Tạo chỗ chứa dữ liệu
Xem bai viet bang font ABC
PCWorld VN 4/99
Khi đĩa cứng đầy không có nghĩa là phải mua đĩa mới, có thể do nó chưa được "thu dọn".
Theo tự nhiên, phần mềm máy tính rất ghét đĩa trống. Cho dù bạn có đĩa cứng mới dung lượng lớn, phần mềm và dữ liệu của bạn cũng sẽ tìm cách lấp đầy nó. Cứ như thế sau 6 tháng đến một năm là bạn không còn chỗ trống nào trên đĩa. Nếu những ứng dụng mới và game đa phương tiện chưa làm bạn "rên rỉ" thì những trang Web, hình ảnh, tập tin âm thanh, đoạn video clip, và phần mềm tải xuống từ Internet sẽ sớm đưa bạn đến tình trạng này.
Khi đĩa đã chật cứng, bạn không nên mua đĩa cứng mới dù dung lượng có lớn hơn rất nhiều. Giá đĩa cứng hiện nay tuy hạ nhưng chưa phải là rẻ lắm. Thay vào đó, bạn nên cân nhắc xem có thể sắp xếp không gian lưu trữ tốt hơn không. Trừ khi là một quản gia giỏi giang, còn thì bạn khó tránh khỏi việc lưu lại hàng đống tập tin không cần thiết. Trước hết, có thể xóa hàng loạt những tập tin trùng lặp, tập tin lưu tạm và không còn hợp thời, hoặc trút "gánh nặng" này lên đĩa sao lưu. Việc "thanh lọc" các tập tin cũng có thể giải phóng nhiều megabyte không gian đĩa. Nếu chọn các thông số cài đặt một cách khéo léo, bạn còn có thể tiết kiệm nhiều không gian đĩa hơn bằng cách chia đĩa cứng lớn thành nhiều đĩa nhỏ.

Hình 1: SpaceTracker cho phép bạn theo dõi lượng đĩa còn trống và thiết đặt yêu cầu dung lượng tối thiểu cho từng đĩa.
"Thu dọn" đĩa cứng là việc đáng làm, nhất là khi có kế hoạch hợp lý trước khi thực hiện. Những câu hỏi thường gặp dưới đây có thể "cố vấn" cho bạn, nêu ra những bước bạn có thể tự làm để đĩa cứng bớt lộn xộn và phần mềm cài trên đó chạy trơn tru hơn.
Hỏi: Cách nào tốt nhất để bắt đầu kiểm tra dữ liệu?
Đáp: Đối với máy tính, cách tốt nhất để tránh trục trặc là thường xuyên giám sát trạng thái. Trước hết, phải kiểm tra xem không gian đĩa còn trống bao nhiêu. Với công việc này chỉ cần My Computer và Explorer là đủ. Thanh trạng thái bên dưới cửa sổ mỗi chương trình cho bạn biết số megabyte đĩa còn trống. Nếu thích hình thức, bạn có thể xem hộp thoại Properties của ổ đĩa này. Mở cửa sổ My Computer, nhấn nút phải chuột lên biểu tượng ổ đĩa bạn đang quan tâm rồi chọn Properties, bạn sẽ thấy một biểu đồ hình tròn màu xanh và hồng có các số liệu thống kê "giờ chót".
Để có công cụ nhắc nhở hiệu quả hơn, nên xem xét SpaceTraker của dHp Software, chương trình miễn phí dùng trên Win95 này không chỉ theo dõi dung lượng đĩa trên một số đĩa (kể cả ổ đĩa mạng), mà còn cho phép bạn thiết đặt những yêu cầu tối thiểu về không gian đĩa (Hình 1). Trong quá trình cài đặt, SpaceTracker sẽ đặt một số biểu tượng trong khay hệ thống của Taskbar - biểu tượng chương trình và biểu tượng cho từng đĩa cứng mà bạn muốn theo dõi. Bạn có thể xem thông tin mới nhất về một ổ đĩa nào đó bằng cách lướt con trỏ chuột qua biểu tượng của nó. Khi lượng đĩa trống chưa đạt mức mà bạn yêu cầu, SpaceTracker sẽ làm nhấp nháy biểu tượng của ổ đĩa đó.
Muốn đơn giản hơn, hãy thử dùng Disk Space Monitor của Jon Grieve. Chương trình này đặt một biểu đồ hình tròn nhỏ trên khay Taskbar, như thế hay hơn hộp thoại Properties trong My Computer. Disk Monitor cho phép bạn xem nhanh lượng đĩa đã dùng (màu xanh) và lượng đĩa còn rỗi (hồng tươi). Nếu đưa con trỏ chuột lên biểu tượng này, bạn sẽ thấy được số megabyte đĩa còn trống.
Khi theo dõi không gian đĩa trống, bạn còn biết được folder nào chiếm nhiều đĩa nhất. Điều này giúp xóa đi các tập tin mà bạn đã lãng quên. Ví dụ, nếu có một chương trình nào đó chiếm nhiều megabyte đĩa cứng mà bạn không còn dùng nữa thì có thể bỏ nó đi.
Một số chương trình shareware (phần mềm dùng thử trước khi mua) hoặc freeware (miễn phí) có khả năng phân tích lượng đĩa mỗi folder chiếm dụng. Để đơn giản, nhiều người thích FullDisk của Paul Gerhart (10USD); nó thể hiện hiện trạng đĩa cứng rất đơn giản và biểu đồ hình tròn cũng dễ hiểu. Các tùy chọn trong ba khung này bao gồm cây ổ đĩa, chú giải, và biểu đồ tròn; chương trình có thể bỏ không gian đĩa trống ra khỏi biểu đồ hoặc hiển thị độ lớn folder theo byte, kilobyte hay megabyte; và có thể phát tín hiệu âm thanh khi FullDisk hoàn tất công việc (Hình 2).

Hình 2: FullDisk phân tích các folder trên đĩa cứng rồi tạo một biểu đồ hình tròn cho biết các folder của bạn chiếm bao nhiêu đĩa.
Hỏi: Mục đích của tôi là giải phóng khoảng 100MB đĩa cứng. Tôi muốn bắt đầu bằng việc loại bỏ các tập tin không cần thiết. Làm sao biết được loại tập tin nào có thể xóa được?
Đáp: Trước hết hãy tìm các tập tin tạm xuất hiện khi chạy một chương trình nào đó. Phần mềm được thiết kế tốt sẽ xóa hết những tập tin này khi bạn đóng nó lại. Nhưng không phải phần mềm nào cũng được thiết kế tốt, đôi khi do bị khóa hoặc những sự cố về điện làm chương trình bị đóng đột ngột. Trong trường hợp này, những tập tin tạm (TMP) sẽ bị bỏ quên. Thường các tập tin đó nằm trong folder\TEMP,\TMP, hoặc \WINDOWS\TEMP, và một số folder khác.
Muốn tìm các tập tin TMP, bạn có thể dùng công cụ Find của Windows. Chọn Start\ Find\Files or Folder, gõ *.TMP vào hộp Named và tên của folder gốc (chính) vào hộp Look In.
Ví dụ với ổ C, bạn gõ C:\. Nhấn chuột lên nút Modified để sắp xếp các tập tin theo ngày tháng, tập tin mới nhất xếp trên cùng. Đừng động đến tập tin nào của ngày hiện tại vì Windows hoặc một ứng dụng nào đó có thể dùng đến chúng. Một loại nữa là các game có giá trị. Dùng Ctrl+Click và Shift+Click để điểm sáng các tập tin muốn xóa rồi nhấn phím Del. Nếu tò mò muốn biết về nội dung của một tập tin nào đó, nhấn Open With rồi chọn ứng dụng thích hợp. Nếu nghi ngờ là tập tin văn bản thì chọn Notepad là thích hợp nhất. Tuy nhiên, xóa các tập tin tạm bao giờ cũng an toàn nếu chúng không phải của ngày hiện hành.

Hình 3: Như cửa sổ Explorer này cho thấy, e-mail chiếm một lượng đĩa lớn thực sự. Các folder\INBOX, \SENT, và\TRASH ở đây chiếm hết 19,9MB trong vòng ba tuần lễ.
Nếu trong cài đặt Windows có tập tin AUTOEXEC.BAT, bạn có thể nạp nó vào SysEdit (nhấn chuột lên Start/Run, gõ SysEdit, và nhấn Enter). Bổ sung các dòng sau đây:
SET TEMP=drive:\folder
SET TMP=drive:\folder
IF Exist drive:\folder\*.TMP DEL
drive:\folder\*.TMP
Hai dòng đầu hướng các tập tin TMP vào folder bạn chọn; dòng thứ ba xóa mọi tập tin tạm xuất hiện khi bạn tái khởi động; ỏdriveõ là ký tự tên ổ đĩa. Lưu file và thoát khỏi SysEdit.

Dĩ nhiên, không phải chỉ có tập tin tạm chiếm hết đĩa cứng của bạn. Bạn nên săn lùng và loại bỏ các tập tin thừa khác (xem bảng "rũ sạch nợ"). Bạn có thể dùng Find để xác định các tập tin theo từng loại rồi mới quyết định xóa chúng. Muốn nhanh hơn nên tìm nhiều tập tin cùng lúc. Đặt các loại tập tin cần tìm liên tiếp nhau trong hộp Named. Ví dụ, muốn tìm các tập tin $$$, TMP, và BAK, dùng lệnh sau đây:
*.$$$ *.TMP *.BAK
Muốn sắp xếp các tập tin theo loại, nhấn chuột lên nút File Type.
Hỏi: Có thể xóa font chữ được không?
Đáp: Với Win95 và Win98, nếu không dùng đến một số font nào đó, bạn nên tống khứ chúng đi. Windows chỉ nạp những font nào nằm trong folder \WINDOWS\FONTS.
Muốn xóa một lúc nhiều font, mở công cụ Fonts (Start\Settings\Control Panel, và nhấn đúp chuột lên Fonts). Dễ nhất nên chọn View/Details để có nhiều tập tin xuất hiện trong cửa sổ đó. Muốn thấy hình dạng của một font, nhấn đúp chuột lên tên font đóã. Dùng phím Ctrl và Shift để điểm sáng các tập tin bạn muốn xóa. Nhấn phím Del hoặc chọn File/Delete, xác nhận lệnh xóa lần nữa, và chúng sẽ biến vào Recycle Bin. Muốn bỏ qua Recycle Bin, nhấn và giữ phím Shift khi xóa các tập tin này.
Hãy cẩn thận khi xóa các font có vẻ vô dụng; chúng có thể là những tập tin có nhiều ý nghĩa đối với Windows. Nếu xóa các font hệ thống và font có độ rộng cố định (fixed-width font) mà Windows đang dùng, nó sẽ tạo ra các font thay thế. Mặc dù Windows cố chọn font tương tự font cũ, nhưng việc thay thế này có thể ảnh hưởng xấu đến "diện mạo" của các cửa sổ và desktop.
Các font hệ thống phải giữ lại là 8514 SYS.FON, VGASYS.FON, 8514OEN.FON, VGAOEM.FON, 8514FIX.FON, và VGAFIX. FON (vì những font này nằm trong folder \WINDOWS\ SYSTEM nên không xuất hiện trong công cụ Fonts). Hơn nữa, Win95 còn có một số font tương thích DOS phải được giữ lại nếu bạn thường xuyên làm việc trong DOS.
Đó là CGA4OWOA.FON, CGA8OWOA.FON, EGA4OWOA.FON, và EGA8OWOA.FON.
Hỏi: Có thể xóa thêm loại tập tin nào khác nữa để tiết kiệm được nhiều không gian đĩa?
Đáp: Sau đây là các loại đứng đầu bảng
*Screensavers. Nếu bạn không cài đặt chương trình bảo vệ màn hình (screen saver) nào, thì cũng chẳng tiết kiệm được bao nhiêu không gian đĩa. Nhưng "năng nhặt thì chặt bị". Bạn có thể tìm các tập tin SCR trên đĩa cứng, còn các trình bảo vệ màn hình của Win95 thì tập trung trong \Windows\System.

Hình 4: Recycle Bin của Win98 giống như Recycle Bin của Win 95, được dùng như một biện pháp an toàn cho những tập tin bị xóa bất ngờ. Phải xem kỹ lại "nội dung" của nó trước khi "đổ rác".
* Wallpaper. Tìm các tập tin tạo ảnh nền (wallpaper) của Windows trong folder \Windows, sắp xếp các tập tin đó theo từng loại rồi cuộn xuống các tập tin BMP.
* Các tập tin Video. Gồm các demo video của Windows và các phần mềm khác. Tìm các tập tin đa phương tiện .AVI. Nhấn đúp chuột lên từng tập tin để xem nó thực hiện những gì.
* E-mail cũ. Đây là một trong những không gian đĩa bị chiếm nhiều nhất, vì nhiều người không hiểu nguyên lý cơ bản: những bức thư đã xóa, đã gửi đi, và đã sàng lọc vẫn còn nằm đâu đó trong máy cho đến khi bị xóa hẳn. Phần đính kèm của những bức thư gửi đến cũng được giữ lại. Nếu không "dọn" đĩa sau một thời gian thì cũng phải "thanh lọc" email cũ (hình 3). Hãy nén những thông điệp mà bạn không "tống khứ" chúng đi. Nếu dùng inbox làm thùng thư bạn cũng phải nén nó lại.
* Các bản fax cũ. Giống như e-mail cũ, các bản fax cũ cũng không tự hủy.
* Các tập tin CAB. Đây là những tập tin nén phát sinh trong quá trình cài đặt Windows. Đưa các tập tin này lên đĩa cứng là một cách để tăng tốc độ cài đặt, nhưng chỉ những ai có thói quen hay cài lại Windows mới lưu các tập tin CAB trên đĩa cứng. Chúng chiếm khoảng 33MB.
* Các tập tin DOS cũ. Đây không phải là việc phải làm, nhưng nếu bạn chưa bao giờ nhìn thấy dấu nhắc DOS và cũng không muốn thấy nó, hãy vào folder \DOS và xóa những tập tin này đi.
* Các tập tin tải xuống. Nếu không nhận dạng được những tập tin ZIP và EXE rải khắp đĩa cứng thì có thể bạn không cần đến chúng. Tuy nhiên có thể khó tìm ra các tập tin EXE tải xuống, vì bạn sẽ phải xới tung hàng đống tập tin EXE khác. Tốt nhất hãy tạo một folder tải xuống và một ít folder phụ để dễ bề "dọn dẹp" sau này.
* Các tập tin gỡ cài đặt của Win95. Đó là tập tin WIN95UNDO.DAT trong folder gốc.
* Các tập tin âm thanh. Giữ lại các tập tin WAV và MID cần cho âm thanh hệ thống và xóa các tập tin khác.
Hỏi: Recycle Bin là gì?
Đáp: Hãy "kết bạn" với hộp thoại Properties của Recycle Bin. Ơở đó bạn có thể chỉ định bao nhiêu phần trăm không gian đĩa cứng sẽ dùng để chứa "rác".
Bạn cũng có thể qui định "tuổi thọ" của các tập tin trong Recycle Bin - ví dụ những tập tin nào quá mười ngày sẽ bị xóa hẳn. Ngoài ra, bạn có thể xóa tập tin có chọn lọc - nhấn đúp chuột lên biểu tượng Recycle Bin để duyệt qua danh sách, hoặc mở folder\RECYCLED (Hình 4).
Hỏi: Tập tin cache Internet là gì? Có nên xóa chúng không?
Đáp: Tùy bạn. Để khỏi mất thời gian nạp khi trở lại thăm các Website, Internet Explorer và Netscape tạo tập tin cache trên đĩa cứng. Trước khi nạp một trang Web, trình duyệt kiểm tra xem cache này có chứa thông tin nó cần hay không. Nếu tìm thấy, IE hoặc Netscape sẽ nạp thông tin từ đĩa, và như vậy nhanh hơn so với việc nạp từ một nguồn trực tuyến.
Thường xuyên soát lại các tập tin trong cache rất mất thời gian. Nhiều người thích dùng các thông số thiết lập sẵn của trình duyệt để không cho cache chiếm quá nhiều đĩa cứng. Trong Netscape, chọn Options/Network Preferences và đánh giá các thông số hiện tại. Giới hạn trên là 5MB.
Trong Internet Explorer 3.0 bạn điều chỉnh kích thước cache cực đại bằng cách chọn View/Options/Advanced rồi nhấn nút Settings. Đối với IE4, nhấn nút phải chuột lên biểu tượng đó, nhấn Properties rồi chọn Settings và điều chỉnh con trượt.

Hình 5: CloneMaster tìm các tập tin không có thật, tập tin trùng lắp và trùng tên. Bạn có thể dạy cho nó tìm thêm những tập tin có thể loại bỏ
Nếu muốn kiểm tra các tập tin Internet tạm, vào hai folder:\WINDOWS\HISTORY và \WINDOWS\ TEMPORARY INTERNET FILES. Trong một số trình quản lý tập tin của Windows, bạn sẽ thấy các folder con từ Cache 1 đến 4. Tuy nhiên, Explorer của Win95 thì không hiển thị folder con nào tên là \CACHE cả.
Hỏi: Dùng Find để xóa nhiều loại tập tin như vậy có vẻ nhàm chán quá. Có phần mềm nào chuyên "đảm đương" việc này không?
Đáp: Chương trình gỡ cài đặt nào cũng có sẵn công cụ tìm kiếm tự động. Các chương trình Uninstaller Deluxe 5.0 của CyberMedia (44,95$), Clean Sweep 4.1 của Quaterdeck (44,99$), và Uninstall Deluxe của Symantec (39,95 $) đều có thể "dọn dẹp" đĩa ngoài việc theo dõi những thay đổi trong quá trình cài đặt một phần mềm mới. Ví dụ, CleanSweep tự động tìm nguồn gốc các tập tin sao lưu, font chữ, tập tin trợ giúp, đa phương tiện, cài đặt và tập tin tạm, thu thập danh sách các DLL "mồ côi" và các shortcut Windows. Nếu chương trình này không có kiểu tập tin nào đó, bạn có thể bổ sung phần mở rộng đó vào.
Tuy nhiên xóa tập tin nào là do bạn quyết định. Trình gỡ cài đặt chỉ hướng dẫn chung chung về những loại tập tin nào có thể xóa được, mặc dù nó cũng tạo điều kiện cho bạn dễ dàng duyệt qua nội dung tập tin để có thể quyết định đúng đắn. Trình hủy cài đặt còn cho phép sao lưu các tập tin sẽ bị xóa. Nhưng đừng đánh liều, chỉ nên xóa những tập tin mà bạn biết chắc rằng thiếu nó sẽ không ảnh hưởng gì. Thậm chí bạn nên sao lưu và giữ lại ít nhất là 30 ngày.
Nếu không có trình gỡ cài đặt và muốn "dọn" đĩa ít tốn kém, hãy chọn các chương trình shareware. Theo mặc định, CloneMaster (19,95$) của Softbyte Laboratories sẽ tìm các tập tin rỗng, trùng lặp và trùng tên, nhưng bạn cũng có thể tùy biến để nó tìm một loại tập tin nào đó trên đĩa hoặc trong một folder cụ thể (Hình 5). Với Deletor của Basta Computing (10$) thì có thể tạo ra các nhóm xóa theo tùy biến; tạo biểu tượng cho từng nhóm và để trên desktop. MoreSpace của Control Plus Corp. (10$) có nhiều tùy chọn hơn. Trong đó có chế độ xóa nhanh để loại bỏ các tập tin tạm, và danh sách tập tin không thể xóa để bảo vệ những ý định của riêng bạn.
Một phần mềm khác nữa là Ware Whaker (19,95 $) của Doesnõt Byte Software. Bạn chỉ việc đưa ra điều kiện tìm kiếm: folder, loại tập tin, ngày tháng và kích thước tập tin, v.v... chương trình sẽ làm mọi việc cho bạn. Bạn cũng có thể "tống" các tập tin đã xóa vào Recycle Bin, lấy chúng ra, hoặc nén chúng thành tập tin ZIP.
Hỏi: Tôi rất cần có thêm không gian đĩa cứng, nhưng sợ thực hiện quá tay. Có nên sao lưu?
Đáp: Nếu đã quen với chương trình sao lưu, hãy dùng nó trước khi xóa các tập tin. Như trình bày ở trên, các trình gỡ cài đặt sẽ giúp bạn làm việc này. Nếu thấy khó khăn trong tìm hiểu chương trình sao lưu, bạn có thể dùng tiện ích nén tập tin như PKZip for Windows của PKWare (29$) hoặc WinZip của Nico Mak (29$). Nén các tập tin có thể loại bỏ rồi lưu chúng vào đĩa mềm hoặc đĩa có thể tháo lắp được.

Hình 6: Waste 95 chọn phương pháp đồ thị để giải thích về lượng đĩa lãng phí nhiều hay ít khi thay đổi kích thước cluster và số phân vùng.
Nếu định nén nhiều tập dữ liệu hoặc chương trình vào một file .ZIP, bạn hãy tạo tập tin CONTENTS. TXT mô tả từng khoản mục trong tập tin ZIP đó? Sau này lỡ có quên tên một tập tin, CONTENTS.TXT sẽ giúp bạn. Nhớ tận dụng tên tập tin dài, chúng giúp bạn tìm đúng tập tin ZIP dễ dàng hơn.
Hỏi: Có thể nén đĩa cứng bằng trình nén đĩa DriveSpace của Windows?
Đáp: Không. Hiện nay giá ổ đĩa cứng 10GB tối thiểu 250 USD và tốc độ truy cập loại đĩa này rất nhanh. Các trình nén đĩa sẽ tăng tần số truy cập đĩa vì thế làm giảm hiệu năng.
Hỏi: Việc phân hoạch lại đĩa cứng có tận dụng được không gian lãng phí?
Đáp: Đối với các ổ đĩa lớn, bạn có thể tiết kiệm không gian đĩa bằng cách chia nhỏ thành nhiều phân vùng. Vấn đề then chốt là cluster - đơn vị mà đĩa được phân chia. Khi dung lượng đĩa tăng, kích thước cluster cũng tăng và gây lãng phí đĩa. Ví dụ, với FAT16 truyền thống, đĩa dung lượng 128MB sẽ lưu trữ các tập tin trong cluster 2.048 byte. Ngược lại, ổ đĩa 4GB sẽ dùng cluster 65.536 byte.
Khi Windows phân bố tập tin, nó dùng trọn cluster bất kể tập tin đó có chiếm hết các byte trong cluster hay không. Để có khái niệm về ý nghĩa thực của những thuật ngữ này, giả sử trung bình bạn bỏ phí 50% số byte trong một cluster - khoảng 1024 byte đối với ổ đĩa 128MB và 32.768 byte đối với ổ đĩa 4GB. Nếu đĩa cứng có 10.000 tập tin, số byte bị lãng phí gấp 10.000 lần. Đó mới chỉ là ước tính. Bạn có thể tính toán chính xác lượng không gian lãng phí nhờ trợ giúp của My Computer:
1. Khởi động chương trình này, nhấn nút phải chuột lên ổ cứng mà bạn muốn kiểm tra, và chọn Properties.
2. Ghi số byte đã dùng.
3. Nhấn OK, nhấn đúp chuột lên biểu tượng ổ cứng và chọn Properties.
4. Chọn View/Options.../View/Show All Files và chọn OK.
5. Chọn Edit/Select All và nhấn <Alt>+<Enter>. My Computer sẽ liệt kê tất cả các tập tin trên ổ đĩa đó.
6. Lấy kích thước thực tính bằng byte trừ đi số byte đã dùng mà bạn đã ghi lại trước đây.
7. Chia cho 1024 để đổi thành kilobyte.
8. Chia cho 1024 lần nữa để đổi thành megabyte.
Hỏi: Nên chia thành bao nhiêu phân vùng và kích thước mỗi phân vùng?
Đáp: Tốt nhất là tìm chương trình tính toán giúp bạn. Một trong các chương trình shareware loại này là Waste 95 của Joseph T.Glosz (5USD). Nó sẽ yêu cầu bạn cho biết ký hiệu ổ đĩa, phân tích ổ đĩa, rồi hiển thị đồ thị biểu diễn số phần trăm đĩa bị lãng phí (Hình 6).
Muốn linh hoạt hơn, thử dùng Partition Magic của PowerQuest Corp. (69,95 USD) hoặc Partition - It Extra Stemgth của Quaterdeck (59,95 USD). Cả hai đều cho phép chạy kịch bản what-if (sẽ như thế nào, nếu...) để tìm cấu trúc phân vùng tối ưu nhất với đĩa của bạn. Nó cũng cho phép bạn điều chỉnh số và kích thước các phân vùng trong lúc chạy mà không phá dữ liệu của bạn.
Hỏi: Có thể phân hoạch lại đĩa cứng mà không cần phần mềm đặc biệt hay không?
Đáp: Có thể, nhưng không nên làm như vậy. Trước hết, bạn sẽ mất hết dữ liệu, nên nhất thiết phải sao lưu trước khi tiến hành phân hoạch. Sau đó tạo đĩa mềm khởi động khẩn cấp nếu chưa có (chọn Start/Settings/Control Panel/Add-Remove Programs). Nếu dùng Win95, đĩa mềm phải có driver CD-ROM và MSCDEX. EXE. Khởi động thử để bảo đảm đĩa hoạt động tốt.
Sau đó chuẩn bị đối phó với màn hình đen trắng. Thường bạn phải chạy chương trình FDISK của DOSạ. Trong quá trình đó, còn phải chọn ra các phân vùng chính, phân vùng mở rộng, phân vùng hoạt động v.v.. Tuy nhiên, bạn không thể dùng FDISK nếu trước đó đã phân hoạch đĩa cứng này bằng một chương trình khác.
Hỏi: Chuyển sang FAT32 là gì? Nó có tiết kiệm không gian?
Đáp: FAT32 không có gì lạ lẫm đối với các ổ đĩa có dung lượng lớn, song không phải ai cũng có thể tận dụng được ưu điểm của tùy chọn này. Microsoft đã giới thiệu hệ thống tập tin này trong Release B của Windows 95, nhưng vì còn lo ngại về những bất tương thích với phần cứng cũ, nên họ không bán Release B vàạ cũng không cung cấp một chương trình chuyển đổi sang FAT32. Hiện nay, FAT32 có sẵn trên các máy Win95 còn Win98 có luôn tiện ích chuyển đổi cho phần cứng mới. Lợi ích chủ yếu của FAT32 là khả năng hỗ trợ đĩa cứng lớn. Nếu giới hạn kích thước phân vùng dưới mức 8GB thì kích thước cluster nhỏ cỡ 4K. Điều đó có nghĩa một tập tin 1 byte chỉ "tiêu thụ" một cluster 4K. Trung bình bạn có thể tiết kiệm khoảng 25% so với dùng FAT16.
Hỏi: Đến lúc nào thì phải tính đến việc defrag đĩa cứng?
Đáp: Defrag (dồn) đĩa cứng là phần việc không thể thiếu trong quá trình "dọn dẹp" đĩa cứng. Đó phải là bước cuối cùng trong quá trình này. Khi đã dọn sạch tất cả những thứ linh tinh, chọn Start/Programs/Accessories/System Tools/Disk Defragmenter. Việc defrag đĩa cứng là cần thiết, vì xóa tập tin sẽ để lại khoảng trống trên khắp đĩa và defrag sẽ gom các khoảng trống đó lại thành một khối. Đồng thời, chương trình defrag cũng xếp tất cả các phân đoạn (segment) của tập tin vào các sector liền nhau.
Như vậy, đầu đọc của ổ đĩa không còn phải nhảy tới nhảy lui trên mặt đĩa để đọc một tập tin nữa. Điều đó tiết kiệm được nhiều thời gian. Defrag cũng làm cho các tập tin hỏng dễ được phục hồi hơn vì không phải nhảy từ nơi này sang nơi khác khi tìm kiếm các phân đoạn của tập tin.
Cuối cùng, bạn không được thêm tí đĩa trống nào so với trước khi defrag. Nhưng toàn bộ lượng đĩa trống bây giờ nằm trong các sector liền nhau.
Xuân Cường
DOS World 3/99
PcLeHoan
1996 - 2002
Mirror :
http://www.pclehoan.com
Mirror :
http://www.lehoanpc.net
Mirror :
http://www.ktlehoan.com