Chut, bn phm v hn th na

Chut, bn phm v hn th na
Xem bai viet bang font Unicode

PCWorld 6/99

Di chuyn con tr chut trn mn hnh gi y khng nhng khng lm h c tay "ngc ng" ca bn m cn rt th v.

C th chia lch s ngnh my tnh ra lm 4 giai on. u tin l giai on tnh ton: Hollerith ngh ra th c l v ngy  ch cn 80 ct l  tnh ton cho c nc M; giai on Hai, hay cn gi l k nguyn T ng Ho, nh du bng s ra i ca bn phm v cc dng lnh, v ngi ta cho rng th l   iu khin my tnh; ri tip theo l giai on Ba vi s xut hin ca chut my tnh v i km vi n l giao din ngi dng  ho (GUI), v vy ngi ta gi y l thi k My Tnh Ho, n hon thin qu trnh X-L-Thng-Tin-Nh-Chng-Ta-Bit-V-N. V gi y ta ang  giai on Bn ca lch s pht trin,  l ngi ti nh m truy cp Internet.

 tng s dng thit b tr thay cho bn phm  di chuyn khp ti liu, v hoc ct mn hnh, trch mt phn c s d liu, biu ...  thay i ng k cch chng ta s dng my tnh. Chut khng cn l mt phng n  la chn trong vic dng my tnh m l thit b khng th thiu, nht l khi chy Windows.

Nhng khng phi ai cng thch chut, thm ch cn c ngi khng th s dng n v nhng tn thng do thao tc lp i lp li. Do  ngi dng nn bit v cc la chn khc nhau cho thit b tr/nhp liu hin ang c trn th trng, ng thi hy sn sng th nghim cc thit b khc nhau  tn dng ti a hiu qu v s tin li m chng mang li. Gii quyt cho chut i cng vi my tnh l iu tn km v thng gy tht bi.

Di y l mt s loi chut tinh xo khc nhau v nhng thay th cho chut. Tuy nhin bi bo s khng  cp n bn phm, mn hnh cm nhn, thit b m vch, my c ghi, thit b iu khin t xa, v cc thit b iu khin tr chi.

Do c s a dng sn phm, v vic chn c mt thit b chut ph hp rt ph thuc vo s thch c nhn, kiu cch lm vic, kch thc bn tay ca ngi s dng..., nn nhng thng tin trong bi ch c  ngha tham kho.

1. T cun mn hnh

Ci tin quan trng u tin trong thit k chut l bnh xe cun m Microsoft a vo IntelliMouse nm 1996. Ngy nay, mi nh sn xut u c cc thit k khc nhau cho chc nng ny. Mt trong nhng iu th v v bt thng l vic IBM a thm nt TrackPoint nh mt nt th ba  cun vo chut ScrollPoint mi nht ca h (29 USD).

2. y c phi l chut?

Tr mt s ngoi l, cn ni chung chut my tnh trng cng ging chut. Th m Anir Mouse (gi 47,9 USD) ca Animax International (mt cng ty ca Na Uy) li l mt ng vt hon ton khc. Thc ra n l joystick nhng khng phi  phc v cho cc tr chi hnh ng hay gi lp. V mt v sinh lao ng, n c mt s u im so vi cc loi chut tiu chun nhng c l ch ph hp vi nhng ai c vn   c tay.

3. C nh ui chut

Thng th ui chut (dy ni) hay vng vo nhng th t trn bn. Gii php th nht l s dng mt mouse pad ( chut) c cht gi dy c nh. Chut khng dy l xu hng pht trin t nhin, nhng nhng phin bn u tin do dng tia hng ngoi nn lm hn ch tm giao tip ca chut. Nhiu model chut khng dy hin i s dng cc tn hiu tn s radio, do  n c th thm nhp qua nhiu chng ngi vt  tm n b cm nhn. Logitech  p dng cng ngh ny vo sn phm Cordless Desktop (gi 99 USD) bao gm mt bn phm khng dy v chut khng dy.

4. Lot sn phm Marble ca Logitech

H thit b trackball mang tn Marble ca Logitech a ra rt nhiu la chn cho ngi s dng. Bn mun dng ngn ci  iu khin ng i trn mn hnh? TrackMan Marble Plus gi 59,95 USD c mt qu bng nh dng ngn ci  iu khin (ch dng c tay phi) cng vi 3 nt bm khc v mt bnh xe. Nu thch dng ngn tr, bn hy chn TrackMan Marble Mouse (39,95 USD) c mt qu bng  chnh gia cn hai bn l 2 nt bm. Cn thch s dng c bn tay th sao?  c TrackMan Marble FX (79,95 USD) vi mt qu bng ln  gia  bn iu khin bng ngn ci tay phi v cc ngn cn li. Tt c cc sn phm thuc series Marble ca Logitech u rt d nhn ra bi qu bng c mu  v bn ngoi l nhng chm en khng ng u.  bit iu khin chut bng ngn no l ph hp th ch c cch duy nht l phi th tng thit b v y hon ton l  thch c nhn.

5. Trackball u tin

Trackball u tin l Turbo Mouse cho Macintosh ca Kensington gi 99 USD (Expert Mouse l phin bn tng ng dnh cho PC). C th thay i mu sc v kiu thit k ca qu bng ln trn sn phm ny. Hin nay Kensington vn l nh sn xut chnh loi chut dnh cho Macintosh. Mt loi trackball nh hn v ph bin hn l Orbit gi 50 USD c thit k dng mt qu bng kch thc trung bnh  chnh gia cn hai bn l hai nt bm. Cho n nay thit k ny vn b Logitech v Microsoft bt chc.

6. Bn c cn mu sc?

Apple Computer Inc.  lm cho cuc sng ca cc nh cung cp thit b ngoi vi thm phc tp do yu cu cc thit b phi c mu sc "tip" vi iMac. Ngoi Animax v Contour Design, Kensington va cng b c chut v trackball c mu ph hp m li ni qua cng USB ch khng phi Apple Desktop Bus.

7. Vt nh dnh cho mi ngi

Tin thn ca touchpad (b phn cm nhn) trn my laptop l th (tablet)  ha m cc ha s thit k  s dng trong nhiu nm. C l h thng th sng gi nht hin nay l Intuos ca Wacom Technology. y l h thng gm mt bng con, mt chut "4 chiu" vi ty chn u tr hnh thu knh (thng dng  v bn ), ba loi bt khc nhau (c c kh nng ty xa) v mt cy c in t. Vi nhng ph tng ny, bn c th tr--v mt cch thoi mi v hiu qu. Kch thc 6x8 inch, Intuos ni n trong bi ny gi 329 USD vi ch mt cy bt, nu mun c thm cy chi in t bn phi chi thm 95 USD, cn chut l 40 USD.

8. CrossPad

Loi bng ghi mi nht li c cch tip cn khc hn. N khng thay th hon ton cho chut m c nhng chc nng ring. Vi nhng ai thch vit tay, thit b c cch nhp liu kh thun tin. CrossPad ca A.T. Cross Inc. trng ging chic kp ti liu vi tm bng (pad)  pha trn. Bn dng mt cy bt c bit  vit trn tm bng khi mun ghi li thng tin g . CrossPad lu ch vit, biu , hay vi dng phc tho ca bn di dng mc s - y l cch m cc thit b tr gip s dng bt hay s dng. C hai loi kch thc bng (loi nh l CrossPad XP, 6x9 inch, 249 USD) v lu c 50 trang. Kt qu c th c np vo my PC  lu tr lu hn, hay a vo mt phn mm nhn dng ch vit.

9. Mnh nht hay ... rc ri nht?

Th h chut u tin (i km theo Lisa v Macintosh ca Apple) ch c mt nt bm v v th ngi dng chng th no m nhm ln c. Vi Windows, bng vic thm mt nt rt hu dng  bn phi, Microsoft lm cho mi vic rc ri thm mt cht. Sau  ln lt l s xut hin thm mt nt  gia c th lp trnh v nt bn hng bm bng ngn ci. Gi y, vi Web Racer gi 109 USD ca Kensington, l thit b duyt Web rt hp dn, bn s cng lo b nhm ln nt. Ngoi b mt cm nhn, Web Racer cn c thm mt s nt c kh nng lp trnh  phc v cho vic duyt Web, mt nt cho menu v 4 nt xung quanh  cun.  l nhng tnh nng mnh ca mt sn phm mi, cn thch n hay khng l vic ca bn.

10. Web trn u ngn tay bn

T khi laptop c s dng rng ri th b mt cm nhn (touchpad) cng tr nn ph bin. Nh sn xut hng u v thit b ny l Cirque c mt sn phm mi nht  lt trn Web,  l Cruise Cat gi 109 USD. Cruise Cat c rt nhiu tnh nng mi l. N c nhng vng c bit  cun, di chuyn ln, xung. N m phng ng tc nhn chut bng vic g cc ngn tay. Thit b cn c b nhn dng ch vit tay nn bn c th lp trnh cho mt tnh nng  n c kch hot khi bn dng ngn tay v mt hnh no  trn b mt cm nhn.

11. Chut ph hp s tit kim thi gian

Chut th no l ph hp hon ton ty thuc vo ngi trc tip s dng. V d c ngi rt thch Logitech MouseMan Wheel (gi 49,95 USD) vi thit k ch trng v sinh lao ng, c 3 nt bm v mt bnh xe  pha trn cng vi mt nt bm ngay bn hng chut ( dng cho ngn ci). Mt im th v khc ca cc sn phm Logitech l trnh iu khin chut cho php lm vic vi mi ng dng.

12. Thit b mi nht trn th trng

Intellimouse Explorer, c bn vi gi 75 USD, l loi chut mi nht ca Microsoft. Thit b khng dng qu cu nh thng thy  pha di ca chut m thay vo  l mt ngun sng  bn trong chut v b x l tn hiu s  "quan st hin trng" v cm nhn mi chuyn ng. Microsoft gi cng ngh ny l IntelliEye. Theo cng ty th Intellimouse Explorer c tc  cao v chnh xc hn cc thit b c, ng thi n li khng yu cu phi c mouse pad.

Trn ngp cc thit b nhp liu

1. Chut ScrollPoint

IBM (www.pc.ibm.com/us/accessories/aptiva/scrollpoint)

2. Anir Mouse

Animax International ASA (www.animax.no)

3. Chut khng dy

Logitech Corp. International SA

www.logitech.com

4. TrackMan Marble Mouse

Logitech

5. TurboMouse

Kensington Technology Group

www.kensington.com

6. Orbit iMac v chut USB

Kensington

7. Bng Intuos Wacom

Wacom Technology Co.

wacom.com

8. CrossPad

A.T. Cross Co.

www.crosspad.com

9. Web Racer

Kensington

10. Cruise Cat

Cirque Corp.

www.cirque.com

11. MouseMan Wheel

Logitech

12. Intellimouse Explorer

Microsoft Corp.

www.microsoft.com

Natural Keyboard Elite

Microsoft Corp. (www.microsoft.com)

Gi: 64,95 USD

Ging vi cc sn phm cnh tranh, Natural Keyboard Elite ca Microsoft cng bt bn phi "kh trc, sng sau". Trc ht, do bn phm c tch thnh 2 khi xa nhau v cc phm mi tn c b tr li nn bn kh lng c th g m khng nhn xung bn phm. Nhng theo cc nh nghin cu th cc phm mi tn ca Natural Keyboard Elite c sp xp hp l hn sn phm ca Kenesis v Cherry Electrical.

Elite c thm 3 phm c bit dnh cho Windows: mt  khi ng menu Start, mt cho cc phm tt c kh nng lp trnh, v mt c tc dng nh thao tc nhn phm phi chut  gi phn tr gip cm ng cnh. C 3 phm ny u ln hn cc phm thng thng v nm  v tr tng t nh phm Ctrl v Alt ca bn phm thng thng. Thanh spacebar cng c lm to hn v cao hn cc phm khc.

Elite mi c gii thiu vo thng Ging va qua. N nh hn 2 inch so vi bc tin bi ca n l Natural v cng mng hn. Mt im mi na ca sn phm ny l c thm b kt ni cho cng USB.

Ergo Plus (G80-5000)

Cherry Electrical Products (www.cherrycorp.com)

Gi: 125 USD n 150 USD

Ergo Plus l s kt hp kh hon ho gia cch b tr ca bn phm chun IBM vi nhiu la chn sa i. Ergo Plus b i phn cc phm s, nu cn bn phi b ra khong 25 - 30 USD  mua thm v c th t n vo bt c ch no trn bn lm vic.

Bn c th dng bn phm vi  dc vo khong 8  hoc b ra 4 chn  pha sau  nng  dc ln thnh 12 , ging nh bn phm chun. Mi th s tr nn th v hn khi bn tch xa 2 na bn phm (thanh spacebar cng c ko di ra  tr thnh cu ni gia 2 na) v tng ti a  dc  chnh gia, to thnh cu trc hnh nn c gc so vi ng nm ngang l 10 .

C 2 im ng ch  sn phm ny: cc phm cun trang khng c nhm theo chun v nm  gc xa bn phi; cp d liu rt km linh ng v khng du i c nn bn khng th t bn phm i din thng vi my tnh.

The Classic

Kinesis Corp. (www.kinesis-ergo.com)

Gi: 275 USD

Sau nhiu nm dng bn phm thng thng, bn s rt kh ph b thi quen c. Him c bn phm cng thi hc no li i hi ngi dng phi thay i thi quen nhiu nh Kinesis Classic.

Classic t cc phm ch ci gn nhau hn trong 2 lng cho. Do ngi dng  quen vi kiu xp xen k nhau ca bn phm chun nn khi chuyn sang bn phm ny thng bm chch i khong 0,5 inch. Trong cc phm th Backspace l kh bm nht, tuy nhin ch sau chng vi ngy l bn c th quen c vi bn phm mi nh phn hng dn trong DOS.

Trong 3 loi bn phm cng thi hc in hnh gii thiu  y th Kinesis Classic xem chng l c trin vng lu di nht, nhng vi iu kin bn phi c tnh kin nhn.

Cc bn phm cng thi hc

nh ngha: Bn phm cng thi hc (ergonomic) c thit k ph hp vi vn ng t nhin ca bn tay ngi s dng. Chng chia bn phm thnh 2 phn cch xa nhau chng vi inch, ng thi phm dnh cho ngn ci c nng cao hn. Phm Backspace v phn bn phm s c t gn nhau hn  cc ngn tay v cnh tay khng b vi ra xa. Theo cc nguyn tc v cng thi hc th nhng sa i ny s gip trnh c s mi mt, t cc ngn tay, c tay, n vai ca ngi dng do cng tay c t sp hon ton (i vi bn phm thng thng, cng tay b xon khi ngn ci v bn tay t song song vi bn phm).

Hin nay ang c tro lu quan tm n cc bn phm cng thi hc, y khng cn l vn  cng ngh thun ty m  tr thnh vn  x hi. C nhng ngi buc phi dng bn phm c thit k c bit do h b khuyt tt  tay hoc mc cc bnh v xng khp.

Tuy nhin, nhng th nghim c lp cho thy hin cha c kt lun no ng tin cy v tc dng lu di ca bn phm cng thi hc n sc khe con ngi. Mt th nghim do Vin Quc Gia v Sc Khe v An Ton Lao ng (M) thc hin nm 1995 kt lun "khng c khc bit ng k v s thoi mi v cng thng gia loi bn phm chun v loi cng thi hc l bn phm c chia thnh 2 phn v c th iu chnh c". Nhng t ra th theo nhiu ngi, bn phm cng thi hc gip cho vic g phm d dng hn.

Cc nh nghin cu chia bn phm cng thi hc thnh 3 loi chnh:

* Loi th nht, ph bin nht v cng c t thay i nht so vi loi chun. Trong bi l Microsoft Natural Keyboard Elite vi thit k un cong  2 bn v g ln  chnh gia.

* Loi th hai l loi c th hiu chnh c, tiu biu l Ergo Plus do Cherry Electrical gii thiu. Loi ny c chia lm 2 na  chnh gia v hai bn c th di chuyn ring r.

* Loi th ba gi nm na l bn phm lng cho, v d nh Kinesis Classic. Bn phm lng cho t nhm phm ch ci v nhm phm s vo 2 lng cho b tr  hai bn, cn cc phm iu khin nh Enter hay Backspace th c chuyn vo gia, ngay di ngn ci.

 vit bi ny tc gi  nh mt s ngi dng th v lc u ai cng c cm gic lng tng khi s dng, nhng sau khong 4 ngy luyn tp th li thy s dng chng thoi mi hn loi bn phm chun.

Thu Hin

Computerworld 19/4/1999

PcLeHoan 1996 - 2002
Mirror : http://www.pclehoan.com
Mirror : http://www.lehoanpc.net
Mirror : http://www.ktlehoan.com