ChÈn ®o¸n
vµ kh¾c phôc c¸c tranh chÊp hÖ thèng
Xem bai viet bang font Unicode
PCWorld VN 1/99
CÇn t×m cho ra nguån gèc cña nh÷ng trôc trÆc phÇn cøng hoÆc c¸c lçi General Protection Fault lµ c«ng viÖc võa mÊt c«ng võa bùc m×nh.
NÕu may m¾n, viÖc phôc håi b¶n sao lu cña Registry sÏ gióp b¹n rÊt hiÖu qu¶ (tham kh¶o môc "Thñ thuËt phÇn cøng", PC World VN 12/98, trang 106). Nhng nÕu viÖc phôc håi nµy thÊt b¹i, th× nguyªn nh©n cña c¸c trôc trÆc cã thÓ lµ mét trong hµng chôc driver hoÆc tËp tin cÊu h×nh, hoÆc kÕt hîp c¶ hai.
ViÖc t×m kiÕm thñ ph¹m thêng chØ lµ qu¸ tr×nh lo¹i trõ tÎ nh¹t. §Çu tiªn b¹n v« hiÖu hãa mét tËp tin nghi ngê, råi khëi ®éng l¹i PC xem ®· hÕt trôc trÆc cha. NÕu cha l¹i tiÕp tôc ®èi víi tËp tin kh¸c.
RÊt may, System Configuration Utility cña Windows 98 sÏ lµm cho c«ng cuéc t×m háng hãc trë nªn kh¸ dÔ dµng, mÆc dï kh«ng râ rµng vµ ®¬n gi¶n ®Õn møc ai còng lµm ®îc. Tuy nhiªn, tríc hÕt ph¶i cã vµi lêi vÒ nh÷ng g× cÇn lµm trong Windows 3.x vµ 95.
Víi Windows 3.x, v« hiÖu hãa mét driver cã liªn quan ®Õn viÖc më nh÷ng tËp tin cÊu h×nh thÝch hîp - thêng lµ autoexe.bat vµ config.sys trong th môc gèc, hoÆc system.ini vµ win.ini trong folder Windows - vµ sau ®ã, trong mét tr×nh biªn tËp v¨n b¶n, t×m dßng lÖnh khëi ®éng driver vµ lo¹i bá dßng ®ã b»ng c¸ch thªm mét dÊu chÊm phÈy (;) vµo chç b¾t ®Çu cña dßng win.ini, hoÆc thªm rem vµo autoexec.bat vµ config.sys.
MÆc dï Microsoft ®· cã nh÷ng nç lùc nh»m ®¬n gi¶n hãa t×nh tr¹ng nµy trong c¸c phiªn b¶n sau cña hä, nhng c¶ Win95 lÉn Win98 vÉn ®ßi hái ph¶i thay ®æi ë møc ®é phøc t¹p nh vËy. Trong Windows 95, Microsoft ®· dêi d÷ liÖu cÊu h×nh nhiÒu hÕt møc vµo mét vÞ trÝ trung t©m - Registry - ®ång thêi cung cÊp Device Manager ®Ó lµm c«ng cô duyÖt xem tr¹ng th¸i cña c¸c thiÕt bÞ ®· ®îc l¾p ®Æt. Tuy nhiªn, Registry kh«ng liÖt kª hÕt mäi driver. §Ó gi÷ tÝnh t¬ng thÝch víi mét sè phÇn cøng vµ phÇn mÒm 16 bit cò, Microsoft duy tr× bèn tËp tin cÊu h×nh nãi trªn nh mét bé phËn tÝch hîp cña Windows 98. Vµ sau khi ®· kiÓm tra Device Manager ®Ó t×m c¸c tranh chÊp phÇn cøng râ rµng, nh÷ng tËp tin nµy vÉn lµ n¬i tèt nhÊt ®Ó b¾t ®Çu viÖc xem xÐt khi PC cña b¹n cã mét trôc trÆc nghiªm träng.
C«ng cô t×m háng hãc cña Windows 98
TiÖn Ých míi System Configuration Utility cña Windows 98 (h×nh 1) cung cÊp giao diÖn ®¬n gi¶n cho phÐp b¹n dÔ dµng kiÓm so¸t tËp tin cÊu h×nh nµo - vµ nh÷ng dßng nµo trong tõng tËp tin - sÏ ch¹y khi hÖ thèng khëi ®éng. Nã còng cung cÊp c¸c c«ng cô tiªn tiÕn ®Ó chÈn ®o¸n mét sè trôc trÆc phæ biÕn, ®ång thêi cho phÐp b¹n cã thÓ kh«ng chän - vµ do ®ã lo¹i trõ nguån gèc trôc trÆc - bÊt kú phÇn mÒm nµo tù ®éng ch¹y khi khëi ®éng.

H×nh 1: C« lËp c¸c trôc trÆc hÖ thèng b»ng c¸ch x¸c ®Þnh nh÷ng tËp tin khëi ®éng nµo sÏ ph¶i ®îc xö lý.
KÝch ho¹t System Configuration Utility b»ng c¸ch gâ msconfig vµo hép Start.Run, hoÆc b»ng c¸ch chän nã trong tr×nh ®¬n Tools cña tiÖn Ých System Configuration Utility (Start.Program.Accessories.System Tools). Vµ v× tr×nh ®¬n View cña tiÖn Ých nµy sÏ cho phÐp truy cËp nhanh nhiÒu c«ng cô t×m h háng kh¸c nh Control Panel, Device Manager, vµ Display Settings, nªn cã thÓ b¹n ph¶i t¹o mét shortcut ®Ó dÔ ph¸t ®éng h¬n.
T×m msconfig.exe trong folder Windows\System, b¶o ®¶m cöa sæ folder nµy kh«ng bÞ phãng ®¹i, råi kÐo biÓu tîng tËp tin vµo desktop. Tõ tr×nh ®¬n võa xuÊt hiÖn, chän Create Shortcut(s) Here.
T×m kiÕm trôc trÆc
TiÕn hµnh t×m háng hãc ®èi víi PC b»ng System Configuration Utility theo qu¸ tr×nh ba bíc. Hai bíc ®Çu sÏ lo¹i trõ bèn tËp tin cÊu h×nh nh lµ nh÷ng thñ ph¹m ®¸ng ngê nhÊt, bíc cuèi kiÓm tra phÇn mÒm khëi ®éng vµ mét sè vÊn ®Ò phÇn cøng ®Æc biÖt.
Tuy nhiªn, tríc khi b¾t tay vµo viÖc t×m hiÓu nguyªn nh©n trôc trÆc, ph¶i kh«ng ®Ó nh÷ng trôc trÆc x¶y ra cho m×nh: tiÕn hµnh sao lu c¸c tËp tin cÊu h×nh. NhÊp chuét lªn nót Create Backup trªn nh·n General (h×nh 1), c¸c tËp tin autoexec.bat, config.sys, system.ini, win.ini sÏ ®îc tù ®éng chÐp vµo th môc gèc vµ lÊy phÇn më réng lµ .pss. VÒ sau, nÕu viÖc thay ®æi l¹i lµm xuÊt hiÖn nhiÒu trôc trÆc h¬n, b¹n cã thÓ phôc håi c¸c tËp tin nµy b»ng c¸ch nhÊp chuét lªn nót Restore Backup.
§ång thêi còng ph¶i kiÓm tra tõng thuéc tÝnh cña tËp tin. NhÊp nót ph¶i chuét lªn tªn tËp tin ®ã trong Explorer, chän Properties, vµ nÕu tËp tin ®îc ®¸nh dÊu "read only", b¹n lo¹i bá h¹n chÕ nµy b»ng c¸ch bá chän « "Read-only".
TiÕp theo, trªn nh·n General cña System Configuration Utility, b¹n thay ®æi cµi ®Æt Startup Selection trong Normal b»ng Selective Startup. Mçi tËp tin cÊu h×nh sÏ ®îc liÖt kª bªn c¹nh mét hép kiÓm tra (check box). Mét « ®îc chän (check) cã nghÜa Windows 98 sÏ n¹p tËp tin nµy, cßn « kh«ng ®îc chän cã nghÜa nã sÏ bÞ bá qua. NÕu cã mét « chuyÓn sang mµu x¸m khi kh«ng chän th× tËp tin ®ã kh«ng tån t¹i trªn m¸y b¹n. VÝ dô, winstart.bat - mét tËp tin m¹ng chÕ ®é thùc - sÏ cã mµu x¸m trªn hÇu hÕt c¸c m¸y. Chó ý: nÕu kh«ng cã tËp tin autoexec.bat hoÆc config.sys, th× còng ®õng lo l¾ng. Windows 98 kh«ng cÇn cã chóng vÉn ch¹y chÝnh x¸c, nhng ph¶i cã hai tËp tin system.ini vµ win.ini.
B¾t ®Çu viÖc kiÓm tra b»ng c¸ch bá chän (uncheck) « øng víi config.sys, nhÊp OK ë bªn díi hép tho¹i vµ chän Yes khi ®îc nh¾c khëi ®éng l¹i hÖ thèng. NÕu hÕt trôc trÆc th× config.sys lµ thñ ph¹m. NÕu kh«ng, th× tiÕp tôc qu¸ tr×nh lo¹i trõ nµy ®èi víi tõng c¸i trong ba tËp tin cßn l¹i.
NÕu b¹n ®· c¸ch ly ®îc tËp tin cÊu h×nh g©y ra trôc trÆc th× bíc tiÕp theo lµ t×m xem dßng lÖnh nµo trong tËp tin ®ã bÞ lçi. ChuyÓn ®Õn nh·n System Configuration Utility ®èi víi tËp tin ®ã. Bªn díi nh·n b¹n sÏ nh×n thÊy c¸c dßng hoÆc nhãm dßng lÖnh cña tËp tin ®îc liÖt kª, mçi dßng kÌm theo mét hép kiÓm tra bªn c¹nh (h×nh 2). Mét « ®îc chän nghÜa lµ dßng lÖnh ®ã sÏ ch¹y khi tËp tin nµy ®îc xö lý; « kh«ng ®îc chän th× ngîc l¹i.

H×nh 2: V« hiÖu hãa bèn nhãm dßng lÖnh cïng mét lóc ®Ó t¨ng tèc qu¸ tr×nh t×m h háng.
Kh¾c phôc trôc trÆc
B¾t ®Çu víi tÊt c¶ c¸c dßng lÖnh kh«ng ®îc chän, vµ liªn tôc khëi ®éng l¹i m¸y sau mçi lÇn bæ sung thªm mét dßng ®îc chän. NÕu tËp tin nµy cã nhiÒu dßng, b¹n cã thÓ tiÕt kiÖm chót Ýt thêi gian b»ng c¸ch chän bèn dßng hoÆc nhiÒu nhãm dßng cïng mét lóc råi ®îi xem trôc trÆc cã xuÊt hiÖn l¹i hay kh«ng. NÕu lµm nh vËy mµ g©y háng Windows, th× ë lÇn khëi ®éng sau m¸y sÏ ®a b¹n vµo Safe Mode, trong trêng hîp nµy b¹n cã thÓ kh¾c phôc b»ng c¸ch phôc håi cµi ®Æt võa ®îc c¶i ®æi trong System Configuration Utility ®Ó trë l¹i d¹ng "khoÎ m¹nh" tríc kia cña nã.
NÕu kh«ng cã tËp tin cÊu h×nh nµo cã vÎ lµ nguyªn nh©n g©y ra sù ®au khæ cña b¹n, th× khëi ®éng l¹i hÖ thèng mµ kh«ng cã phÇn mÒm nµo tù ®éng ch¹y lóc khëi ®éng, vµ chó ý xem ®iÒu ®ã cã lo¹i trõ ®îc trôc trÆc hay kh«ng. TiÕn hµnh kiÓu khëi ®éng l¹i nµy b»ng c¸ch bá chän hép kiÓm tra cuèi cïng, ®îc ®¸nh dÊu lµ AµLoad Startup group items' trªn nh·n General. Nhng tríc khi khëi ®éng l¹i, b¹n më nh·n Startup vµ ®¶m b¶o tÊt c¶ c¸c ch¬ng tr×nh ®Òu ®· ®îc chän; c¸c ch¬ng tr×nh ®îc n¹p qua Aµrun=' trong win.ini ph¶i ®îc bá chän b»ng tay.
Vµ cuèi cïng nÕu nh÷ng thao t¸c trªn vÉn kh«ng mang l¹i kÕt qu¶, b¹n nhÊp chuét lªn nót Advanced ë bªn díi nh·n General. ¥ë ®©y b¹n sÏ t×m thÊy mét sè c¸ch cµi ®Æt ®Ó t×m trôc trÆc nh sau:
* VGA 640x480x16. ViÖc chän cµi ®Æt nµy sÏ thay thÕ driver hiÓn thÞ ®ang dïng b»ng driver VGA ban ®Çu. C¸c trôc trÆc do driver ®å häa g©y ra lµ lo¹i rÊt phæ biÕn, vµ cã thÓ dÉn ®Õn mäi r¾c rèi, tõ h×nh ¶nh trªn mµn h×nh bÞ kÐm cho ®Õn hiÖn tîng tù khëi ®éng l¹i hÖ thèng. NÕu víi thay ®æi nµy mµ gi¶m bít ®îc trôc trÆc, h·y t¶i xuèng mét driver ®· cËp nhËt tõ Web site cña h·ng chÕ t¹o card ®å häa b¹n ®ang dïng.
* H¹n chÕ bé nhí. C¸c chip nhí bÞ háng cã thÓ g©y ra nhiÒu lçi. ViÖc h¹n chÕ bé nhí ë mét trÞ sè thÊp - 16MB ch¼ng h¹n - sÏ ng¨n Windows 98 truy cËp vµo mét lîng RAM vît qu¸ trÞ sè ®ã. NÕu mÑo nµy lµm cho trôc trÆc biÕn mÊt th× cã thÓ ph¶i thay chip nhí.
NÕu b¹n cã nhiÒu SIMM hoÆc DIMM, ph¶i th¸o tÊt c¶ chóng ra råi c¾m vµo lÇn lît tõng c¸i ®ång thêi khëi ®éng l¹i m¸y cho ®Õn khi c« lËp ®îc chip háng, vµ thay module nhí bÞ háng ®ã b»ng mét c¸i míi. Thùc hiÖn xong viÖc cµi ®Æt nµy, b¹n ®õng quªn bá chän nã ®Ó Windows 98 cã thÓ truy cËp ®îc vµo toµn bé RAM cña hÖ thèng nh cò.
* EMM Exclude A000-FFFF. ViÖc chän cµi ®Æt nµy sÏ ng¨n ngõa c¸c tranh chÊp hÖ thèng gi÷a bé thÝch øng vµ c¸c ROM hÖ thèng víi c¸c ch¬ng tr×nh ®ang ch¹y trong bé nhí më réng (expanded memory) nh game ch¼ng h¹n. NÕu kh«ng ham ch¬i game, b¹n ch¼ng ph¶i lo l¾ng g× vÒ ®iÒu nµy, v× chØ cã nh÷ng øng dông DOS cò kü míi dïng kiÓu bé nhí më réng. NÕu chän cµi ®Æt nµy kh¾c phôc ®îc trôc trÆc, b¹n cã thÓ ®Ó nguyªn cµi ®Æt ®· ®îc chän ®ã (nã sÏ t¸ch bé nhí ra khái c¸c øng dông kh«ng ph¶i Windows), hoÆc cè ®ång nhÊt d¶i (hoÆc c¸c d¶i) bé nhí ®ang tranh chÊp b»ng c¸ch bá chän « nµy råi bæ sung thªm dßng EMMExclude = C400 - C7FF E000 - EFFF vµo ®o¹n [386 Enhanced] cña system.ini. B¹n cã thÓ thêng xuyªn thÊy cã tranh chÊp x¶y ra ë ®©u ®ã trong ph¹m vi hai d¶i nµy, nhng nÕu cã thÓ ®ång nhÊt tÊt c¶ ROM vµ c¸c ®Þa chØ shadow cña m×nh th× b¹n sÏ biÕt râ nh÷ng d¶i ®Æc trng nµo ®Ó lo¹i trõ.
* V« hiÖu hãa kh¶ n¨ng ®ãng nhanh. Cã mét sè øng dông kh«ng thÝch chøc n¨ng ®ãng nhanh cña Win 98 vµ sÏ lµm cho hÖ thèng bÞ treo. Cµi ®Æt nµy cã trang bÞ mét thñ tôc Windows 95 chËm h¬n.
Minh Xu©n US PC World 1/99
PcLeHoan
1996 - 2002
Mirror :
http://www.pclehoan.com
Mirror :
http://www.lehoanpc.net
Mirror :
http://www.ktlehoan.com