Thủ thuật
trong Windows
Xem bai viet bang font ABC
PCWorld VN 11/99
IRQ và một số trục trặc cài đặt
Nhớ lại những ngày xa xưa của Windows 3.x, quá trình cài đặt modem mới, giao tiếp mạng, hay card mở rộng may rủi như một trò chơi sấp ngửa. Bạn cắm card mới vào khe cắm mở rộng rồi xem IRQ (yêu cầu ngắt) của nó có "sống chung" được với IRQ của tất cả các phần cứng khác trong PC hay không. Nếu có tranh chấp, thì việc điều chỉnh lại các thiết lập là cả một cơn ác mộng.
Hiện nay, bổ sung thêm card mới là công việc quá dễ dàng nhờ có công nghệ "Plug and Play" của Windows 9x. Nhưng các PC ngày nay cũng là nạn nhân của chính sự thành công đó. Nhiều hệ thống được trang bị quá nhiều thiết bị bên trong (mỗi thiết bị được cài đặt trước với một IRQ riêng), nên có thể không còn tìm được IRQ nào còn trống để cài đặt thêm card hoặc thiết bị mới. Nếu đứng trước nguy cơ như vậy bạn cần biết những điều dưới đây.
Nhiều bộ phận phần cứng trong PC liên lạc với hệ thống thông qua một IRQ. Bất kỳ khi nào thiết bị có công việc cần đến CPU, nó gửi tín hiệu cho CPU qua IRQ. Khi CPU nhận thấy tín hiệu này, nó sẽ tạm ngưng công việc đang làm và dành sự chú ý cho thiết bị đó. Ví dụ, mỗi lần bạn gõ chữ trên bàn phím, bàn phím gửi yêu cầu đến IRQ của nó để báo động cho CPU rằng đang có một ký tự đang cần được xử lý.
Không còn chỗ để bổ sung thêm. Trước khi mua card hay thiết bị ngoại vi mới, bạn hãy tìm hiểu nó có cần IRQ hay không. Hầu hết các loại card cắm vào khe cắm mở rộng, dù đó là PCI hay ISA, đều cần IRQ. Những trường hợp ngoại lệ, chủ yếu bao gồm card video, thiết bị USB, và thiết bị EIDE hoặc SCSI như ổ CD-ROM hay đĩa cứng (IRQ mà các thiết bị này sử dụng đều được gán tự động cho bus USB, EIDE, hay SCSI thay vì cho bản thân từng thiết bị).
Nếu phần cứng mới của bạn cần IRQ, hãy tìm hiểu xem máy tính còn bao nhiêu IRQ chưa dùng đến. Điều bất hạnh là hầu hết hệ thống do các nhà sản xuất chế tạo ra còn lại rất ít IRQ chưa dùng. Một PC điển hình có tất cả 16 IRQ được đánh số từ 0 đến 15. Để biết có bao nhiêu IRQ còn trống trong máy, bạn vào tiện ích System Information của Windows 98, tại Start.Programs. Accessories.System Tools.System Information, nhấn vào Hardware Resource, rồi chọn mục IRQs (hình 1).

Hình 1: Biết rõ hiện trạng sử dụng IRQ trong hệ thống của bạn bằng tiện ích System Information của Windows 98.
Người dùng Windows 95 có thể nhận được danh sách các IRQ đã sử dụng bằng cách nhấn nút phải chuột lên biểu tượng MyComputer trên desktop, chọn Properties, rồi chọn nhãn Device Manager, và nhấn đúp lên biểu tượng Computer ở phía trên cây phần cứng.
Nếu có một hay nhiều IRQ còn trống, PC và Windows sẽ tự động gán cho mỗi phần cứng mới thích ứng với một IRQ trống trong quá trình cài đặt. Nhưng ngay trong trường hợp tất cả IRQ trong hệ thống đều đã được sử dụng, bạn vẫn còn khả năng khắc phục tình trạng thiếu hụt này.
Sửa chữa việc gán sai. Nếu định lắp đặt card PCI (xem lại chủng loại ghi trên hộp đựng), có thể nó không đòi hỏi IRQ riêng. Khe cắm PCI đã được thiết kế để chia sẻ IRQ, và nếu may mắn, card của bạn sẽ lắp đặt được mà không cần IRQ mới. Nếu không, bạn thử thực hiện các thay đổi như sau:
Trước hết, vào chương trình cài đặt CMOS của PC và tìm màn hình cài đặt PCI. Những gì bạn nhìn thấy ở đó thay đổi tùy theo hãng chế tạo và phiên bản của BIOS, nhưng các khả năng chọn lựa và nhãn ghi chú nói chung như nhau. Bạn tìm thiết lập có chức năng điều khiển việc chia sẻ các IRQ và phải bảo đảm nó được kích hoạt. Nếu bạn được trao quyền chọn lựa về khả năng cài đặt ISA/Legacy, PCI, hoặc Automatic cho từng IRQ, hãy chọn Automatic (thường là mặc định). Nếu khả năng đó không giúp ích được gì, thử chọn PCI.
Nếu đang dùng Windows 98 hoặc phiên bản OSR2 của Windows 95 (phiên bản 4.00.950B hay 4.00.950C như được liệt kê trong hộp thoại System Properties của My Computer), bạn có thể kích hoạt tính năng chỉ đạo PCI của nó; tính năng này cũng làm dễ dàng cho việc chia sẻ các IRQ trên bus PCI.
Trong Device Manager, nhấn đúp System devices, rồi sau đó chọn PCI bus. Dưới nhãn IRQ Steering, bạn phải bảo đảm ô Use IRQ Steering đã được đánh dấu (hình 2). Đồng thời bạn phải bảo đảm tất cả các tùy chọn bên dưới "Use IRQ Steering" cũng được chọn, trừ "Get IRQ table from Protected Mode PCIBIOS 2.1 call". Nếu vẫn không cài đặt đúng được cho card PCI, bạn kích hoạt luôn cả ô đó.

Hình 2: Bằng cách kích hoạt IRQ Steering trong Device Manager, bạn có thể cho phép nhiều card PCI chia sẻ một IRQ.
Một IRQ cho một IRQ. Một cách giải phóng IRQ là lấy nó từ thiết bị khác. Bắt đầu bằng việc tìm trong chương trình cài đặt CMOS các thiết lập nào cho phép vô hiệu hóa thiết bị. Ví dụ, nhiều chương trình CMOS cho phép bạn vô hiệu hóa cổng chuột và xóa IRQ của nó - thường là IRQ12 - để dùng cho thiết bị khác. Đây là một tùy chọn nếu bạn đang dùng chuột nối tiếp, không phải là chuột gắn vào cổng dành riêng.
Nhiều chương trình CMOS cũng cho phép giải phóng IRQ bằng cách vô hiệu hóa cổng USB, tuần tự, hay song song không dùng đến. Và nếu "bạo gan", bạn có thể vô hiệu hóa một trong hai kênh EIDE trên bo mẹ, với giả sử rằng đĩa cứng, ổ CD-ROM, hoặc các thiết bị khác không dùng đến nó. Bạn nên kiểm tra lại chương trình cài đặt CMOS để biết chắc điều đó.
Có cần tăng thêm cache?
Tôi vừa nâng cấp từ Windows 95 lên Windows 98 cho một hệ thống Pentium-200 có 16 MB RAM và 256 KB bộ nhớ cahce, level 2. Nếu muốn nâng cấp cả bộ nhớ của mình thì phải tăng thêm RAM, cache L2, hay cả hai?
Trước hết, bạn tự bổ sung thêm RAM - 32 MB là mức tối thiểu cần thiết để chạy Windows 98. Và nếu tăng tổng số RAM của mình lên 64 MB, bạn sẽ được chứng kiến một cuộc cải thiện ngoạn mục về tốc độ khi dùng Windows 98 - đặc biệt trong trường hợp làm việc với nhiều ứng dụng cùng một lúc.
Bổ sung thêm cache L2 cho hệ thống không phải là điều quan trọng. Cache L2 là bộ nhớ tốc độ cao dùng để lưu trữ tạm các dữ liệu đã truy cập, nhằm giúp CPU lấy dữ liệu từ vị trí này ra nhanh hơn so với lấy từ RAM hệ thống.
Trong các hệ thống không có cache L2 - như PC Celeron 300 kiểu đầu tiên - phải chịu thiệt nhiều về tốc độ, thì một lượng cache L2 nhỏ cũng cải thiện được nhiều. Nhưng đối với một hệ thống được trang bị đến 64 MB RAM, thì 256 KB cache đã quá đủ; cache L2 bổ sung thêm không tăng tốc độ một cách đáng kể. Tuy nhiên, nếu có trên 64 MB RAM, bạn sẽ cần cache lớn hơn - ít nhất là 512 KB.
Một lần nữa, nếu Pentium cũ của bạn sử dụng bộ chip 430VX hay 430TX (xem tài liệu kỹ thuật của PC) thì chắc chắn bạn không cần tăng quá 64 MB RAM. Bộ chip phổ biến này chỉ "cache" dữ liệu từ 64 MB đầu tiên, cho nên bổ sung nhiều RAM hơn có thể hạ thấp tốc độ của hệ thống. Giới hạn này cũng đúng cho các bộ chip từ Pentium II về sau.
Format nhanh hơn
Tôi có một máy in HP Laser Jet 4 và thường xuyên phải chuyển đổi giữa cỡ giấy A4 chuẩn và cỡ giấy bất tiêu chuẩn. Thay khay giấy thì không có vấn đề gì, nhưng việc lập lại cấu hình cho các cài đặt Windows 98 của máy in đối với cỡ giấy, định hướng (dọc và ngang), và các thiết lập khác làm tôi điên đầu. Tôi đã phải cân nhắc việc mua thêm một hay hai máy in nữa để tiết kiệm thời gian. Có giải pháp nào rẻ tiền hơn?
Có đấy. Chỉ cần cài đặt máy in của bạn trong Windows nhiều lần. Nhấn chuột đôi lên biểu tượng Add Printer trong folder Printer và thực hiện hết quá trình cài đặt. Windows có thể hỏi bạn về CD-ROM Windows để có thể nạp driver máy in vào. Cho nên trước khi thực hiện bước này, bạn phải đến Web site của hãng chế tạo máy in để kiểm tra xem có phiên bản driver nào mới hơn không.
Windows sẽ tạo một biểu tượng riêng cho mỗi lần cài đặt máy in của bạn. Đặt cho từng biểu tượng bằng một tên riêng thích hợp - như "HP Laser Jet A4 - Landscape" (định hướng ngang, cỡ giấy chuẩn A4), HP Laser Jet A4 - Portrait định hướng dọc, giấy chuẩn v.v... (hình 3). Sau đó chỉ cần nhấn nút phải chuột lên từng biểu tượng và vào Properties để chọn dùng cỡ giấy và định hướng giấy mong muốn. Đây cũng là cách tiện lợi để in phong bì hoặc in theo chế độ phác thảo nhanh, độ nét thấp.


Hình 3: In ra các cỡ giấy khác nhau bằng cách tạo một số biểu tượng máy in ứng với các kiểu in đó.
Danh sách biểu tượng máy in này sẽ xuất hiện trong mọi ứng dụng Windows. Một cách khác, bạn có thể đưa từng biểu tượng từ folder máy in lên desktop rồi kéo một tài liệu bất kỳ vào biểu tượng thích hợp để in.
Bùi Xuân Toại
PC World Mỹ 11/99
PcLeHoan
1996 - 2002
Mirror :
http://www.pclehoan.com
Mirror :
http://www.lehoanpc.net
Mirror :
http://www.ktlehoan.com