PCWorld VN 2/99

    M¸y tÝnh vÉn ®­îc ®Æt nguyªn mét chç trªn bµn lµm viÖc kÓ tõ mét n¨m tr­íc ®©y, khi b¹n mua nã vÒ trong t×nh tr¹ng nguyªn thïng. Nh­ng h«m qua khi ch¹y ScanDisk, b¹n bçng nhËn ra cã hµng ®èng lçi. §Üa cøng cã nhiÒu sector háng? §iÒu ®ã ®· x¶y ra nh­ thÕ nµo? Hay nã ®· qu¸ cò?

    ViÖc xuÊt hiÖn c¸c sector háng cã thÓ lµ mét dÊu hiÖu cho biÕt ®Üa cøng cña b¹n b¾t ®Çu h­. Nh­ng ë ®©y cã vÎ kh«ng ®óng nh­ vËy. §Üa cøng mét n¨m tuæi th­êng ch­a ®Õn lóc th¶i bá. Cã nhiÒu kh¶ n¨ng b¹n ®· nh×n thÊy nh÷ng phÇn cßn d­ do ho¹t ®éng cña Windows ®Ó l¹i.

    Windows 95 vµ Windows 98 gi÷ c¸c tËp tin th­êng dïng trong RAM h¬n lµ trong ®Üa cøng chËm ch¹p. §iÒu nµy n©ng cao tèc ®é, nh­ng còng cã nghÜa lµ c¸c tËp tin hÖ thèng quan träng kh«ng ®­îc l­u gi÷ an toµn trªn ®Üa khi hÖ thèng cña b¹n ®­îc tho¸t qu¸ gÊp - øng dông bÞ treo hoÆc mÊt ®iÖn ch¼ng h¹n. V× Windows kh«ng cã c¬ héi ®Ó ghi nh÷ng tËp tin theo c¸ch nµy vµo l¹i ®Üa, nªn b¹n cã thÓ kÕt thóc víi nh÷ng ®o¹n tËp tin må c«i, cluster bÞ mÊt, còng nh­ nh÷ng ®iÒu khã chÞu kh¸c. C¸c sector háng mµ ScanDisk ®· gÆp cã thÓ lµ hËu qu¶ cña nh÷ng lÇn t¾t m¸y kh«ng ®óng quy tr×nh ®ã.

    Windows 95 OSR2 vµ Windows 98 ®· nh¾m vµo vÊn ®Ò nµy b»ng c¸ch ch¹y ScanDisk khi PC khëi ®éng l¹i sau sù cè nh­ vËy. Tuy nhiªn ng­êi dïng Windows còng ph¶i theo dâi t×nh h×nh cña d÷ liÖu trªn ®Üa cøng. §Ó khëi ®éng ScanDisk, b¹n nhÊn chuét vµo Start. Programs. Accessories.System Tools. ScanDisk. Ch­¬ng tr×nh nµy sÏ xem xÐt cÊu tróc tËp tin trªn ®Üa cøng vµ tiÕn hµnh kiÓm tra t×nh tr¹ng bÒ mÆt ®Üa ®Ó t×m c¸c sector háng.

    Nãi chung ScanDisk th«ng b¸o ba lo¹i lçi: cluster thÊt l¹c (lost cluster); cluster háng (invalid cluster), vµ c¸c ®o¹n tËp tin thÊt l¹c (lost file fragment); còng nh­ c¸c cluster bÞ liªn kÕt chÐo (cross-linked cluster). Trong ba lo¹i nµy cluster thÊt l¹c lµ trôc trÆc x¶y ra th­êng xuyªn nhÊt. Cluster lµ c¸c ®o¹n kh«ng gian l­u tr÷ trªn ®Üa cøng mµ tËp tin ®­îc chøa trong ®ã. Mçi tËp tin chiÕm Ýt nhÊt mét cluster, vµ kÝch th­íc cluster phô thuéc vµo kÝch th­íc cña ph©n vïng ®Üa vµ vµo hÖ thèng tËp tin ®­îc dïng. ¤æ ®Üa 1 GB ®­îc format theo hÖ thèng tËp tin FAT 16 dïng cluster 32 KB t­¬ng ®èi l·ng phÝ (ngay tËp tin chØ 1 KB còng chiÕm 32 KB). Còng æ ®Üa ®ã nh­ng format theo hÖ FAT 32 th× dïng c¸c cluster nhá h¬n rÊt nhiÒu - chØ 4 KB. C¸c tËp tin lín h¬n mét cluster ®­îc chøa trong c¸c nhãm cluster, cßn gäi lµ chain.

    Th«ng b¸o lçi "lost cluster" cña ScanDisk cã nghÜa b¶ng FAT cña Windows mÊt dÊu vÕt mét cluster vµ kh«ng biÕt nã ë ®©u.

    Ch­¬ng tr×nh cho phÐp b¹n cÊt c¸c cluster thÊt l¹c vµo mét tËp tin hoÆc xãa chóng ®i. Trong hÇu hÕt c¸c tr­êng hîp, b¹n sÏ ph¶i xãa c¸c cluster bÊt th­êng nµy vµ thùc hiÖn tiÕp. MÆc dï cã thÓ cè g¾ng cøu vít ®­îc c¸c cluster thÊt l¹c, nh­ng sÏ mÊt nhiÒu thêi gian vµo viÖc x©y dùng l¹i tËp tin b»ng tiÖn Ých biªn tËp cÊp thÊp nh­ Diskedit cña Norton.

    Th«ng b¸o lçi "invalid clusterâ hoÆc "lost file fragment" cho biÕt cã mét ®o¹n cña mét tËp tin ®· bÞ t¸ch khái phÇn cßn l¹i cña tËp tin ®ã. ¥ë ®©y, b¹n còng cã thÓ chän ®Ó xãa ®o¹n thÊt l¹c ®ã hoÆc cÊt nã vµo mét tËp tin nÕu cßn hy väng cøu vít.

    Cuèi cïng, th«ng b¸o "cross - linked cluster" cho biÕt cã nhiÒu tËp tin cïng chia sÎ mét cluster. B¹n cã thÓ gì rèi cho c¸c tËp tin liªn kÕt chÐo b»ng c¸ch dïng c¸c øng dông ®· t¹o ra chóng ®Ó l­u chóng l¹i. HoÆc còng cã thÓ dïng ScanDisk ®Ó t¹o ra c¸c tËp tin cøu nguy chøa d÷ liÖu gèc, råi ghi c¸c kÕt qu¶ nµy vµo c¸c tËp tin .chk trong th­ môc gèc cña æ ®Üa C: trªn m¸y.

    Cßn h­ háng vËt lý trªn ®Üa lµ mét vÊn ®Ò nghiªm träng. §Ó ®Ò phßng mÊt d÷ liÖu, hÖ thèng cña b¹n ph¶i ph¸t hiÖn vµ ®¸nh dÊu c¸c sector ®· bÞ háng ®Ó Windows kh«ng ghi d÷ liÖu vµo ®ã. ScanDisk sÏ lµm c«ng viÖc nµy cho b¹n, nh­ng chØ khi b¹n ra lÖnh cho nã.

    Chän tïy chän kiÓm tra Thorough tõ mµn h×nh ScanDisk ®ang më (xem h×nh 2), ch­¬ng tr×nh sÏ tiÕn hµnh quÐt bÒ mÆt ®Üa. §õng nãng ruét nÕu viÖc ch¹y phÐp thö nµy mÊt nhiÒu thêi gian, ®Æc biÖt khi b¹n cã nhiÒu gigabyte ®Üa ®­îc chia nhá thµnh c¸c cluster 4 KB tÝ hon cña hÖ FAT 32.

    B¹n cã thÓ t¨ng tèc ®é c«ng viÖc b»ng c¸ch nhÊn chuét lªn menu Options råi ®¸nh dÊu vµo « "Do not perform write-testing" tr­íc khi b¾t ®Çu (h×nh 3). Tïy chän nµy sÏ h¹n chÕ viÖc kiÓm thö trong ph¹m vi chØ ®äc d÷ liÖu, ®Ó b¹n tù ph©n biÖt c¸c khuyÕt tËt bÒ mÆt trong khi kiÓm tra.

    NÕu nghi ngê ®Üa cøng s¾p bÞ háng, h·y kiÓm tra c¸c tËp tin hÖ thèng. NÕu ScanDisk t×m thÊy lçi trong c¸c sector nµy - n¬i chøa th«ng tin khëi ®éng, còng nh­ nhiÒu th«ng tin quan träng kh¸c vÒ ®Üa - th× b¹n ®ang gÆp r¾c rèi thùc sù. D÷ liÖu cÊu h×nh trong c¸c sector nµy cã thÓ ®­îc dêi ®Õn mét n¬i nµo ®ã trªn ®Üa, vµ nÕu d÷ liÖu ®ã bÞ háng, b¹n cã thÓ kh«ng truy nhËp ®­îc vµo ®Üa cøng. GÆp tr­êng hîp cã nh÷ng lçi vËt lý x¶y ra ë ®©y, b¹n ph¶i tiÕn hµnh sao l­u ®Üa cøng vµ xem xÐt ®Ó thay nã ngay.