Tháo gỡ một số vướng mắc trong Windows
Xem bai viet bang font ABC

PCWorld VN 8/99

Giải pháp ẩn

    Khi sao lưu tập tin bằng lệnh XCOPY, tôi nhận được thông báo "sharing violation accessing Win95\Win386.Swp" và quá trình sao chép bị chấm dứt. Tôi đã thử dùng lệnh LOCK và sau đó thiết lập lại bit archive nhưng không được. Có cách nào cho phép tiếp tục việc sao lưu mà không phải thoát khỏi Win95? Tôi thích sử dụng DOS trong môi trường Windows vì như vậy tránh được vấn đề thường gặp khi ghi vào ổ đĩa A.

    WIN386.SWP là tập tin swap (hoán chuyển) mà Windows sử dụng làm bộ nhớ ảo (trên đĩa cứng) khi một số chương trình yêu cầu bộ nhớ nhiều hơn bộ nhớ thực sự mà máy tính có. Windows xử lý tập tin swap này theo cách động, nghĩa là liên tục đọc và ghi dữ liệu trong khi bạn làm việc. Windows "độc quyền" sử dụng tập tin swap, không một chương trình nào được phép đọc, ghi hoặc xóa nó. Bạn không cần phải sao lưu tập tin này vì dữ liệu của nó chỉ có giá trị riêng đối với Windows.

    Vì thế, vấn đề thực sự của bạn là làm sao ngăn lệnh XCOPY sao chép tập tin này. Lệnh XCOPY của Win95/98 có tham số /H, dùng để chỉ định sao chép luôn những tập tin có thuộc tính ẩn và tập tin hệ thống. Giả sử bạn không muốn sao chép tất cả những tập tin có thuộc tính ẩn và tập tin hệ thống thì việc này có thể giải quyết đơn giản như sau:

    Sử dụng Explorer, nhấn phím phải vào tập tin WIN386.SWP, chọn Properties, đánh dấu chọn ô Hidden để bật thuộc tính ẩn cho nó (hình 1). Windows vẫn sử dụng được tập tin này và nó vẫn cứ là "ẩn" cho đến khi bạn thay đổi lại thuộc tính. (Lưu ý: Bạn không thể sử dụng lệnh ATTRIB tại dấu nhắc DOS vì nó gây ra lỗi về chia sẻ tập tin.)

    Giờ đây bạn có thể sử dụng XCOPY mà không cần tham số /H. Lệnh XCOPY sẽ bỏ qua tập tin này do nó là ẩn và có thể tiến hành sao lưu những tập tin khác mà không có vấn đề gì.

Sử dụng screen saver

    Tôi đang dùng Win98 (với hệ thống FAT32) trên máy Compaq Presario 2240 có 2,1 GB ổ đĩa cứng và 32 MB RAM. Tôi có bộ sưu tập các chương trình bảo vệ màn hình (screen saver) có thể sử dụng bằng cách chọn Control Panel/Display/Screen Saver. Chương trình bảo vệ màn hình sẽ được kích hoạt nếu trong một khoảng thời gian nhất định hệ thống không nhận tín hiệu hoạt động nào của chuột hay bàn phím nào. Mặc dù dễ dàng thoát screen saver và trở lại công việc đang thực hiện, nhưng đôi khi vẫn gây khó chịu. Có cách nào đặt một biểu tượng vào thanh tác vụ (task bar) dùng để bật/tắt chương trình screen saver không?

    Bước đầu tiên cần xem xét là bạn có thực sự cần đến chương trình bảo vệ màn hình hay không. Có lẽ có ít nhất 4 lý do để sử dụng:

    Tránh hiện tượng cháy phosphor của màn hình nhờ chương trình liên tục tạo hình ảnh chuyển động trên màn hình. Tuy nhiên, loại màn hình mới hiện nay hầu như không gặp phải vấn đề này, trừ khi bạn cho hiển thị một hình ảnh trên màn hình trong nhiều tuần lễ.

    Là một hình thức bảo mật, không cho người khác thấy những gì đang hiển thị trên màn hình. Nhưng đối với những hệ điều hành vốn không có cơ chế bảo mật như Win3.x, Win95 hay Win98 thì hình thức bảo mật này không hiệu quả. Nếu sử dụng WinNT thì tác dụng bảo mật sẽ cao hơn, nhưng với điều kiện là bạn phải có thói quen sử dụng hộp thoại Log in bất cứ khi nào rời máy.

    Là một cách phân biệt máy của bạn, hiển thị những hình ảnh mà bạn ưa thích, vì bạn làm việc ở một văn phòng mà tất cả nhân viên đều có cùng màn hình desktop Windows, cùng chạy những ứng dụng với những tùy chọn như nhau.

    Là một hình thức giải trí khi đã vô cùng ngán ngẩm với những logo của Microsoft xuất hiện và nhảy múa trên màn hình suốt ngày.

    Nhưng dù sử dụng screen saver với bất kỳ lý do gì thì có lẽ cũng cần tìm hiểu cách mà chương trình này tương tác với Windows. Thực sự thì screen saver chỉ là tập tin thực thi với tên mở rộng là SCR và được đặt trong thư mục \WINDOWS hoặc \WINDOWS\SYSTEM. Khi chọn một screen saver từ ứng dụng Display của Windows, đồng thời bạn cũng phải chỉ định khoảng thời gian (không sử dụng chuột, bàn phím) để Windows kích hoạt chương trình này trong hộp thoại Display Properties/Screen Saver/Wait.

    Đến "giờ G", Windows sẽ gửi một thông điệp đến tất cả những chương trình đang chạy, thông báo là Windows sắp cho kích hoạt screen saver. Mỗi chương trình đều có khả năng yêu cầu Windows hủy bỏ động tác này, nhưng thường thì chúng chấp nhận. Nếu không nhận được thông điệp yêu cầu hủy bỏ, Windows sẽ nạp và cho thi hành screen saver bình thường như mọi tập tin thực thi khác. Khi screen saver đang chạy, nếu Windows nhận được tín hiệu gõ phím, di chuyển chuột..., nó sẽ cho chấm dứt chương trình này.

    Có điều đặc biệt là quá trình này không làm ngưng bất kỳ chương trình nào đang chạy. Mặc cho screen saver được kích hoạt, mỗi chương trình vẫn tiếp tục công việc của mình. Nếu thấy một hoạt động nào đó bị chậm đi đáng kể thì có thể bạn đã xác lập tốc độ của chương trình bảo vệ màn hình quá cao. Giảm tốc độ xuống, những chương trình khác sẽ làm việc bình thường trở lại.

    Nếu lập trình bằng C hoặc C++, bạn có thể chủ động cho hoặc không cho kích hoạt screen saver khi một chương trình khác đang chạy bằng cơ chế gửi thông báo thích hợp đến Windows.

Trục trặc với Recycle Bin

Tôi vô tình xóa mất biểu tượng Recycle Bin trên desktop nên phải kéo và thả biểu tượng Recycled trong Explorer vào desktop. Giờ đây, khi xóa một file bằng cách kéo và thả nó vào Recycle Bin, hình dạng của biểu tượng này đôi lúc trông như trống rỗng mặc dù đang chứa một số tập tin. Và khi nhấn phím phải vào biểu tượng Recycle Bin trên desktop thì tùy chọn Empty Recycle Bin lại bị vô hiệu hóa. Tại sao tôi chỉ có thể xóa file vĩnh viễn trong Recycle Bin?

    Vấn đề này xảy ra do Recycle Bin là một folder chuẩn với một số thuộc tính đặc biệt. Bất kỳ folder nào cũng đều có những thuộc tính, menu và thao tác đặc biệt áp dụng riêng cho nó, điển hình là các folder Fonts, Recycle Bin và Briefcase. Tùy thuộc vào cách tạo Recycle Bin mới, bạn có thể có 2 trong số những folder đặc biệt này trên đĩa cứng, hoặc cũng có thể bạn đã xóa bỏ một số thuộc tính đặc biệt của Recycle Bin.

    Đầu tiên, hãy sao chép một tiện ích miễn phí của Microsoft có tên là Tweak UI. Nếu sử dụng Win95, bạn có thể tải chương trình này về từ http:/www. microsoft.com. Nếu là Win98, chương trình có sẵn trên CD-ROM và bạn có thể cài đặt như một thành phần của bộ Resource Kit Sampler. Sau khi cài Tweak UI, hãy kiểm tra lại nội dung của Recycle Bin "mới", phục hồi những tập tin muốn giữ lại, và xóa Recycle Bin trên desktop. Khởi động Tweak UI bằng cách chọn Settings/Control Panel/Tweak UI, chọn Desktop. Bạn sẽ thấy danh sách các biểu tượng đặc biệt có thể xuất hiện trên desktop (hình 2). Nếu Recycle Bin đang được chọn, bạn hãy xóa dấu chọn này và nhấn OK, sau đó cho khởi động lại máy. Cho chạy Tweak UI một lần nữa và lần này thì chọn Recycle Bin. Biểu tượng của Recycle Bin sẽ xuất hiện trên desktop với những thuộc tính đặc biệt được xác lập thích hợp.

Về FAT16/FAT32

Nếu hệ thống có từ 2 ổ đĩa trở lên, Win98 có cho phép FAT16 trên ổ này còn FAT32 trên ổ khác không? Hoặc cho phép 2 loại ổ đĩa logic cùng hoạt động? Phiên bản DOS của Win98 có thể làm việc với FAT32?

    Câu trả lời là có. Cả Win95B và Win98 đều hỗ trợ ổ đĩa FAT32, những ổ này chỉ khác với ổ FAT16 ở cách thức chúng được định dạng và tổ chức. DOS của mỗi một phiên bản Windows đều làm việc được với loại ổ FAT16 và FAT32. Bởi vì sự khác biệt giữa 2 hệ thống file này là cách định dạng đĩa nên bạn cho rằng có thể sử dụng lệnh FORMAT để chỉ định kiểu cho mỗi ổ đĩa. Thực sự thì không phải vậy. Phải sử dụng lệnh FDISK để xác định kiểu cho mỗi ổ đĩa hay phân vùng đĩa (partition) vì master record trên mỗi ổ đĩa được tạo ra bằng lệnh FDISK. Hai hệ thống FAT này sử dụng các kiểu và kích thước master record khác nhau.

    Sử dụng FDISK khá phức tạp do nó chỉ cho xác lập một kiểu FAT mà thôi. Khi khởi động FDISK, nó sẽ hỏi bạn có muốn hỗ trợ loại ổ đĩa kích thước lớn hay không (trên 0,5 GB thì được xem là lớn). Nếu chọn Yes, tất cả các ổ đĩa được tạo ra sẽ đồng loạt là FAT32. Còn chọn No, chúng sẽ là FAT16 (hình 3). Vì vậy, nếu muốn tạo cả 2 loại ổ đĩa này trên cùng một máy, bạn phải chạy FDISK nhiều lần cho đến khi đạt được kết quả mong muốn (và sau đó bạn sẽ phải định dạng từng ổ đĩa hoặc từng phân vùng đĩa). Win98 có một tiện ích là Drive Converter dùng để chuyển ổ FAT16 thành FAT32 (nhưng không chuyển ngược lại được). Nếu thấy khó hiểu về FDISK, FORMAT, Drive Converter, bạn có thể sử dụng Partition Magic. Chương trình này cho phép chuyển và thay đổi kích thước phân vùng đĩa ngay khi máy đang chạy, định dạng FAT16 hay FAT32 cho bất cứ phân vùng đĩa nào, định dạng ổ đĩa, và khôi phục dữ liệu hiện có một cách tự động.

Chương trình cũ trên FAT32

Tôi đang sử dụng Win 3.11/DOS 6.22 (sẽ nâng cấp lên Win95 hoặc Win98), và viết chương trình bằng Visual Basic 3.0 (sẽ nâng cấp lên VB 5.0) trong chương trình dịch PDS trên DOS (phiên bản Quick Basic chuyên nghiệp). Như vậy, liệu VB 3.0 và PDS có hoạt động được không nếu tôi sử dụng FAT32? Những ứng dụng đã được dịch trước đó hoạt động tốt khi truy cập FAT16, có thể vẫn hoạt động được với FAT32?

    Các chương trình DOS thực hiện việc đọc và ghi file có chuẩn mực (well-behaved program, không sử dụng đọc/ghi đĩa tuyệt đối) đều có thể hoạt động tốt trên FAT32; ngoại trừ những tiện ích đĩa cấp thấp. Những chương trình chuẩn mực luôn yêu cầu hệ điều hành thực hiện các thao tác trên file hoặc một phần của file. Có khoảng 1% chương trình DOS không theo "luật chơi" này, vì vậy sẽ gặp khó khăn với FAT32.

    Về Quick Basic và Visual Basic, nếu chúng thực sự chuẩn mực thì chắc chắn sẽ hoạt động bình thường trên máy tính FAT32 cũng như bất cứ chương trình nào bạn viết cho 2 chương trình dịch này.

    Ngoài ra, bạn nên sử dụng VB 6.0 thay cho VB 5.0. Nói chung, VB 3 rất thích hợp cho ứng dụng 16 bit, VB 4 là phiên bản giao thời chỉ nhằm thể hiện ý tưởng phát triển 32 bit của Microsoft, VB 5 cải tiến rất nhiều so với những phiên bản trước, nhưng VB 6 mới thực sự là một môi trường phát triển 32 bit tốt nhất, đặc biệt khi kết hợp với những công cụ khác trong phiên bản Enterprise Visual Studio.

Cập nhật file có chọn lọc

Tôi có một thư mục chứa những tập tin dữ liệu và những tập tin sẽ cập nhật dưới dạng ASCII. Nhưng đôi khi một số tập tin cũng không được cập nhật. Có thể sử dụng một tập tin lệnh (batch file) hay một cách nào đó để xóa những tập tin không được cập nhật này, hoặc chép những tập tin có ngày hiện hành vào một thư mục khác để sau đó xử lý hay không?

    Bạn có thể chọn View/Details trong Explorer cho xuất hiện thư mục chứa những tập tin này, nhấn vào Modified (nút bên trên trường date), các tập tin sẽ được sắp xếp theo thứ tự ngày tháng (nhấn lần nữa sẽ đảo ngược lại thứ tự). Sau đó, chọn những tập tin với ngày tháng nào đó và thực hiện xóa, sao chép hay di chuyển tùy ý. Nếu bạn sử dụng tập tin bat trên DOS để sao chép file thì sử dụng lệnh XCOPY với tham số /D để chỉ định những tập tin đã được hiệu chỉnh trong hoặc sau một ngày tháng nào đó; tập tin batch sẽ nhận một tham số ngày tháng và sử dụng tham số này trong tham số /D.

Truy cập nhanh ổ đĩa

    Nếu bạn muốn truy cập nhanh ổ đĩa nhưng lại không muốn desktop ngổn ngang toàn folder hoặc shortcut thì hãy thêm một menu con vào menu Start. Mở 2 cửa sổ Explorer bằng cách nhấn phím phải vào nút Start và chọn Explore. Trong một cửa sổ Explorer, điểm sáng menu Start, chọn File/New/Folder, và đặt tên folder này là Drives. Trong cửa sổ thứ hai, di chuyển đến dòng trên cùng của cây folder ở bên trái cửa sổ, lần lượt kéo bằng phím phải chuột những biểu tượng của ổ đĩa A, B, và C vào folder mới tạo ra trong cửa sổ thứ nhất, và chọn Create Shortcut(s) Here.

    Sau đó, tuần tự đổi tên các biểu tượng này thành 1_Drive A, 2_Drive B, 3_Drive C... Giờ đây nếu bạn nhấn vào nút Start và chọn Drives, danh sách các ổ đĩa sẽ hiện ra. Chỉ có điều khi muốn định dạng đĩa mềm trong ổ đĩa A hay B, bạn không thể nhấn phím phải trên shortcut của ổ đĩa đó như trong trường hợp bạn đặt những shortcut cho một ổ đĩa trên màn hình. Để giải quyết vấn đề này, dùng phím phải chuột kéo My Computer từ cửa sổ Explorer hoặc My Computer và thả vào folder\Drives, chọn Create Shortcut(s) Here. Đặt tên đường dẫn tắt này là Format Floppy. Để định dạng đĩa mềm trong ổ đĩa A hay B, chọn Start/Drives/Format Floppy và chọn đĩa cần định dạng.

Xóa bỏ nút Start

    Để xóa nút Start trong Win95 ở thanh Taskbar (để người khác khỏi tắt máy), bạn nhấn vào nút Start, ngưng một lúc, rồi nhấn một lần nữa. Bạn sẽ thấy một đường dạng chấm quanh nút lệnh này. Sau đó, nhấn phím Alt cùng với phím - (dấu trừ) và thả cả hai phím ra, chọn Close, nút Start sẽ biến mất (chọn Move sẽ di chuyển nút này về bên phải). Nếu muốn khôi phục lại nút Start, bạn có thể khởi động lại Explorer nếu biểu tượng của nó có trên desktop. Nếu không, nhấn Ctrl+Alt+Del (chỉ một lần), chọn End Task. Khi Windows hỏi có muốn shutdown không, bạn chọn No. Một hộp thoại khác sẽ xuất hiện, chọn End Task và bạn sẽ thấy lại nút Start này.

Chú ý: khi xóa nút Start là đồng thời bạn cũng xóa hầu hết các biểu tượng từ khay hệ thống, chỉ còn lại biểu tượng thời gian mà thôi.

Trần Đình Thắng
Windows Practical 5/1999


PcLeHoan 1996 - 2002
Mirror : http://www.pclehoan.com
Mirror : http://www.lehoanpc.net

Mirror : http://www.ktlehoan.com