M¹ng m¸y tÝnh
tù lµm
Xem bai viet bang font Unicode
PCWorld 12/97
B¹n cÇn chia sÎ sè tµi liÖu. Hay dïng chung c¬ së d÷ liÖu ? Cßn m¸y in vµ modem th× sao? Ai còng cÇn dÕn. Vµ b¹n cã muèn trao ®æi e-mail kh«ng?
NÕu Ýt nhÊt cã mét c©u tr¶ lêi "cã" cho nh÷ng c©u hái trªn, b¹n ®ang cÇn mét m¹ng m¸y tÝnh, cho dï ®ã lµ m¹ng nhá. Chóng t«i muèn gióp b¹n gi¶i quyÕt nh÷ng khóc m¾c vµ gãp phÇn t¨ng hiÖu qu¶ ®Çu t cña b¹n.
HÇu nh mäi viÖc kinh doanh tõ nhá ®Õn lín, ®Òu cã thÓ hëng l¹i tõ m¸y tÝnh. Nhng ®iÒu khã nhÊt thêng lµ lóc b¾t ®Çu: ph¶i lµm nh thÕ nµo ®©y? H·y ®äc nh÷ng phÇn tiÕp theo, b¹n sÏ n¾m ®îc mét sè kiÕn thøc vµ m¸nh líi c¬ b¶n ®Ó cã thÓ tù x©y dùng cho m×nh mét m¹y m¸y tÝnh.
Trong bµi nµy, khi nãi ®Õn m¹ng, chóng ta sÏ hiÓu ®ã lµ m¹ng m¸y tÝnh.
B¹n nªn cã m¹ng lo¹i nµo?
H·y xem phßng cña b¹n cã bao nhiªu ngêi 5,6? Tèt, ®©y lµ sè ngêi võa ®ñ ®Ó cÇn mét m¹ng nhá, nhng qu¸ Ýt ®Ó sö dông hÖ thèng m¹ng lín nh Netware hay Windows NT. nh÷ng s¶n phÈm nµy chØ thÝch hîp cho nh÷ng m¹ng cã trªn 20 m¸y tÝnh, nhng chóng l¹i phøc t¹p trong cµi ®Æt vµ duy tr× ho¹t ®éng, vµ h¬n n÷a gi¸ còng kh«ng rÎ.
C¸i b¹n cÇn lµ m¹ng côc bé cì nhá (LAN). Môc tiªu c¬ b¶n cña chóng t«i lµ: ®¬n gi¶n. §èi víi quy m« nhá nh phßng cña b¹n, ®iÒu chóng t«i muèn lµ ®Ò xuÊt cho b¹n tÊt c¶ nh÷ng g× thùc hiÖn trong tÇm gi¶i quyÕt cña b¹n, c¶ vÒ mÆt kü thuËt lÉn tµi chÝnh.
Cho r»ng b¹n cã 5 m¸y PC ch¹y Windows 95. NÕu cßn ®ang sö dông Windows 3.1, b¹n nªn n©ng cÊp lªn Windows 95, ®iÒu nµy sÏ lµm cho viÖc nèi m¹ng trë nªn dÔ dµng h¬n nhiÒu.
Mét trong nh÷ng ®Æc tÝnh hay nhÊt cña Windows 95 lµ nã cã kh¶ n¨ng "m¹ng cµi s½n" theo m« h×nh "peer-to-peer", tøc lµ m¹ng m¸y tÝnh kh«ng cã sù ph©n cÊp "chñ kh¸ch " (server-client), tÊt c¶ c¸c m¸y trong m¹ng ®Òu cã quyÒn h¹n nh nhau, mçi m¸y ®Òu cã thÓ chia sÎ tµi nguyªn cña m×nh (®Üa cøng, m¸y in, øng dông) víi c¸c m¸y ®îc kÕt nèi kh¸c, ®óng c¸i b¹n ®ang cÇn.
NÕu b¹n nghÜ trong t¬ng lai, c«ng viÖc kinh doanh cña b¹n sÏ ph¸t triÓn vµ sè lîng m¸y sÏ t¨ng lªn, lóc ®ã, ®¸ng ®Ó ®Çu t vµo hÖ thèng m¹ng "chñ-kh¸ch", ch¼ng h¹n nh Novell NetWare hay Microsoft Windows NT. M« h×nh m¹ng "server-client" ®ßi hái mét m¸y tÝnh dµnh riªng cho ho¹t ®éng nh m¸y phôc vô m¹ng (network server) ®îc trang bÞ nhiÒu RAM vµ æ cøng dung lîng lín, tèc ®é nhanh. §©y lµ nh÷ng hÖ thèng m¹ng nhng ®¾t tiÒn vµ ph¶i cã ®ñ kiÕn thøc ®Ó duy tr× nã ho¹t ®éng.
Nh÷ng thiÕt bÞ cÇn thiÕt.
Chóng ta ®· cã hÖ ®iÒu hµnh, c¸i cÇn thiÕt giê ®©y lµ phÇn cøng, card giao tiÕp m¹ng (NIC-net-work interface card) vµ d©y c¸p. Tuy nhiªn vÉn cßn vÊn ®Ò cÇn lµm râ: b¹n sÏ sö dông c«ng nghÖ m¹ng lo¹i nµo?
HiÖn t¹i cã hai c«ng nghÖ vÒ phÇn cøng m¹ng ®ang phæ biÕn, ®ã lµ m¹ng Token Ring vµ m¹ng Ethernet. Chóng t«i kh«ng thÓ ®Ò nghÞ Token Ring cho nh÷ng m¹ng nhá bëi nã ®ßi hái nhiÒu phÇn cøng phøc t¹p, ®¾t tiÒn vµ chØ thÝch hîp cho nh÷ng m¹ng chuyªn nghiÖp cì lín.
Nh vËy chØ cßn l¹i Ethernet. M¹ng Ethernet sö dông nhiÒu lo¹i c¸p kh¸c nhau, nhng hai lo¹i b¹n cÇn biÕt lµ c¸p ®ång trôc nhá (thin coaxial c¸p) vµ c¸p d©y ®«i xo¾n (UTP - unshielded twisted-pair gièng nh d©y ®iÖn tho¹i). C¶ hai ®Òu kh¸ rÎ vµ dÔ cµi ®Æt.
ViÖc b¹n muèn thiÕt lËp m¹ng cña m×nh nh thÕ nµo sÏ x¸c ®Þnh lo¹i c¸p sÏ sö dông. M¹ng LAN sö dông c¸p ®ång trôc sÏ lµ mét chuçi c¸c m¸y tÝnh ®îc kÕt nèi liªn tiÕp nhau, trong khi m¹ng UTP gièng h×nh sao, mçi m¸y tÝnh ®îc nèi vµo mét hép trung t©m gäi lµ hub. VÒ b¶n chÊt, hub ho¹t ®éng nh mét ®êng x¬ng sèng truyÒn th«ng vµ kh¸ rÎ cho mét m¹ng nhá - kho¶ng 100 USD.
Chóng t«i thiªn vÒ m¹ng UTP bëi nã c¬ ®éng, cµi ®Æt nhanh vµ mçi m¸y nèi trùc tiÕp ®Õn hub cho phÐp chÈn ®o¸n dÔ dµng khi cã sù cè. Tuy nhiªn, h¹n chÕ cña UTP lµ mét khi ®· chän hub 5 cæng, b¹n kh«ng thÓ nèi m¸y tÝnh thø 6 vµo m¹ng. Muèn vËy, b¹n ph¶i cã mét hub kh¸c cã nhiÒu cæng h¬n. M¹ng c¸p ®ång trôc kh«ng bÞ nhîc ®iÓm nµy, b¹n chØ cÇn nèi thªm d©y khi muèn bæ sung thªm m¸y vµo m¹ng.
Cã rÊt nhiÒu lo¹i card m¹ng (NIC) trªn thÞ trêng ViÖt Nam hiÖn nay, lo¹i rÎ cã thÓ chØ kho¶ng trªn 10 USD, lo¹i ®¾t ®Õn 100 USD. Tuy nhiªn theo kinh nghiÖm sö dông, b¹n kh«ng nªn chän lo¹i rÎ cña mét sè nhµ s¶n xuÊt kh«ng tªn tuæi bëi mét sè kh«ng ®îc chuÈn l¾m, ph¶i thiÕt lËp jumper hay swich cho cÊu h×nh m¸y kh¸c nhau, mµ ®èi víi b¹n - ngêi kh«ng am hiÓu nhiÒu- th× ®©y qu¶ lµ mét t¹i ho¹ . Lêi khuyªn cña chóng t«i, h·y bá thªm mét Ýt tiÒn n÷a ®Ó cã ®îc s¶n phÈm xÞn nh 3Com ch¼ng h¹n. H¬n n÷a, nh÷ng lo¹i card tèt lu«n t¬ng thÝch víi cÊu tróc "Plug-and-Play" cña Windows 95, cho phÐp H§H tù x¸c ®Þnh vµ cµi ®Æt driver cho nã, ®iÒu mµ b¹n lu«n mong ®îi.
B¹n cã thÓ mua card NIC, c¸p vµ hub hÇu nh mua t¹i bÊt cø cöa hµng hay dÞch vô vi tÝnh nµo. KÌm theo ®©y, chóng t«i ®a ra danh s¸ch nh÷ng s¶n phÈm cÇn thiÕt vµ gi¸ c¶ hiÖn t¹i ®Ó b¹n tham kh¶o. TÊt nhiªn lµ b¹n cã thÓ t×m thÊy nh÷ng lo¹i kh¸c cïng víi chi phÝ hîp lý nhÊt ®èi víi b¹n.
ThiÕt lËp m¹ng
Cho dï b¹n dïng lo¹i m¹ng nµo hay bÊt cø card NIC nµo, th× viÖc cuèi cïng lµ ph¶i thiÕt lËp m¹ng cho nã ho¹t ®éng ®îc. NÕu thùc hiÖn theo tõng bíc sau vµ ®äc kü chØ dÉn kÌm theo s¶n phÈm cña nhµ s¶n xuÊt, b¹n cã thÓ tù lµm cho m×nh nh÷ng g×
L¾p card m¹ng. T¾t m¸y tÝnh, th¸o d©y c¸p nguån vµ më vá m¸y. T×m khe c¾m (slot) trèng (thêng lµ lo¹i ISA 16-bit) vµ cÈn thËn c¾m card m¹ng vµo. VÝt chÆt èc gi÷, sau ®ã ®ãng hép m¸y l¹i. Tuú theo m¹ng sö dông UTP hay c¸p ®ång trôc mµ nèi c¸p cho ®óng.
Lu ý: NÕu lµ c¸p m¹ng ®ång trôc, hai ®Çu cuèi cña c¸p (t¹i hai m¸y n»m ë hai ®Çu cuèi) ph¶i ®îc ®ãng l¹i b»ng terminator.
Cµi driver:Khëi ®éng m¸y. Windows 95 sÏ tù dß t×m vµ ph¸t hiÖn ra card m¹ng míi cµi ®Æt. NÕu b¹n dïng lo¹i card chuÈn (3Com ch¼ng h¹n), t¬ng thÝch víi ®Æc tÝnh Plug-and-Play cña Windows , H§H sÏ tù ®éng cµi ®Æt driver. Trong trêng hîp Windows kh«ng cã s½n driver (thêng kÌm theo khi mua card m¹ng) vµo æ A khi Windows 95 yªu cÇu.
NÕu Windows kh«ng cµi ®îc driver, b¹n ph¶i tù lµm ®iÒu nµy. Tríc hÕt vµo menu Start.Setting.Control Panel. Ch¹y incon Network. NhÊn nót Add, chän Adapter trong hép tho¹i "Select Network Component Type" vµ nhÊn nót Add. Trong hép tho¹i "Select Network Adapter" hiÖn ra, chän nhµ s¶n xuÊt card m¹ng vµ lo¹i card t¬ng øng, nhÊn OK. Windows sÏ yªu cÇu b¹n ®Æt ®Üa mÒm chøa driver vµo æ A. TiÕp theo thùc hiÖn nh híng dÉn.
Chän Client. B¹n cÇn chØ ra lo¹i Client nµo ®îc dïng. Trong trêng hîp nµy dÜ nhiªn lµ Client Microsoft. Vµo Control Panel, nhÊn kÐp vµo icon Network, nhÊn nót Add, chän Client trong hép tho¹i "Select Network Component Type" vµ nhÊn Add. Trong hép tho¹i "Select Network Client" chän dßng Microsoft ë cét bªn tr¸i, sau ®ã chän Client for Microsoft Network ë cét bªn ph¶i. NhÊn OK.
ThiÕt lËp protocol. B¹n ph¶i th«ng b¸o cho m¸y tÝnh biÕt lµ b¹n sÏ dïng nh÷ng protocol nµo ®Ó kÕt nèi víi c¸c m¸y tÝnh kh¸c. §Ó lµm ®iÒu nµy, h·y vµo Control Panel, nhÊn kÐp vµo icon Network, nhÊn nót Add, chän Protocol trong hép tho¹i "Select Network Component Type" vµ nhÊn Add. Trong hép tho¹i "Select Network Protocol" chän dßng Microsoft ë cét bªn tr¸i, sau ®ã chän Netbeui ë cét bªn ph¶i. NhÊn OK.
Chia sÎ ®Üa cøng vµ m¸y in.
§Ó thùc hiÖn ®iÒu nµy,nhÊn kÐp vµo Network trong Control Panel. Khi hép tho¹i hiÖn ra, nhÊn tiÕp vµo « File and Print Sharing. §¸nh dÊu vµo «" I want to be able give others access to my file" nÕu muèn chia sÎ ®Üa cøng vµo æ " I want to be able give others access to my printer" nÕu muèn chia sÎ m¸y in. NhÊn OK. Sau khi thùc hiÖn xong, m¸y sÏ khëi ®éng l¹i.
Giê ®©y, b¹n ®· hoµn thµnh mét m¹ng c¬ b¶n, ngêi dïng trong m¹ng cã thÓ chia sÎ ®Üa cøng, m¸y in, æ CD-ROM.TiÕp theo ®ã, cã thÓ b¹n muèn bæ sung thªm m¸y in,Fax. §iÒu nµy kh«ng mÊy khã kh¨n, chØ viÖc nèi thiÕt bÞ míi vµo mét m¸y tÝnh trong m¹ng, cµi driver vµ b¹n ®· s½n sµng.
B¶o mËt vµ dïng chung
Mét khi m¹ng ®· ho¹t ®éng, b¹n cÇn ph¶i c©n nh¾c vÒ vÊn ®Ò b¶o mËt: ngêi nµo cã thÓ truy cËp vµo nguån tµi nguyªn nµo? Vµ ë møc ®é ra sao? Víi 5-6 ngêi dïng trong cïng mét m¹ng, cã thÓ b¹n kh«ng muèn mét ai ®ã nhßm ngã vµo nh÷ng tËp tin c¸ nh©n cña m×nh.
Tríc tiªn, h·y h¹n chÕ sù truy cËp cña ngêi kh¸c, chØ cho phÐp truy cËp vµo c¸c th môc cÇn thiÕt cho c«ng viÖc chung. B¹n cã thÓ thiÕt lËp quyÒn truy cËp b»ng c¸ch nhÊn nót ph¶i chuét vµo æ ®Üa, th môc mµ b¹n muèn chia sÎ, sau ®ã nhÊn vµo tuú chän Sharing trong menu hiÖn ra. Trong hép tho¹i xuÊt hiÖn b¹n ®¸nh dÊu vµo « "share as" nÕu muèn cho ngêi kh¸c truy cËp, "Not share" nghÜa lµ kh«ng cho phÐp. B¹n còng cã thÓ quy ®Þnh møc ®é truy cËp b»ng password hay cho phÐp chØ ®äc.
Khi sö dông m¸y in dïng chung, ph¶i lu ý vÒ viÖc m¸y in ®îc nèi vµo m¸y tÝnh nµo. NÕu ngêi dïng m¸y tÝnh cã g¾n m¸y in thêng xuyªn truy cËp CSDL, hay truy t×m trªn CD-ROM, th× ho¹t ®éng cña m¸y in sÏ lµm chËm mäi thao t¸c, thËm chÝ g©y ®øng m¸y. Tèt h¬n c¶, m¸y in ph¶i ®îc g¾n vµo m¸y tÝnh m¹nh, nhanh, cì Pentium 166 trë lªn vµ b¶n th©n m¸y tÝnh dã kh«ng ph¶i thêng xuyªn thùc hiÖn nh÷ng thao t¸c xö lý, ®äc/ghi ®Üa. ý tëng dµnh riªng mét m¸y tÝnh ®Ó ®¶m tr¸ch c«ng viÖc nµy còng hîp lý nÕu in lµ c«ng viÖc thêng xuyªn cña phßng b¹n.
NÕu cã mét m¸y tÝnh riªng ®Ó phôc vô in, b¹n còng cã thÓ sö dông lu«n nã ®Ó lµm n¬i sao d÷ liÖu. Nh vËy, cÇn thiÕt ph¶i cã æ ®Üa t¬ng ®èi lín. Kho¶ng 1,6-2GB, tuú theo kÝch cì cña c¸c tËp tin cÇn sao lu.
B¹n còng cã thÓ dïng chung CSDL vµ c¸c øng dông trªn m¹ng. Tuy nhiªn, cÇn ®äc kü híng dÉn khi sö dông phÇn mÒm dïng chung, bëi cã thÓ xuÊt hiÖn nh÷ng r¾c rèi khi sö dông trong m«i trêng m¹ng.
Nh vËy, b¹n thùc sù ®· cã mét m¹ng cña m×nh, cho dï lµ m¹ng nhá. ViÖc n©ng cÊp thµnh m¹ng lín h¬n sÏ kh«ng mÊy khã kh¨n nÕu b¹n ®· cã kinh nghiÖm sö dông m¹ng cña m×nh, chØ cÇn ®Çu t thªm mét sè ph©n cøng vµ phÇn mÒm cÇn thiÕt nh server, H§H m¹ng.
PcLeHoan
1996 - 2002
Mirror :
http://www.pclehoan.com
Mirror :
http://www.lehoanpc.net
Mirror :
http://www.ktlehoan.com