lÇn tíi th¨m, cho nªn sè ngêi tíi th¨m kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i b»ng víi sè lît ®äc. T«i thêng vµo trang nµy ®Ó ®äc nh÷ng tin tøc vÒ céng ®ång ngêi ViÖt ë California lÊy tõ trªn ®µi Little Saigon xuèng.
Tõ trang nµy, t«i ®i qua Mekong Center ë NhËt B¶n qua ®iÓm nèi tõ Little Saigon Net. §Þa chØ cña Mekong Center lµ http://www.mmjp.or.jp/mekongcenter. V× qu¸ dµi nªn: t«i ®i tõ mét ®iÓm nèi ë trang kh¸c tíi, hoÆc t«i ®Õn b»ng Bookmark cña Netscape.
Chñ nh©n cña Mekong Center, «ng §ç Th«ng Minh, h¼n cã ãc chuéng nghÖ sÜ. §Ó cho ngêi ®äc chän gi÷a c¸c b¶n trang nhµ tiÕng Anh, NhËt, vµ ViÖt, «ng ®Æt h×nh cña ba c« ca sÜ. T«i chän Kh¸nh Ly nÕu muèn ®äc tiÕng ViÖt, chän Dalena nÕu muèn ®äc tiÕng Anh. C« ngêi NhËt th× t«i kh«ng râ tªn, vµ còng cha bao giê chän v× t«i kh«ng ®äc ®îc tiÕng NhËt.
Mäi khi, tõ Little Saigon Net qua Mekong Center, t«i ph¶i ®æi ph«ng ch÷ tõ VNI-Times sang A-vn-phuongmai cña VISCII. LÇn nµy, t«i kh«ng ph¶i ®æi ph«ng ch÷ mµ vÉn ®äc ®îc ch÷ ViÖt.
§óng nh dù ®o¸n cña t«i, nh÷ng ch÷ bÞ biÕn thµnh « vu«ng trong trang nhµ tiÕng ViÖt cña Mekong Center ®· ®îc WebEye phôc håi. ThÝ dô nh ch÷ TIN MíI nhÊp nh¸y, tríc kia chØ thÊy mét « vu«ng ë ch÷ í, b©y giê sö dông WebEye, t«i thÊy ®îc ch÷ í.
Mét n¬i n÷a t«i muèn ghÐ th¨m lµ VietSpace cña Kicon, ë http://www.kicon.com. Trang nhµ nµy míi h¬n Mekong Center vµ Little Saigon Net nhng ngµy cµng nhiÒu môc hÊp dÉn. T¹i ®©y, t«i tõng ghÐ vµo ®äc t¹p chÝ ThÕ Kû 21, nhng tõ håi ®Æt mua tíi giê kh«ng hay ghÐ qua n÷a. NhËt B¸o Ngêi ViÖt còng n»m ë trong khu phè VietSpace, thêng cã nhiÒu tin tøc míi. C¸ch ®©y Ýt l©u, c«ng ty ®iÖn to¸n Kicon tiÕp vËn ®µi ph¸t thanh VNCR (Vietnam California Radio) lªn líi khiÕn cho ngêi ë ngoµi tiÓu bang California, hay ngay c¶ ngoµi níc Mü, cã thÓ nghe ®îc.
Khi dïng WebEye ®äc tin cña b¸o Ngêi ViÖt, nhiÒu dßng ch÷ dµi qu¸ lÒ kh«ng ®äc ®îc. T«i bÌn dïng WebEye th©u nhá ch÷ l¹i cßn 90% th× c¸c dßng hiÖn ra võa vÆn.
Tê b¸o lªn líi víi mét môc Tö Vi §«ng Ph¬ng rÊt ®Çy ®ñ chi tiÕt lµ tuÇn b¸o Sãng ThÇn trong khu trang nhµ cña VietInfo. §Þa chØ cña VietInfo lµ http://www.vietinfo.com. Còng trong ph¹m vi cña VietInfo, cßn cã VAP-News, tøc lµ ViÖt Nam Liªn HiÖp Th«ng TÊn X·, ®îc thµnh lËp bëi nhµ b¸o qu¸ cè Chö B¸ Anh. Ngêi s¸ng lËp lµ mét ngêi ®¸ng kÝnh, tuy ®· ra ®i, nhng h·ng tin cña «ng ®ang lªn líi vµ coi bé ph¸t triÓn m¹nh.
Tê b¸o tiÕng ViÖt cã l©u nhÊt trong World Wide Web lµ tê VIÖT Magazine (tªn b¸o tiÕng Anh nhng thùc ra lµ b¸o tiÕng ViÖt). §Þa chØ lµ http://www.viet.net/vietmag. B¸o nµy dïng ph«ng ch÷ VPS, nªn mçi khi vµo ®©y, t«i l¹i ®æi sang ph«ng VPS Times. B©y giê cã WebEye, t«i kh«ng cÇn ph¶i lµm g× hÕt.
Trong mét sè míi ®©y cña VIÖT Magazine, t«i thÊy cã bµi pháng vÊn nh¹c sÜ TrÞnh Nam S¬n. Khi kh«ng dïng WebEye, t«i thÊy mét mÉu tù trong tªn nh¹c sÜ bÞ biÕn thµnh h×nh vu«ng. Cßn khi ®äc bµi nµy víi WebEye, t«i thÊy ®Çy ®ñ ch÷. Nh vËy lµ WebEye qu¶ cã gióp ®ì cÆp m¾t cña t«i.
Cã mét n¬i nhiÒu ngêi ViÖt lªn líi gäi lµ "chî", v× ë ®ã kh«ng khÝ rÊt n¸o nhiÖt. §ã lµ ë mét nhãm tin (newsgroup) tªn lµ Social Culture Vietnamese. Cã thÓ dïng Netscape ®Ó ®i tíi, ë ®Þa chØ news:soc.culture.vietnamese.
Khi ®Õn chç nµy, t«i thÊy mét môc lôc chøa tùa cña mÊy tr¨m th ®iÖn tö ch¹y xuèng m¸y. T«i cã thÓ chän th ®Ó ®äc dùa vµo néi dung tõng dßng tùa hoÆc tªn ngêi göi. Bµ con ta cã nh÷ng chuyÖn vui buån, thÕ sù, c·i lén, t×m b¹n, v.v. ®Òu göi lªn nhãm tin ®Ó tÊt c¶ mäi ngêi cïng ®äc. ThËt lµ hÕt søc n« nøc!
PhÇn nhiÒu th ®iÖn tö t¹i ®©y ®îc viÕt díi d¹ng VIQR. Võa vµo tíi ®©y, WebEye cho t«i c¸i nh×n míi mÎ khiÕn t«i ph¶i ng¹c nhiªn. TÊt c¶ c¸c dÊu VIQR biÕn thµnh ch÷ ViÖt b×nh thêng, so víi khi tríc thùc lµ dÔ ®äc gÊp tr¨m lÇn.
V× ph«ng ch÷ VNI-Times mµ WebEye dïng ®Ó tr×nh bµy c¸c trang nhµ kh«ng thËt gièng víi thø ch÷ cña th ®iÖn tö, t«i vµo khung General Preferences cña Netscape chän VNI-Internet Mail lµm ph«ng ch÷ cho th ®iÖn tö (tøc lµ Fixed Font).
§i trªn líi, kú thùc t«i cã thÓ lang thang rÊt xa vµ rÊt l©u. Nhng kÓ nhiÒu mÊt høng thó, xin dµnh l¹i cho b¹n ®äc tù t×m kiÕm trong c¸c cuéc du ngo¹n cña riªng m×nh.
Cßn t«i, ngay sau ®ªm cã WebEye vµ mÊy ngµy tiÕp theo, t«i trë l¹i trang nhµ cña VNI ®Ó t×m hiÓu tiÕp c¸c ch¬ng tr×nh ¤ng §å vµ WebNote, còng ®îc ®a lªn líi cho mäi ngêi dïng thö cïng mét lît víi WebEye. Hy väng sÏ cã dÞp hÇu chuyÖn víi b¹n ®äc vÒ nh÷ng ch¬ng tr×nh nµy.
Dïng ch¬ng tr×nh Netscape ®Ó xem trang nhµ, t«i cã thÓ in trang nhµ ®ang xem hoÆc th ®iÖn tö ®ang xem ra giÊy. B©y giê cã WebEye, b¶n in cña c¸c bµi viÕt vµ th ®iÖn tö trë nªn rÊt ®Ñp.
¥ë trong ch¬ng tr×nh chÝnh cña Netscape, khi muèn in, t«i chØ viÖc chän mÖnh lÖnh Print... tõ trong mÖnh ®¬n File. B×nh thêng, Netscape in trang nhµ víi ph«ng ch÷ ®ang ®îc chän. Khi t«i ch¹y WebEye bªn c¹nh Netscape, th× Netscape dïng ph«ng VNI-Times ®Ó in. Ph«ng ch÷ nµy cã phÈm chÊt cao, nªn rÊt râ vµ ®Ñp.
Ch÷ ViÖt trong th ®iÖn tö khi ®îc in ra giÊy díi con m¾t WebEye còng trë thµnh ch÷ ViÖt b×nh thêng nh ta thÊy trong s¸ch b¸o. Khi võa in mÊy c¸i th ®iÖn tö ra lÇn ®Çu, t«i biÕt r»ng ®· tíi lóc t«i tõ gi· c¸c ký hiÖu lo»ng ngo»ng lu«n råi!
B¶n WebEye lÊy xuèng tõ trªn líi lµ nhu liÖu cho dïng thö miÔn phÝ. NÕu b¹n muèn mua, xin liªn l¹c víi §Þa chØ:
* VNI Software
337/15 Lª V¨n Sü Q. T©n B×nh
§T: 8453409
* LH Computer
114 T«n ThÊt tïng Q.1
§T: 8323594 - 8331466
Gi¸: 14 USD
PcLeHoan
1996 - 2002
Mirror :
http://www.pclehoan.com
Mirror :
http://www.lehoanpc.net
Mirror :
http://www.ktlehoan.com