VASC biên dịch Theo Zdnet

Trước khi bạn nghĩ đến công nghệ thì bạn hãy suy ngẫm đến chức năng của nó: có thể thiết kế bất kể những gì bạn muốn, còn nếu không có nó thì bạn như người đang dò dẫm trong bóng đêm và thật khó khăn để đến được cánh cửa gần nhất. Một vài thứ trong số đó có thể là những nút bấm hoạt hoạ (animation), những đoạn text nhấp nháy, đồ hoạ sinh động và những thanh cuộn. Những cái khác chẳng hạn như âm thanh nổi ba chiều, những bức thiệp chuyển động, vv...Vậy bạn sẽ mở cánh cửa nào đây?

World Wide Web chính là cái hành lang đó, luôn chào đón tất cả mọi người mà không bao giờ biết được ai sẽ đến và vì sao họ lại đến. Tất cả những gì họ có thể làm là hy vọng rằng các site của họ có đủ sức thuyết phục để thu hút mọi người thăm quan.

“Có một Web site cũng giống như ánh sáng trong bóng đêm, thương mại trực tuyến cũng tương tự như thành phố thương mại nổi tiếng ở Hồng Kông với sự cạnh tranh mãnh liệt" đó là phát biểu của Bill Gallagher chủ báo Guerrilla Marketing Online, một cuốn sổ tay trực tuyến đạt được nhiểu thành công như nhãn hiệu sách Guerrilla Marketing của nó. Ðiều đó chẳng hề làm nản lòng bất kỳ các site mới khác. Theo InterNIC thì năm 97 mới chỉ có khoảng 900.000 tên miền được đăng ký thì cho đến nay có trung bình 85.000 site mới đăng ký mỗi tháng, vì có nhiều tên miền được đăng ký cho hàng trăm site cá nhân, trong khi những tên miền khác lại không được dùng cho các site.Có hàng ngàn các site liên quan đến thương mại điện tử, nhưng theo quan điểm của thị trường thì liệu có bao nhiêu site đạt được thành công thật sự? Chúng tôi đã đưa ra câu hỏi đó cho những người làm việc lâu năm trong cả hai lĩnh vực thiết kế Web và nghiên cứu thị trường. Cuối cùng thì chúng ta có được câu trả lời chiếm đa số: Không có quá nhiều site đạt thành công thực sự. Theo Rob Frankel, chủ tịch và là nhà phê bình của Frankel & Anderson, một công ty thiết kế và nghiên cứu thị trường: "Có quá nhiều các site được đưa lên tạo ra các cú sốc như là các xưởng phim và các đại lý, công ty mà đáng lý ra phải tốt hơn". Web site có thể phân chia làm 5 dạng chính: hướng dẫn (máy tìm kiếm, thư mục trực tuyến), thông tin chung (xuất bản trực tuyến), các thông tin riêng biệt (đề tài hoặc công nghệ), các site được thiết kế quảng cáo cho sản phẩm và dịch vụ, cuối cùng là các site giao dịch và thương mại. Hiện nay có khoảng 15% số lượng site có liên quan đến thương mại mà chúng cho phép và khuyến khích chuyển tiền trực tuyến, và chỉ có một phần trong số đó thực sự làm tốt. Ða số các site khổng lồ đơn giản chỉ quảng cáo, và điều này dưới con mắt các chuyên gia thì quá lãng phí và thực sự vô dụng.Vậy những yếu tố cần thiết nào cho một site tiêu chuẩn? Các chuyên gia đều nhất trí rằng điều này phụ thuộc toàn bộ vào mục tiêu thị trường và khách hàng. Một site cần phải biết kết hợp cân bằng giữa nội dung, kỹ thuật và các hình ảnh lôi cuốn người xem. Dưới đây là những sai lầm chủ yếu khiến một site có thể tự giết chết bản thân nó ngay khi nó được đưa lên mạng:

1. Những gì bạn đang cố gắng muốn thực hiện?

Hiện nay có quá nhiều site được tạo ra với lý do xấu không có mục đích trong sạch. Khi đưa ra câu hỏi đầu tiên cho khách hàng:" Mục đích tạo trang web của bạn là gì? " thì đa số câu trả lời là "Tôi muốn cạnh tranh trên mạng". Ðó là một cách suy nghĩ mà hầu như chắc chắn đưa một site đến chỗ thất bại. Web site có thể tạo ra nguồn thu nhập và đứng đầu với chi phí dịch vụ khách hàng thấp và tạo dựng được nhiều mối quan hệ tốt. Nhưng để đạt được thành công đó thì site đó phụ thuộc vào những mục tiêu rõ ràng ngay từ lúc khởi đầu, bởi vì tất cả mọi khâu thiết kế về nội dung kỹ thuật đều phải bắt nguồn từ những mục đích rõ ràng. Ðiều này cũng giống như cách bạn không đi ra ngoài nhưng bạn lại tiêu nhiều tiền cho các chiến dịch quảng cáo toàn quốc trong khi bạn không cần biết kết quả ra sao, thì bạn không nên mù quáng để làm điều đó trên World Wide Web.

2. Hiểu biết về khách hàng

Có rất nhiều site thất bại khi họ thiết kế các site không thực sự phù hợp với những người là mục tiêu chính của họ, thay vào đó họ lại thiết kế thật sự ấn tượng với những khách hàng khác. Và chính điều này tạo ra hậu quả nghiêm trọng khiến cho site đó trở nên quá khó hiểu hay phức tạp để khám phá nó. Sự giản dị thực sự quan trọng, bạn có thể có các site đáng yêu nhất với những hình ảnh tráng lệ nhưng nó lại không sáng sủa dễ nhìn để mọi người có thể thích nghi với nó trong những phút đầu tiên. Kết quả là bạn sẽ thất bại. Có hai điều quan trọng để một người viếng thăm trang Web của bạn muốn đầu tiên: mục đích của site đó, và những thông tin mong muốn của họ không biết đã hiện diện trên đó chưa. Thông thường họ bỏ ra chưa đến 30 giây để tìm được thông tin họ mong muốn đúng chỗ, và nếu không họ sẽ viếng thăm site khác ngay. Vậy bạn phải tạo ra một site thật hợp lý sao cho nội dung và các chức năng của nó đủ khả năng để khách hàng của bạn có thể tìm được thông tin trong thời gian nửa phút như đã phân tích ở trên. Tuy nhiên để tạo ra được một site đó yêu cầu nhà phát triển phải biết tất cả các khách hàng tiềm năng khác nhau và sự cần thiết của họ đối với site đó. Bạn nên xây dựng một hệ thống tập san hay các trang chat room trên mạng để những người thăm dò hay còn nghi ngờ về sản phẩm có thể trở thành khách hàng và có thể một vài trong số đó trở thành khách hàng thường xuyên. Hãng Microsoft đã sử dụng một chat room như vậy để trao đổi thông tin, hệ thống e-mail và chương trình phần mềm nhóm. Các khách hàng sử dụng các sản phẩm tại gia đình thường trò truyện với những người đang muốn tìm hiểu nó, lúc đó họ sẽ vào các site liên quan để biết thêm nhiều thông tin hơn nữa. Sau khi đã khám phá thông tin trên các site này thì các khách hàng thường sẽ đi đến quyết định mua sản phẩm.

3. Nội dung vẫn là cái quan trọng nhất

Nội dung có giá trị đặc biệt quan trọng của một site khi muốn tạo ấn tượng với khách hàng. Các chuyên gia đều nhất trí rằng một site đạt được thành công là site có chứa nội dung hữu ích và thích hợp với khách hàng. Người mua tìm kiếm người bán trong việc tìm kiếm các thông tin riêng biệt mang tính quyết định. Sức mạnh thực sự của Web là nó có khả năng đưa ra những đề nghị thích hợp, bao hàm toàn bộ thông tin. Trên một trang Web bạn có thể tạo ra một chiều sâu bao nhiêu cũng được, điều mà bạn không thể tìm thấy trong các phương tiện thông tin khác. Ngoài ra, hiểu được khách hàng cũng mang tính quyết định để tạo ra nội dung thích hợp. Tuy nhiên những gì hữu ích và thích hợp cho người này thì lại lãng phí cho người khác, vậy một ý kiến hay để tạo ra một trang Web cho phép các công ty đưa ra những cách thức riêng cho các loại khách hàng khác nhau. Hãng Meta4 cố gắng tạo ra những thuận lợi đó trong một site mà nó được thiết kế cho Hasbro và General Electric. Site Hasbro Star War bổ sung những tác phẩm Star War và nó được thiết kế để có thể lôi cuốn cả những fan cuồng nhiệt điện ảnh và những người sưu tập cuồng nhiệt đối với các tác phẩm bất hủ Star War. Nó sử dụng các đoạn video cùng đồ hoạ công nghệ cao để quảng cáo cho các bộ phim, bao gồm hàng trăm các trang chi tiết về các sản phẩm mà những người sưu tập cuồng nhiệt yêu cầu. Có cả thảy khoảng hơn 300 sản phẩm như vậy. Còn site General Electric thì được thiết kế để cung cấp các sản phẩm nói chung bao gồm các phương tiện thông tin, và tại đây các kỹ sư có thể tìm kiếm thông tin về những sản phẩm cụ thể nào đó. Cơ sở dữ liệu của site này bao gồm 15.000 trang thông tin, và hơn 3.000 bảng thống kê. Với những kỹ sư, site này thật sự hữu ích. Theo Rob Frankel, giám đốc công ty thiết kế và tiếp thị các sản phẩm số thì để tạo ra được một site thành công bạn phải tạo ra được một nội dung hữu ích trong site đó, và mọi người có thể sử dụng nó không mất tiền. Có thể lấy ví dụ một site với tên Art Today cung cấp một cơ sở dữ liệu về clip art, tìm kiếm thông qua các từ khoá, bạn có thể download nó tự do. "Thiết kế xuất sắc, các hạng mục nội dung gần như hoàn toàn làm hài lòng chúng tôi " theo Frankel.Theo Bill Gallagher, tổng biên tập của Guerrilla Marketing Online thì có rất nhiều site đã phạm phải sai lầm khi có gắng đưa gần như tất cả mọi thứ lên một trang chính. Nên nhớ rằng trang chính chỉ chứa đựng bảng mục lục nội dung, nó chỉ cung cấp mối quan hệ với những gì chứa đựng bên trong nó, không phải là toàn bộ những gì bạn muốn.

4. Cẩn thận với kết nối

Kết nối ngoài đến các site khác có thể giúp cho nội dung của bạn trở nên giá trị hơn đối với người sử dụng. Nếu bạn có những nội dung tuyệt hay, hãy xem xét đến việc chia sẻ chúng với một site khác đễ có thể tác động qua lại lẫn nhau kết quả tạo ra cho người sử dụng có thể trao đổi và tìm kiếm được nhiều thông tin hơn. Tuy nhiên các kết nối đó có thể gây nguy hiểm, khiến mọi người đi quá xa trang chủ ban đầu của bạn trước khi họ kết thúc việc tìm kiếm.Vì vậy người thiết kế phải tạo được sự cân bằng giữa những điều thực sự cần thiết của kết nối ngoài và những gì cần thiết để có thể giữ được mọi người ở lại với trang chủ của bạn cho đến khi lấy được tin tức. Hầu hết các site hoạt động như một cửa sổ cho các sản phẩm và dịch vụ. Có một vài lời khuyên tốt cho khách hàng về việc tạo ra một site giống như một cửa ra vào, và có thể truy nhập đến các địa chỉ khác hay các nội dung có liên quan trên Web. Khi đó mọi người thực sự thuận lợi để truy nhập đến các trang khác trên nền tảng một trang chủ cổng. Ví dụ như trang Web Marketing insider (thiết kế bởi Lynk Marketing) cung cấp các trang web có liên kết đến các site khác như là các công ty nghiên cứu thị trường, các công ty, các tin tức công nghệ, và các nguồn máy chủ tương đương. Theo những người tạo ra site này thì họ muốn nó là một điểm dừng duy nhất cho mọi người có thể tìm hiểu được mọi thứ có liên quan đến thị trường. Một cách tốt nhất để tạo các site cổng mà không phải truy nhập tất cả các khung, nó cho phép một site mới xuất hiện trong một khung của trang chủ. Các khung còn vấn đề phải giải quyết vì không phải tất cả các trình duyệt có thể phù hợp với nó vì một nhà thiết kế có thể tạo ra hai site khác nhau, một trong đó có dạng khung. Ngoài ra các khung này còn hạn chế người sử dụng. Một chuyên gia cho rằng việc thiết kế dạng khung này rất mạo hiểm, hãy thử so sánh điều này với một người đang điều hành một hệ thống thư viện phải xây dựng một hệ thống thông tin liên quan với nhau cần phải tìm trong một phòng tiện lợi điều này khó thực hiện với phương pháp thiết kế trên.

5. Giải pháp sáng tạo: trở về những gì căn bản nhất

Mọi người đều nhất trí rằng trong nghệ thuật tiếp thị thì một trang Web sáng tạo cần chứa đựng một trang hiển thị gây ấn tượng, nhưng để tạo được một trang Web ấn tượng như vậy thì cần một dung lượng quá lớn và phức tạp, và điều này sẽ làm nản lòng bạn khi muốn download nó về. Trừ phi bạn là người có quá nhiều thời gian rỗi. Mặt khác, các nhà thiết kế phải tạo ra sự cân bằng giữa việc nạp ảnh, tốc độ nạp và các thông điệp thích hợp. Một site tốt nhất đính kèm có thể là phương pháp hay trong việc tiếp thị. Một năm trước đây các trang web có khuynh hướng chứa đựng nhiều hình đồ hoạ khổng lồ, còn hiện nay chúng ta lại sử dụng các hình đồ hoạ thông minh hơn. Mục đích quan trọng nhất của đồ hoạ, đặc biệt là các hoạt hoạ chuyển động có thể tạo ra âm thanh và kết nối nội bộ các công ty thành một thể thống nhất. Rất nhiều các công ty đã phạm phải sai lầm khi đưa vào các trang Web của mình các kỹ thuật không phải họ tạo ra mà họ sao chép từ các chương trình trợ giúp chuyên nghiệp. Có thể hiểu điều này đơn giản thôi bởi vì trong tay bạn có các phần mềm chuyên nghiệp nó lại không giúp bạn thực sự trở thành một nhà thiết kế hay tiếp thị.

6. Ðề phòng với các hiệu ứng

Bạn có thể minh chứng rằng bạn tạo ra được một trang Web thật nổi bật với Shockwave, các file âm thanh MIDI, các kịch bản Java v.vv.. Kinh nghiệm của chúng tôi đã cho thấy rằng sự kinh ngạc phụ thuộc vào mắt người xem. Chỉ khi nào kỹ thuật Web bắt kịp với các thiết kế kỹ thuật số đạt đến nghệ thuật thì bạn mới có thể tạo ra được những gì bạn mong muốn. Sản phẩm thương mại Shockwave của công ty Macromedia đã tán thành việc gắn sản phẩm này vào phiên bản sắp tới của trình duyệt Navigator cuối năm nay. Rất có thể kỹ thuật Shockwave hỗ trợ rất nhiều cho trình duyệt này. Các vấn đề về độ rộng dải tần và nén sẽ được giải quyết. Môi trường đa phương tiện cuối cùng sẽ hiện diện khắp nơi trên Web, và chúng ta đang hướng tới nó. Tuy nhiên có nhiều vấn đề được đưa ra đối với những người tạo Web giàu kinh nghiệm là hãy tiếp tục thiết kế các trang web theo những phương pháp phổ thông nhất cho đến khi các tiêu chuẩn kỹ thuật được đưa ra.

7. Những vấn đề với môi trường phát triển Web

Việc sáng tạo một Site có thể làm việc trên một danh sách các nền tảng và trình duyệt có sẵn là một điều cực kỳ khó khăn đối với các nhà thiết kế. Site đó phải làm việc tốt như nhau cho dù nó là một phiên bản mới nhất của trình duyệt Netcape hay trên WebTV. Việc thiết kế đồ hoạ để hiển thị trên một màn hình có độ phân giải thấp có thể nhìn rất tồi tệ trên một màn hình khác có độ phân giải cao hơn. Một trang không thể hiển thị được đầy đủ các nội dung của nó trên cả hai môi trường điều hành Macintosh và Window, và đó chính là nguyên nhân khiến người sử dụng mất đi một vài nội dung của họ. Có rất nhiều nhà thiết kế đã tạo ra nhiều phiên bản khác nhau của cùng một site, vì vậy họ có thể cung cấp các các site trên một nền tảng kỹ thuật yếu mà không bị mất đi các nội dung quan trọng trong đó. Dĩ nhiên việc làm này cần phải có một lượng kinh phí khá lớn. Có thể lấy ví dụ tiêu biểu đó là hãng Meta4, đã tạo ra 4 phiên bản khác nhau của site Star War. Theo Blanco thì mọi người có nhận thức sai khi nghĩ rằng một site có chi phí rất rẻ và có thể dễ dàng tạo ra nó, nhưng nó lại có thể tạo ra sự rắc rối và tốn kém để thêm vào đó giá trị của các sản phẩm thực.

Các nhà thiết kế đã tụ họp lại để giải quyết vấn đề quan trọng này với mục đích thiết kế một nền tảng chung nhất cho Mac và Window và thiết kế cho các màn hình phân giải cao. Cho dù như vậy thì chúng ta cũng không thể luôn luôn tạo ra các thiết kế hoàn hảo cho tất cả các nền tảng. Chúng tôi đã phải cân nhắc mục đích của khách hàng để có thể đạt được một thoả hiệp có thể chấp nhận được, phù hợp với mục tiêu nghiên cứu thị trường của các công ty.

8. Ðừng quên viết thư phúc đáp

Có một điều rất rõ ràng là các trang Web phải có ảnh hưởng trực tiếp đến thông tin được thành lập giống như điện thoại. Vậy bạn hãy tưởng tượng rằng có bao nhiêu site đang là mục tiêu của khách hàng thông qua các trang Web để rồi sau đó họ tìm ra các số điện thoại, tên và địa chỉ v.vv…Hầu hết người sử dụng mạng thường gửi ít nhất một thư đến các trang họ quan tâm nhưng có lẽ các site thường quên mất nhiệm vụ phúc đáp e-mail. Các site mà không có các thông tin giao dịch và có hệ thống phúc đáp e-mail tồi thường mất đi các thế mạnh thực sự có được trên mạng Internet. Chỉ đến khi các công ty sẵn sàng đến quản lý các site của họ với cùng một sự quan tâm nghiêm túc như là việc phúc đáp thư trực tiếp, thì lúc đó nền thương mại điện tử mới trở thành hiện thực.

9. Xây dựng mối liên lạc

Xây dựng mối liên lạc có thể tạo ra một sức mạnh tiềm tàng của Web để có thể đọ sức với các phương tiện thông tin khác, đó là những nhận xét của các chuyên gia. Web site thực sự là một môi trường bán hàng thân thiện, bạn cho phép mọi người tìm hiểu bên trong những gì bạn suy nghĩ. Việc đảm bảo chất lượng là một cách tác động rất tốt đến tự do trong lựa chọn để bạn có thể tồn tại và phát triển trong môi trường mạng. Một site được tạo ra có ý tốt là có thể cung cấp cho khách hàng mà không yêu cầu phải trả trước tiền mua hàng ngay lúc đó. Hơn hẳn các dịch vụ trung gian khác, trang Web thật sự thân thiện khiến bạn có thể đạt được những gì mong muốn khi bạn lướt qua nó. Một trang web tự quyết định số phận của mình khi người ta chiêm ngưỡng nó trong những giây phút đầu. Thật mỉa mai, hầu hết những trang không đạt yêu cầu lại là những trang của các tổ chức quảng cáo mà chúng được thể hiện quá bóng bẩy với đồ họa thật sự gây ấn tượng mà có lẽ nó chỉ thích hợp cho các site đồ họa chuyên nghiệp.

10. Tạo được hình ảnh tốt đẹp

Có lẽ thành phần quan trọng nhất để một trang Web thành công là hệ thống giao tiếp trung gian. Rất nhiều người bước chân vào việc tạo các trang Web thương mại đều quên rằng không nên để trang Web tồn tại như một hoang đảo vì mục đích tạo ra trang Web là để cung cấp và bổ sung những gì còn thiếu trong kế hoạch tiếp thị.

Rõ ràng là một công ty muốn kiếm được thật nhiều tiền thông qua Web site của họ thì họ phải làm sao cho khách hàng nhớ được vị trí của họ. Ðiều này có nghĩa là bạn phải thực hiện mọi thứ từ việc viết một địa chỉ site trong phần tiêu đề thư cho đến quảng cáo trong các phương tiện thông tin đại chúng cũng như các quảng cáo khác trên các trang Web, bạn nên thực hiện những điều đó cho tương xứng với những gì bạn đã đầu tư cho trang Web của bạn.

Cuối cùng, một site thành công là một site có các đối tượng được định nghĩa tốt trong đó quan điểm và cách thể hiện về đồ họa, giao diện tương tác, và các kỹ thuật cung cấp một nền tảng cơ bản phù hợp với những gì người sử dụng muốn và cần. Và site có quan đIểm đúng đắn đó có thể bổ sung những hình ảnh tốt đẹp về công ty.