PCWorld VN 3/99

    Người dùng Windows 9x phải sao lưu dự phòng những tập tin nào? Câu trả lời muôn thủa là "tất cả". Nhưng như vậy thì sẽ chẳng có ý nghĩa gì nếu bạn đang dùng những phương tiện lưu trữ như Zip, SuperDisk, HiFD, SparQ, hay CD-RW vì chúng quá nhỏ đối với việc sao lưu các đĩa cứng nhiều gigabyte hiện nay. Tuy nhiên, chúng có thể giữ lại cho bạn những tập tin quan trọng nhất.

    Dĩ nhiên, việc bảo vệ những tập tin then chốt không thay thế được thủ tục sao lưu toàn bộ hệ thống bằng băng từ. Nếu toàn bộ ổ đĩa bị hỏng, bạn vẫn phải "hì hục" cài đặt lại hệ điều hành và các trình ứng dụng (xem bài "Đĩa cứng cũ trong PC mới" cũng trong số này). Vấn đề là, nếu có trong tay một bản sao chi tiết, bạn sẽ có khả năng phục hồi PC về lại tình trạng ban đầu và giảm tối đa thời gian máy "chết". Hoặc nếu vô tình đánh hỏng dữ liệu hoặc một tập tin cấu hình, bạn có thể dễ dàng lập lại nó từ những phương tiện lưu trữ tháo lắp.

    Khó khăn lớn nhất là tìm các tập tin dữ liệu, vì ứng dụng có xu hướng rải chúng khắp nơi trên ổ đĩa. Ví dụ, hầu hết các ứng dụng Office 97 đặt dữ liệu trong C:\My Documents, nhưng Outlook lại dùng folder Windows để chứa e-mail, thông tin về các cuộc hẹn. Để công việc dễ dàng hơn một chút, người ta đưa ra danh sách các tập tin và folder cần sao lưu đối với phần cài đặt mặc định một số chương trình thông dụng (xem hình 1). Dĩ nhiên nếu bạn đã thay đổi nơi lưu trú của các tập tin thì cũng phải thay đổi bảng danh sách sao cho phù hợp.

    Phải làm gì để biết các tập tin nào cần lưu và tìm chúng ở đâu? Với dữ liệu thì dễ. Chỉ cần hướng vào folder đã được xác định trong hộp thoại Save As. Còn các tập tin cấu hình thì nằm rải rác khắp nơi nên khó nắm bắt hơn, mặc dù Windows 9x có kho lưu trữ trung tâm cho chúng trong Registry. Không phải tất cả ứng dụng - kể cả của Microsoft - đều lưu trữ các thông số cài đặt của chúng trong Registry. Nếu bạn không biết tìm ở đâu thì làm như sau: mở một chương trình, thay đổi các thông số cài đặt, rồi thoát ra. Sau đó chọn Start.Find.Files hoặc Folders. Nhấn chuột lên nhãn Date, nhấn during the previous 1 day(s), và chọn Find Now (xem hình 2). Mở rộng cửa sổ để có thể nhìn thấy cột Modified; trong khi tiến hành tìm kiếm, nhấn chuột lên đầu cột để đưa các tập tin mới được sửa đổi lên đầu danh sách. Trong số này bạn sẽ tìm thấy một hay nhiều tập tin chứa thông tin cấu hình của ứng dụng.

    Bây giờ thì bạn đã biết cần sao lưu những gì. Nhưng tiếp tục công việc như thế nào đây? Nếu có chương trình sao lưu thích hợp (nó có đi kèm với ổ đĩa lưu trữ tháo lắp của bạn không?) thì hãy sử dụng ngay đi. Đây là một ví dụ về cách sử dụng One-Step-Backup của Iomega: từ màn hình đang mở, nhấn chuột lên Customize rồi lên nhãn File Selection. Để riêng các tập tin và folder mà bạn muốn lưu lại. Rất tiếc là One-Step không cho phép bạn chọn các tập tin theo chủng loại - ví dụ không thể xác định *.ini. Thay vào đó, bạn phải sắp xếp việc hiển thị tập tin theo chủng loại, rồi vào folder Windows và nhấn chuột lên từng ỏConfiguration fileõ một cách thủ công.

    Bạn cũng có thể chép trực tiếp các tập tin, tốt nhất là bằng phần mềm có khả năng nén chúng thành các tập tin .zip. Bằng cách này, bạn có thể dùng bất kỳ tiện ích zip nào để phục hồi chúng. Trên FileWorld của PC World Online (www.pcworld. com) có hai chương trình dùng để tự động cất trữ tập tin .zip. Một cái yêu cầu phải có PKZip Command Line for Windows 95/NT; còn cái kia phải có WinZip 7.x kèm theo trình thông dịch dòng lệnh của nó.

    Hiện nay trình dịch dòng lệnh của WinZip đã có bản beta. Khi có phiên bản chính thức, nó có thể là phần bổ sung miễn phí đối với Winzip 7.0 hoặc một bộ phận nâng cấp miễn phí lên 7.1. Để cài đặt một trong các chương trình, bạn phải tải xuống chương trình mà bạn muốn, unzip và cho chạy setup.bat.

    Bạn phải sao lưu bốn tập tin Registry: user.dat, user.dao, system.dat, và system.da0. Nếu dùng chương trình sao lưu, nó sẽ sao chép giùm bạn. Nếu không, phải lưu ý là không thể đơn giản sao chép các tập tin ẩn đó. Đầu tiên, chương trình phải loại bỏ thuộc tính ẩn của các file, sau đó sao chép rồi lại giấu chúng đi như cũ.

    Việc phục hồi các tập tin này không phải dễ mà ngược lại, thực hiện điều đó khi đang ở trong Windows thực sự là nguy hiểm nếu không muốn nói là không thể làm được. Chương trình lưu chúng trong c:\regback; sau đó bạn khởi động MS-DOS để chép chúng vào c:\windows.

    Nếu bị mất hết mọi thứ trên đĩa cứng, có thể bạn không muốn phục hồi lại Registry cũ. Lý do là vì việc cài đặt lại Windows cũng như các ứng dụng khác sẽ tạo ra một Registry mới, hoạt động tốt. Đúng vậy, Registry mới của bạn sẽ không chứa các thông tin cấu hình đã được tuỳ biến như trong Registry cũ. Chẳng hạn, nó không biết cách gọi cho ISP như thế nào. Nhưng sau một thời gian, Registry này sẽ "nhặt nhạnh" về hàng đống rác rưởi mà đa phần đều có thể gây ra các lỗi hệ thống. Thỉnh thoảng, bạn nên "lau chùi" việc cài đặt Windows và bắt đầu lại từ đầu. Còn cơ hội nào tốt hơn để làm việc này bằng khi mất hết mọi dữ liệu?

Xuân Cường

PcLeHoan 1996 - 2002
Mirror : http://www.pclehoan.com
Mirror : http://www.lehoanpc.net
Mirror : http://www.ktlehoan.com