PCWorld VN

    Làm thế nào để xử trí các trục trặc khởi động? Tại sao các tập tin Internet cứ xuất hiện lại mãi? Khi nào có thể sửa đổi các thuộc tính tập tin? Và các tình thế khó xử đã được giải quyết khác?

    Có một số người cứ sử dụng máy tính của họ hết ngày này sang ngày khác mà không bao giờ phải lo lắng điều gì. Họ không quan tâm đến việc tạo ra các folder, xem xét kiểm tra đĩa cứng, tạo hoặc chạy bất kỳ loại tập tin batch hay macro nào. Họ làm việc với một vài trình ứng dụng, chơi game, lướt trên Web, rồi đóng máy tính suốt đêm và hoàn toàn tin tưởng rằng ngày hôm sau nó sẽ khởi động tốt.

    Chắc chắn có những người như vậy và có lẽ họ sẽ không đọc bài này. Tuy nhiên đa số bạn đọc muốn biết những gì đang xảy ra và tại sao lại như vậy. Bạn muốn xóa những tập tin không cần thiết, tổ chức sắp xếp lại ổ đĩa cứng, và đạt tốc độ cao nhất có thể được đối với hệ thống của mình. Mặc dù thông thường là thành công, nhưng đôi khi tự mò mẫm loanh quanh cũng dẫn đến những trục trặc hay thắc mắc - và cần đến sự giúp đỡ.

    Tôi ghi lại đây những thất bại trong việc nạp tập tin xảy ra khi khởi động máy. Có vẻ chúng sẽ ảnh hưởng đến browser (IE4). Dưới đây là một số thông báo nhận được:

[000D3852] Loading Vxd = ndis.vxd

[000D3855] LoadSuccess = ndis.vxd

[000D3858] Loading Vxd = ndis2sup.vxd

[000D385B] LoadFailed = ndis2sup.vxd

[000D3865] Loading Vxd = JAVASUP.VXD

[000D3867] LoadSuccess = JAVASUP.VXD

[000D3867] Loading Vxd = vshare

[000D3867] LoadFailed = vshare

[000D3867] Loading Vxd = ebios

[000D3867] LoadFailed = ebios

[000D3867] Loading Vxd = vshare

[000D3867] LoadFailed = vshare

    Tôi đã thử dùng Defrag, chạy Scandisk để kiểm tra tỉ mỉ bề mặt đĩa, và cài đặt lại browser, nhưng các lỗi này vẫn luôn xuất hiện sau khi khởi động lại. Chỉ một khu vực có vẻ bị ảnh hưởng là browser. Khi sử dụng nút Back, tôi nhận được thông báo lỗi hệ thống yêu cầu phải đăng nhập lại. Có cách nào để giải quyết trục trặc này của Win95?

    Trước hết, đối với những người chưa bao giờ gặp kiểu liệt kê lỗi như thế này thì điều quan trọng là cần hiểu rõ hơn về quá trình khởi động của Windows. Nếu nhấn F8 khi nhìn thấy thông báo khởi động "Starting Windows 95...", Windows sẽ hiển thị một trình đơn. Một trong các chức năng của trình đơn này là cho phép bạn tạo một ghi chép về quá trình khởi động và lưu trữ nó trong tập tin mang tên BOOTLOG.TXT. Bạn cũng có thể tạo tập tin ghi chép bằng cách khởi động tại dấu nhắc DOS và dùng lệnh sau đây để khởi động Windows:

WIN /B

    Thủ thuật này có thể dùng với các phiên bản từ Windows 3.x trở đi. Thỉnh thoảng nên tiến hành ghi chép khởi động như vậy. Thông thường, tập tin văn bản đơn thuần này (ASCII) lưu trú trong thư mục gốc của ổ đĩa C, tuy nhiên có một số phiên bản của Windows xếp nó vào trong folder \Windows hoặc Windows\System, một số khác lại đặt nó là tập tin ẩn. Nội dung ghi chép sẽ cho bạn biết những phần nào của Windows được nạp vào mỗi khi khởi động, đây là cách dễ dàng nhất để ghi lại cấu hình hiện hành của hệ thống. Nếu gặp bất kỳ dòng nào báo tin có trục trặc, bạn cũng đều biết nguyên nhân để xem xét (tuy nhiên, đôi khi thông báo lỗi xuất hiện cả trong trường hợp hệ điều hành hoạt động tốt).

    Tập tin ghi chép khởi động này được giải thích khá chi tiết trong tài liệu tham khảo của Win95 dưới dạng tập tin trợ giúp trong folder \Admin\Reskit\HelpFile trên CD-ROM của Win95. Nếu quyết định cài tập tin trợ giúp 2,8MB này lên đĩa cứng, bạn phải sao cả hai tập tin Win95RK.CNT và Win95RK.HLP vào cùng một folder trên đĩa cứng. Bạn cũng có thể tham khảo trực tiếp từ CD-ROM bằng cách nhấn đúp chuột lên tập tin HLP.

    Trong trường hợp câu hỏi nêu ra ở đây, các tập tin và dịch vụ bị lỗi khi nạp là NDIS2SUP.VXD, VSHARE.386 và EBIOS. Tập tin thứ nhất là một phần trong tính năng hỗ trợ mạng của Win95; còn VShare và EBios là một phần trong chương trình quản lý bộ nhớ chính của Win95. Điều đáng ngạc nhiên là tại sao thiếu các thành phần này mà các ứng dụng khác lại không gặp khó khăn hoặc không bị treo máy.

    Trong bất kỳ trường hợp nào, trước hết phải sao lưu các tập tin trên đĩa cứng, hoặc ít nhất cũng sao lưu tất cả các dữ liệu quan trọng, sau đó tiến hành các bước như dưới đây để cải thiện tình hình:

    1. Hãy xem xét Device Manager trong Start/Settings/Control Panel/System applet (bắt đầu công việc tìm kiếm hỏng hóc bằng bước này rất hiệu quả). Nếu thấy xuất hiện bất kỳ một dấu hiệu nguy hiểm nào màu vàng hay màu đỏ là biết chắc hệ thống đang bị trục trặc phần cứng. Bạn phải giải quyết các trục trặc này trước khi bắt tay vào việc khắc phục các vấn đề phần mềm.

    Có trường hợp một máy tính chạy bình thường nhưng Device Manager luôn hiển thị dấu hiệu báo động tại các cổng COM (chẳng ai khắc phục được tình trạng này). Nhưng thông thường các trục trặc trong Device Manager phải được giải quyết trước. Đôi khi, cách dễ dàng nhất để khắc phục một trục trặc phần cứng là loại bỏ thiết bị ra khỏi Device Manager, khởi động lại máy, và để cho Windows tự phát hiện ra và cài đặt lại nó. Tuy nhiên nếu bạn cảm thấy không tự tin khi làm việc trong Device Manager thì tốt nhất là tìm một kỹ thuật viên đến giúp.

    2. Vì tập tin đầu tiên bị trục trặc là một phần của tính năng nối mạng trong Win95, nên bước thứ hai là phải mở applet Network của Control Panel. Một cách khắc phục trục trặc này là lướt nhanh mọi cái trong cửa sổ Network và ghi lại thuộc tính của từng mục, và sau đó gỡ bỏ tất cả: các client, thiết bị, dịch vụ, và các giao thức. Khởi động lại máy và chú ý xem vấn đề đã được khắc phục chưa. Nếu hết trục trặc, bạn cài đặt lại từng khoản theo thứ tự đã đề cập ở trên, và khởi động lại sau mỗi lần bổ sung một phần tử. Làm như vậy có thể khắc phục toàn bộ trục trặc.

    Nên nhớ Dial-Up Networking (kết nối máy tính của bạn với một đường dây điện thoại để thâm nhập Internet) là một dịch vụ mạng. Ngay cả khi chưa nối máy tính với một mạng cục bộ, bạn vẫn cần phải cài đặt một số phần tử kết nối mạng.

    3. Thực tế nhận thấy gần như không thể loại bỏ hoàn toàn IE4 ra khỏi quá trình cài đặt Windows vì nó làm thay đổi nhiều tập tin hệ thống quan trọng. Tuy nhiên, trong phạm vi cho phép, bạn vẫn có thể gỡ bỏ nó, sau đó cài đặt lại.

    4. Nếu vẫn còn bị trục trặc, bạn thử cài đặt lại Win95. Tùy thuộc vào việc ban đầu nó đã được cài đặt như thế nào và máy tính hiện đang trục trặc ra sao, chương trình Setup có thể hỏi hoặc không hỏi xem có phải bạn chỉ muốn nó kiểm tra các tập tin hệ thống bị hỏng hay không. Nếu có câu hỏi đó, bạn trả lời "yes" để bắt đầu quá trình cài đặt lại dưới dạng ít nguy hiểm nhất.

    Trục trặc có thể được khắc phục tại thời điểm này. Tất cả các phần mềm của bạn vẫn được cài đặt đúng, mặc dù bạn sẽ phải cài đặt lại IE4. Nếu bạn không có khả năng chỉ kiểm tra các tập tin hệ thống thì khoảng 9 trong số 10 lần, Win95 sẽ cài đặt lại mà không làm hỏng các cài đặt ứng dụng, trình đơn Start, hoặc bất kỳ thông số cài đặt nào khác của bạn. Trong 10% số lần còn lại, bạn sẽ phải cài đặt lại mọi thứ sau khi Setup kết thúc.

    Việc chẩn đoán nguyên nhân trục trặc, như trong câu hỏi nêu trên, có thể gặp nhiều khó khăn và thậm chí thất bại, ngay cả khi bạn có kinh nghiệm đối với các máy tính bướng bỉnh. Dĩ nhiên, bước quyết liệt nhất là lưu lại mọi, format lại đĩa cứng của mình, và tiến hành cài đặt lại từ đầu - bổ sung lần lượt các ứng dụng và các tập tin dữ liệu. Tuy nhiên, rất ít khi phải dùng đến các phương pháp mạnh mẽ như vậy. May mắn và nhất là kinh nghiệm bao giờ cũng là tài sản quý báu khi phải khắc phục một trục trặc Windows ở mức độ thấp. Đó cũng là một trong các lý do để bạn tin cậy vào những người chuyên làm công việc này.

    MM2048.DAT và MM256.DAT là hai tập tin mục lục tra cứu mà Internet Explorer dùng để theo dõi các khoản mục trong những folder mà bạn đã đề cập. Theo Microsoft, khi bạn đến thăm một trang Web, Explorer sẽ gán ID (định danh) riêng cho địa chỉ của trang, và về sau nó sẽ tìm số định danh đó ở hai mục lục này. Nếu tìm thấy, nó sẽ nạp phiên bản cache của trang thay vì phải tải chính trang đó qua Web. Nếu trước đây bạn chưa đến thăm trang này bao giờ, nội dung của trang đã thay đổi, hoặc số ID đã hết hiệu lực, Internet Explorer sẽ tải trang qua Web, lưu lại một bản cache lên đĩa cứng, và cập nhật một trong các tập tin này. MM256.DAT lưu giữ thông tin về các trang có địa chỉ đòi hỏi 256 byte trở xuống. MM2048.DAT thì lưu thông tin về các trang có địa chỉ dài hơn.

    Các tập tin này luôn xuất hiện trở lại vì Internet Explorer cần có chúng để hoạt động chính xác. Nếu xóa chúng, IE4 sẽ tạo lại trong lần chạy sau. Nếu sử dụng IE4, folder \Temporary Internet Files còn có thể chứa một tập tin tên là INDEX.DAT. Tập tin này thực hiện nhiều chức năng tương tự như hai tập tin nói trên. Cách duy nhất để giữ cho các tập tin này không quay trở lại là ngưng duyệt Web bằng Internet Explorer.

    Cache1 đến Cache4 là các folder để Internet Explorer lưu các trang Web cache. Có vẻ như bạn đã cài đặt Windows Explorer để hiển thị tất cả các tập tin (View/Options/Show All Files) và các folder này đều được gán đặc tính ẩn. Nếu muốn thâm nhập các folder này từ dấu nhắc DOS, bạn có thể thay đổi thuộc tính của từng folder trong Windows Explorer bằng cách nhấp nút chuột phải lên folder đó, chọn Properties, và bỏ thuộc tính ẩn.

    Bạn có thể dùng lệnh Attrib để đạt được kết quả giống như vậy từ dấu nhắc DOS. Nếu đã hướng vào \Temporary Internet Files trong DOS, thì dưới đây là những lệnh bạn sẽ cần đến:

Attrib -H Cache1

Attrib -H Cache2

Attrib -H Cache3

Attrib -H Cache4

    Bạn không thể dùng dấu dã biểu khi sử dụng Attrib để xem hoặc thay đổi các thuộc tính thư mục từ DOS.

    Có thể bạn có hai (hoặc hơn) phiên bản Attrib.exe trên đĩa cứng, và phiên bản sai lại chạy tự động. Để biết rõ có đúng như vậy không, mở Windows Explorer và chọn Tools/Find/Files hoặc Folders. Dùng công cụ Find để tìm tất cả các bản Attrib.exe trên toàn bộ hệ thống. Bạn sẽ phải có một bản trong folder Windows\Command, là nơi mà Win95 lưu các công cụ DOS của nó. Bạn cũng có thể tìm thấy một bản khác có kích thước tập tin nhỏ hơn và ngày tháng cũ hơn, thường xuất hiện trong C:\DOS. Đây chính là phiên bản mà bạn phải ngăn không cho chạy sau khi đã cài đặt Win95.

    Nếu tìm thấy hai bản Attrib.exe, thì bước tiếp theo là phải bảo đảm để chỉ có bản đúng hoạt động. Từ dấu nhắc MS-DOS chạy trong Windows, bạn gõ lệnh Path.

    Lệnh này báo cho DOS hiển thị đường dẫn tìm kiếm của bạn, là danh sách các thư mục mà DOS và Windows tìm các tập tin có thể thực hiện được (.exe) trong đó, khi chúng không có mặt trong thư mục hiện hành. Hai thư mục đầu tiên trong đường dẫn tìm kiếm này phải là C:\Windows và C:\Windows\Command (giả sử bạn đã cài đặt Win95 trong C:\Windows). Nếu hai thư mục đầu không phải như vậy, bạn mở tập tin Autoexec.bat trong Notepad, trong Edit.Com, hoặc trong SysEdit (nhấp nút phải chuột lên trình đơn Start, chọn Run, gõ SysEdit, và nhấn Enter). Sau đó thay đổi bất kỳ lệnh Path hoặc Set Path= nào mà bạn tìm thấy, sao cho các thư mục này xuất hiện đầu tiên trong danh sách tìm kiếm. Có thể bạn phải khởi động lại để kiểm tra xem các thay đổi đó có thành công hay không.

    Một cài đặt khác có biểu hiện không đúng là Setver. Chương trình này không cho bạn biết phiên bản hiện hành của từng chương trình; nó chỉ lệnh cho DOS báo phiên bản nào với từng chương trình.

    Nói cách khác, nó bảo DOS "khai dối" khi có một chương trình liệt kê hỏi về số phiên bản của DOS. Attrib.exe không được xuất hiện trong bảng Setver (thực ra, hầu như không ai cần đến Setver cả, nhưng đó là chuyện khác). Để loại bỏ Attrib.exe khỏi bảng này, bạn gõ lệnh sau đây từ dấu nhắc DOS:

Setver Attrib.exe /Delete

    Khi dùng phiên bản Attrib.exe đúng và Setver không làm lẫn lộn vấn đề này, các tập tin batch của bạn sẽ chạy đúng.

    Hình như bạn đang dùng Win95 hoặc Win98. Cả hai đều có thể chạy mà không cần đến Config.sys và Autoexec.bat, đồng thời cả hai đều chạy tốt trong hàng triệu máy tính mà không cần đến những tập tin này. Nếu Windows đang hoạt động trên máy tính của bạn, bạn không nên can thiệp nhiều, cứ để mặc nó xoay xở. Điều này đặc biệt đúng trong trường hợp các tập tin "bị biến mất" khi nâng cấp từ DOS và Win3.x lên Win95 hoặc Win98.

    Thứ hai là không bao giờ được nhấp đúp chuột lên Autoexec.bat từ Windows Explorer hay My Computer. Nhấp đúp lên một tập tin batch sẽ làm chạy các lệnh trong tập tin đó. Autoexec.bat chỉ được chạy khi khởi động, trước khi nạp Windows vào. Có thể gặp nguy hiểm nếu chạy tập tin batch này từ Windows.

    Điều thứ ba, dùng Notepad để mở các tập tin này tốt hơn nhiều so với dùng WordPad như bạn đã trình bày. Khác nhau là ở chỗ bạn phải lưu cả hai tập tin khởi động dưới dạng văn bản đơn thuần (ASCII). Theo mặc định, WordPad lưu các tập tin dạng nhị phân để tương thích với Microsoft Word. Sau đó bạn có thể xem lại các tập tin này bằng một trong hai chương trình, nhưng máy tính của bạn không thể sử dụng chúng và SysEdit không thể mở chúng. Nếu bạn dùng WordPad, thực hiện một số sửa đổi, và muốn lưu lại tập tin này, hãy vào File/Save As... và sau đó chọn Text Document-MS-DOS Format trong hộp Save as Type. Tiếp theo, lưu tập tin để chuyển nó thành văn bản đơn thuần. Khi đã chắc chắn cả hai tập tin đều là văn bản thuần - nghĩa là bạn có thể dùng lệnh Type để hiển thị chúng tại dòng lệnh DOS mà không nhìn thấy bất kỳ ký tự hay dấu hiệu lạ nào - bạn phải đưa bản sao của từng tập tin vào thư mục gốc của đĩa khởi động. Lúc này, bạn sẽ có khả năng xem cả hai trong trình soạn thảo tập tin hệ thống của Windows là SysEdit. Sau đó, Windows sẽ có thể xử lý các tập tin này trong quá trình khởi động.

    Tuy vậy, những thông báo mà bạn thấy khi khởi động Autoexec.bat từ trong Win95 vẫn đáng quan tâm. Có vẻ như bạn đã chạy Autoexec.bat từ một phiên bản cũ của DOS. Khi nạp Win95 vào, bạn không cần phải cài đặt lại card âm thanh hoặc nạp driver chuột từ DOS. Windows sẽ thực hiện mọi việc khi nó khởi động. Do đó, có lẽ Config.sys còn chứa những lệnh không cần thiết đối với Win95, làm giảm tốc độ Windows hoặc làm cho nó khởi động không chính xác.

    Ngoại trừ một số phần cứng cũ như loại card âm thanh không chuẩn mà Windows không thể tự làm quen, hoặc một số phần mềm đặc biệt chạy trong chế độ 16 bit phải được nạp vào trước khi nạp Windows, còn thì rất ít lý do phải dùng các tập tin này nếu bạn không cần tạo đường dẫn tìm kiếm hoặc thiết lập các biến môi trường.

    Thực tế cho thấy chẳng có ứng dụng nào đề nghị ngừng mọi quá trình đang chạy. Tuy nhiên, có nhiều ứng dụng đề nghị dùng Alt+Tab và đóng các ứng dụng khác đang chạy (ngược với các quá trình mà bạn gặp trong hộp thoại Close Program khi nhấn Ctrl+Alt+Del). Những chương trình này đề nghị làm như vậy vì có thể chúng phải nâng cấp các tập tin DLL và các tập tin trợ giúp khác vì không thể thực hiện điều đó khi các tập tin này đang được sử dụng. Đồng thời, bạn cũng phải vô hiệu hóa một số trình kiểm tra virus trong khi đang cài đặt các phần mềm khác, nếu không chúng sẽ làm ngưng quá trình bổ sung các tập tin EXE mới và quá trình nâng cấp các DLL.

    Có hai đề nghị: Thứ nhất, nếu chưa quen thuộc với Task Manager của Win95, bạn nên dùng thử nó. Nhấp đúp chuột lên chương trình có tên gọi Taskman.exe trong folder \Windows. Đây chưa phải là một công cụ hoàn chỉnh (phiên bản WinNT mạnh hơn nhiều so với cái có trong Win3x và Win9x), nhưng rất có ích để khởi động và đóng nhanh các ứng dụng, đồng thời nó sẽ chỉ cho bạn một số ứng dụng đang chạy trong khay hệ thống thay vì từ màn hình thông thường, và các biểu tượng trên Taskbar. (Khay hệ thống là khu vực được dấu kín của Taskbar, thường chứa biểu tượng của các chương trình Time, Volume Control, và các chương trình khác.

    Thứ hai, Microsoft có một công cụ như bạn đề nghị, nhưng chỉ được phân phối cho những người lập trình thông qua Visual Studio và các phần mềm lập trình khác. Tên của chương trình đó là Process Viewer, nó cho phép bạn xem (và loại bỏ hoặc ngưng) tất cả các quá trình đang chạy trên máy tính. Nếu máy tính của bạn luôn bận rộn, thì danh sách trong Process Viewer sẽ dài hơn danh sách trong hộp thoại Close Program. Tuy nhiên, ngưng các quá trình đang hoạt động bằng Process Viewer hoặc bằng công cụ tương tự bất kỳ không phải là việc nên làm chỉ để xem điều gì xảy ra - trừ phi bạn muốn khởi động lại máy tính. Có nhiều quá trình mang tính sống còn đối với chính Windows và cả các chương trình khác, cho nên nếu bị ngưng ở thời điểm không thích hợp, chúng có thể làm mất dữ liệu và gây ra nhiều hậu quả tai hại khác. Những chương trình loại này hiếm khi dành cho người dùng "bình thường" vì tính chất nguy hiểm nói trên.

    Thứ ba, có những công cụ thích hợp thì sẽ có khả năng dễ dàng tạo ra tiện ích "ngưng mọi thứ". Đã có bài báo nói đến cách tạo chương trình như vậy.

    Điều mà nhiều người quan tâm, thậm chí còn hơn cả tiện ích bạn đã nêu trong câu hỏi, là một loại shortcut mới - vừa dễ cài đặt vừa có thể quản lý nhiều tài liệu và/hoặc ứng dụng. Có xu hướng làm việc theo những "dự án lớn", mỗi dự án yêu cầu phải mở vài ứng dụng hoặc tập tin cùng một lúc. Người ta muốn có khả năng mở và đóng tất cả các thành phần của một dự án bằng cách nhấp chuột một lần lên một biểu tượng trên màn hình làm việc. Sau đó, khi muốn chuyển đổi, ví dụ từ việc ghi sang lập trình hoặc xây dựng trang Web, có thể nhấp chuột lên một biểu tượng để đóng các công cụ ghi, rồi nhấp chuột lên biểu tượng khác để mở các công cụ trang Web. Có các tập tin batch dùng để tự động hóa phần lớn quá trình đó, nhưng phải thực hiện từng cái bằng tay, không phải bằng cách kéo và thả hoặc bằng các kỹ thuật lập trình tiên tiến khác.

PcLeHoan 1996 - 2002
Mirror : http://www.pclehoan.com
Mirror : http://www.lehoanpc.net
Mirror : http://www.ktlehoan.com