PCWorld VN 6/99

    Mỗi lần khởi động PC, bạn phải chờ một lát để máy tính chạy hàng loạt các chương trình kiểm tra phần cứng và phần mềm. Qui trình này hầu như có thể thấy được trên màn hình. Nhưng ở sâu bên trong thì phần cứng và phần mềm đang tra cứu Windows Registry, đây là kho các thông số và cấu hình hệ thống của máy tính. Không có thông báo nào trên màn hình cho bạn biết về vấn đề này.

    Qui trình này chỉ tự biểu lộ khi nảy sinh một vấn đề nghiêm trọng như có một thiết bị không được nhận biết hoặc Windows không thể khởi động. Gặp trục trặc với một thiết bị nào đó, bạn có thể cài đặt driver mới hoặc chạy ứng dụng Add New Hardware trong Control Panel. Nhưng nếu hệ thống không chịu nạp hệ điều hành thì chỉ có mỗi nguyên nhân là Windows không truy cập được Registry hoặc máy không đủ bộ nhớ để nạp (hình 1).

    Thông báo lỗi có thể đưa ra tuỳ chọn để phục hồi Registry từ bản sao lưu tự động của Windows (user.dao và system.dao trong folder Windows đối với Win 95 hoặc một vài file .cab trong folder Windows\Sysbckup đối với Win 98). Nhưng nếu những file này cũng bị hỏng thì có nghĩa là bạn thật sự gặp nguy rồi đấy. Nếu điều tồi tệ này xảy ra với bạn, thì đây là những thủ thuật giúp bạn cứu nguy Registry bằng cách dùng dấu nhắc DOS. Cho dù Registry của bạn hiện không có trục trặc gì, vẫn nên ghi nhớ bài này, đến một lúc nào đó bạn có thể sẽ cần đến nó.

    Khi gặp trục trặc khởi động, nếu đang dùng Windows 98, HĐH sẽ đưa bạn về dấu nhắc DOS hoặc hiển thị menu khởi động để bạn có thể tự về DOS. Với Windows 95, bạn cần khởi động lại hệ thống. Khi thấy thông báo ỏStarting Windows 95õ, nhấn <F8> để hiển thị Windows 95 Startup Menu, sau đó nhấn 7 và <Enter> để chọn Safe Mode Command Prompt.

    Đến thời điểm này, bạn nên sao lưu các file Registry để bảo đảm việc sửa chữa không làm mọi thứ trở nên tồi tệ hơn: vào thư mục Windows (gõ cd\Windows rồi nhấn <Enter> nếu Windows được cài trong thư mục này). Vì Registry là những file ẩn nên bạn phải gõ attrib -s -h -r *.da* và nhấn <Enter>. Sau đó dùng lệnh Copy để chép những file Registry sau vào một folder khác: system.dat, system.dao, user.dat, user.dao (người dùng Windows 98 sẽ không thấy những file .dao).

    Hãy cẩn thận đừng ghi chồng lên bất kỳ file sao lưu nào. Ví dụ, nếu muốn sao lưu vào folder c:\temp (và chưa có bất kỳ file sao lưu Registry nào trong thư mục này), gõ copy system.da* c:\temp và nhấn <Enter>, sau đó gõ copy user.da* c:\temp và lại nhấn <Enter>. Bạn cũng có thể lưu những file này vào folder Windows nếu có điều gì đó không ổn. Sau đó thực hiện tuần tự những thủ thuật sau:

    Thủ thuật 1: Bây giờ chuẩn bị sửa chữa. Nếu đang dùng Windows 98, bạn có toàn quyền dùng một công cụ để làm việc vặt này một cách đơn giản. Tại dấu nhắc DOS, gõ scanreg và nhấn <Enter> (có thể Windows đã yêu cầu bạn thực hiện điều này khi vào menu boot lúc khởi động lại máy). ScanReg khởi động bằng một màn hình giải thích chức năng của nó và có 2 nút Start và Cancel. Mặc định là Start. Nhấn <Enter> để bắt đầu thực hiện.

    ScanReg phục hồi Registry từ lần sao lưu sau cùng, nghĩa là bản sao lưu cuối cùng mà Windows dùng để khởi động thành công và cho phép bạn khởi động lại. Khi có thông báo xuất hiện, nhấn <Enter> để khởi động lại máy.

    Thủ thuật 2: Nếu thủ thuật trên không giải quyết được gì hoặc nếu bản sao lưu sau cùng của bạn cũng bị hỏng, hãy trở về dấu nhắc DOS và gõ scanreg/restore. ScanReg sẽ hiển thị danh sách các file sao lưu cùng với ngày tháng của chúng. Chọn file bạn cần rồi nhấn vào Restore và nhấn <Enter>.

    Thủ thuật 3: Mặt khác, nếu bạn vừa cài một phần mềm mới và nghi rằng các thông số của nó có thể chưa được cập nhật trong bản sao lưu, hoặc nếu bạn chưa sao lưu các file thì hãy thực hiện ScanReg bằng cách gõ scanreg /fix tại dấu nhắc DOS rồi nhấn <Enter>. Nếu may mắn, ScanReg sẽ sửa được Registry. Nếu không thì tiếp tục bước sau.

    Thủ thuật 4: Nếu đang dùng Windows 95 hoặc nếu ScanReg không thực hiện thủ thuật trên trong Windows 98 thì đã đến lúc cần phục hồi Registry từ đĩa mềm mà bạn đã sao lưu trước khi sự cố xảy ra. Tại dấu nhắc DOS, đổi tên các file system.dat (Win 95 và 98) và system.dao (Win 95) bằng cách gõ lệnh ren system.dat system.dat.bak và ren system.dao system.dao.bak. Sau đó, chép những file này vào folder Windows. Ví dụ, nếu những file sao lưu nằm trong c:\backup thì gõ copy c:\backup\system.dat c:\windows (đường dẫn của bạn có thể khác) rồi nhấn <Enter>. Khởi động lại máy. Nếu vẫn không làm việc được, thực hiện tương tự với những file sao lưu user.dat và user.dao. Sau khi bạn sao lưu, các thông số Windows sẽ bị thay đổi hoặc các chương trình ứng dụng đã được cài đặt có thể không làm việc, bạn phải cài đặt lại chúng.

    Thủ thuật 5: Đến giờ bạn vẫn chưa giải quyết được trục trặc? Trình soạn thảo Registry version DOS (regedit.exe) có thể giúp nếu bạn đang dùng Windows 95 hoặc 98. Bạn có thể giải quyết một số trục trặc của Registry bằng cách xuất (export) Registry ra file text rồi nhập (import) chúng trở lại. Để xuất một phần user.dat thành file text, gõ dòng sau tại dấu nhắc DOS:

regedit /l:c:\windows\user.dat /e c:\user.txt

    Tên đường dẫn và tên file xuất ra có thể khác. Nhấn <Enter>. Tham số /e chỉ định xuất file và tham số /l cho biết bạn đang làm việc với phần nào của Registry (xem chi tiết dưới đây). Bây giờ, đổi tên user.dat bằng cách gõ ren user.dat user.bak rồi nhấn <Enter>.

    Cuối cùng, muốn tạo lại file user.dat dựa trên file text đã được xuất ra, gõ regedit /l:c:\windows\user.dat /c c:\user.txt rồi nhấn <Enter>.

    Như đã nói trên đây, người dùng Windows 98 nên thay tham số /l thành /r trong lệnh này. Với mọi version Windows đều phải dùng tham số /c để tạo lại Registry từ file text. Bây giờ khởi động lại Windows và hy vọng mọi thứ sẽ tốt đẹp.

    Nếu vẫn còn lỗi, thử làm tương tự với system.dat của Registry. Khởi động lại ở chế độ Safe Mode Command Prompt như đã làm trước đây. Tại dấu nhắc DOS, gõ regedit /l:c:\windows\system.dat /e c:\ system.txt (tên đường dẫn và tên file xuất ra có thể khác). Nhấn <Enter>. Bây giờ đổi tên system.dat bằng cách gõ ren system.dat system.bak rồi nhấn <Enter>. Cuối cùng, muốn tạo lại file system.dat dựa trên file text bạn đã xuất ra, gõ regedit /l:c:\windows\ system.dat /c c:\system.txt (một lần nữa tên đường dẫn và tên file xuất ra có thể khác) rồi nhấn <Enter>.

    Thủ thuật 6: Với người dùng có nhiều kinh nghiệm, biết chắc rằng lỗi chỉ do Registry thì có thể tự sửa Registry từ dấu nhắc DOS. Ví dụ, nếu hệ thống gặp sự cố ngay sau khi bạn sửa đổi Registry trong Windows, bạn có thể xuất toàn bộ Registry thành một file (không phải mỗi lần xuất một phần như thủ thuật trên đây) bằng cách gõ regedit /e registry.txt rồi nhấn <Enter>. Sau đó dùng Edit.com để mở file text vừa tạo rồi thực hiện một số thay đổi cần thiết. Khi đã sửa đổi file text này xong, lưu file rồi thoát khỏi Edit.com.

    Trong trường hợp không cần tạo lại các file Registry mà chỉ muốn đưa những thông tin vừa thay đổi vào, chỉ cần bỏ qua tham số /c và gõ regedit registry.txt rồi nhấn <Enter>. Khởi động lại máy. Nếu kỹ thuật này tạo một file text quá lớn đối với Edit.com, hãy thử cách đã trình bày ở trên để tạo từng phần (user và system) của Registry thành từng file text riêng biệt. Sửa các file text này rồi nhập từng file như đã hướng dẫn ở trên.

    Những thủ thuật này không dễ dùng chút nào. Những phần của Registry lớn có thể cản trở version DOS của Registry Editor đi kèm với Windows 95. Nếu điều này xảy ra, bạn sẽ thấy thông báo lỗi ỏUnable to open registry (14)õ khi nhập hoặc xuất file Registry. Một phức tạp khác là nếu bạn gõ regedit /? tại dấu nhắc DOS, chương trình sẽ yêu cầu bạn dùng tham số /l cho system.dat và /r cho user.dat. Tuy nhiên, bạn phải dùng /l (cùng với /e như đã trình bày ở thủ thuật 5) khi xuất file Registry thành file text và dùng /l (cùng với /c) để tạo lại file user.dat trong Windows 95.

    Mặt khác với Windows 98, bạn phải dùng tham số /r (cùng với /c) để tạo lại phần user.dat của Registry. Nhưng thực hiện như vậy cũng gặp khó khăn: dù bạn dùng Windows 95 hay 98, việc tạo lại user.dat bằng lệnh regedit/r:c\windows\user.dat /c c:\user.txt sẽ phục hồi user.dat nhưng catch-22 sẽ làm hỏng system.dat. Vì vậy, nếu thấy phải phục hồi Registry theo cách này trong Windows 98, trước hết bạn nên xuất user.dat và system.dat, sau đó phục hồi user.dat và sau cùng mới phục hồi system.dat để sửa những hỏng hóc xảy ra trong quá trình phục hồi.

    Thủ thuật 7: Nếu nỗ lực dùng regedit của bạn vẫn không giải quyết được trục trặc này, bạn có thể nhờ vào những cách không mấy hấp dẫn, đó là kỹ thuật phục hồi system.dat bằng cách dùng system.1st, đây là bản sao lưu được tạo trong quá trình cài đặt Windows. Tại dấu nhắc DOS, về thư mục gốc (gõ cd\ rồi nhấn <Enter>). Gõ attrib ốs ốh ốr system.1st, nhấn <Enter>. Sau đó chép file này về lại thư mục Windows với tên system.dat (copy system.1st, c:\windows\ system.dat, đường dẫn của bạn có thể khác).

    Khởi động lại Windows. Tương tự với những bản sao lưu khác, trong trường hợp này, có thể bạn phải cài đặt lại phần mềm và sửa lại những thay đổi đã xảy ra sau khi cập nhật bản sao lưu.

Hỏi: Do nhầm lẫn nên tôi đã bật Task Scheduler trong My Computer và bây giờ không thể tắt nó đi. Tôi đã xóa hết những tác vụ được lập lịch và xem xét kỹ folder StartUp nhưng mỗi khi tôi bật hoặc khởi động lại máy tính, Task Scheduler lại xuất hiện trên khay hệ thống. Làm sao có thể tắt hẳn Task Scheduler?

Đáp: Có thể bạn đã cài Microsoft Windows Critical Update Notification từ địa chỉ Web của Microsoft Windows Update. Phần mềm khai báo này có thể nạp Task Scheduler thường xuyên vì nó có quyền ưu tiên hơn các thông số thiết lập khác của Task Scheduler.

    Rất tiếc, nếu bạn đã cài phần mềm này và muốn tắt Task Scheduler, bạn phải xóa Critical Update Notification: Trước hết, chọn Start.Settings.Control Panel, nhấn đúp vào tùy chọn Add/Remove Programs. Chọn mục Install/Uninstall, chọn Windows Critical Update rồi nhấn Add/Remove. Sau đó, làm theo những chỉ dẫn trên màn hình.

    Vào khay hệ thống, nhấn đúp chuột vào hình tượng Task Scheduler. Khi cửa sổ Scheduled Tasks xuất hiện, nhấn phím phải vào Critical Windows Update trong danh sách các tác vụ rồi chọn Delete. Sau đó chọn Advanced.Stop Using Task Scheduler (hình 2). Thoát cửa sổ Scheduled Tasks.

    Nếu sau này muốn dùng lại Task Scheduler, bạn có thể nạp nó bằng cách chọn Start. Programs.Accessories.System Tools. Scheduled Tasks sau đó chọn Advanced.Start Using Task Scheduler.

Windows Disk Cleanup từ trước đến nay vốn là một tiện ích rất hữu dụng, nhưng nó chỉ làm việc được với Windows 98 và có người cho là nó không đủ mạnh. Nếu chấp nhận bỏ ra 30 đô la, bạn sẽ có tiện ích shareware Window Washer của Webroot Software (www.webroot.com) để đơn giản và tự động hóa việc xóa các file tạm, Recycle Bin, những file khác và xóa dấu vết của bạn ra khỏi những nơi linh tinh như menu Documents, history, những file vừa mở từ các menu của bộ Office, history của trình duyệt và các cookie.

Nếu tiện ích này vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của bạn, hãy xem xét tính năng Custom Washed Items để bổ sung những mục riêng của bạn vào "máy giặt" Bạn có thể thêm cả "thuốc tẩy" vào để những gì đã xóa là không còn chứng cứ và không thể phục hồi được. Window Washer làm việc với Netscape, Internet Explorer và America Online. Version dùng thử trong 30 ngày có sẵn tại địa chỉ web của FileWorld www.fileworld.com/magazine.

PcLeHoan 1996 - 2002
Mirror : http://www.pclehoan.com
Mirror : http://www.lehoanpc.net
Mirror : http://www.ktlehoan.com