XML - ngn ng Web th h k tip

XML - ngn ng Web th h k tip
Xem bai viet bang font Unicode

PCWorld VN 10/99

Li n i ng sau cc qung co rm beng v XML khin ngi dng khng khi hoang mang. Bi bo ny s gip bn hiu XML l g cng nhng li ch ca n, ng thi gii thch ti sao cc doanh nghip nn quan tm ti XML.

Hy dnh cht thi gian (v qun i nhng qung co v XML)  tm hiu v ngn ng ny. Cho d XML (Extensible Markup Language - ngn ng nh du m rng)  tr thnh thut ng thng dng trong lnh vc Internet, song c th bn cn cha hiu thu o v n cng nhng li ch m n mang li. ng cho rng XML l cng ngh kh lnh hi v ng sau nhng li khoa trng lin quan ti ngn ng ny l c thun li ln cho qu trnh cng tc.

Qu trnh pht trin ca XML

XML l ngn ng xy dng cu trc ti liu vn bn, da theo chun SGML (Standard Generalized Markup Language: siu ngn ng c kh nng sinh ngn ng khc). SGML c pht trin cho vic nh cu trc v ni dung ti liu in t, do t chc ISO (International Organization for Standards) chun ho nm 1986.

SGML l do IBM a ra, song khng th khng k n nhng ng gp ca cc cng ty khc. XML c W3C (World Wide Web Consortium: t chc c lp nh ra tiu chun cho trnh duyt Web, my ch v ngn ng) pht trin, nhng c t XML li do Netscape, Microsoft v cc thnh vin ca d n Text Encoding Initiative (TEI) xy dng. T chc W3C XML Special Interest Group c i din t hn 100 cng ty cng nhiu chuyn gia c mi khc.

Hnh 1: W3C - T chc i u trong vic pht trin XML (Web site: http://www.w3c.org)

W3C chnh thc thng qua chun XML vo thng Hai nm 1998. Thc cht, XML pht trin khng phi vi mc ch trang tr trang Web m l tr gip cu trc cho ti liu v d liu  chng c th trao i gia cc phng ban, khch hng v nh cung cp. Cho d XML vn cha ph bin, song ang c nhiu i tng quan tm bi n cho php chia s v s dng thng tin phn tn trn cc h thng khc nhau.

XML h tr ngi dng thng qua kh nng to ni dung ng, pht trin ng dng v tch hp trn qui m x nghip. Khi vic h tr nhng h thng c gp nhiu kh khn v cc doanh nghip ang c gng hp nht d liu, XML c th "gim bt gnh nng"  nhng ni d liu phn tn trn cc h thng c.



XML l g?

 hiu ng v XML v phn bit vi HTML (Hypertext Markup Language  ngn ng nh du siu vn bn), cch n gin nht l bt u bng mt v d HTML. HTML s dng tp th (tag) hu hn  nh ra thng tin c bn v cu trc ti liu. Do l ngn ng nh du nn HTML rt d s dng, bt k ai cng c th xy dng t u trang Web c bn theo yu cu ring.

XML kh ging HTML, hai ngn ng ny c cng lut c php. Tuy nhin, tnh linh hot ca XML cho php bn to v s dng tp th v thuc tnh ring  nhn bit cc phn t cu trc v ni dung ti liu. XML khng ch n thun l ngn ng nh du, n c phng php nh ra ni dung ti liu, tng t nh HTML nh hnh thc ti liu trn Web. Vi HTML, ngi thit k nh du vn bn, hnh nh cng cc thnh phn khc ca trang Web bng tp th m khng lin quan g ti  ngha ti liu; on m HTML ch ni ln cch hin th ni dung ti liu qua trnh duyt. XML khng ch nh ra hnh thc m cn c ni dung ti liu.

Hnh 2: Interleaf pht trin cng c  ho to XML s dng XSL

XML c xem l cng c mnh hn HTML do n mang li thng tin y  v d liu. XML cung cp "siu d liu" (meta-data) hay d liu v d liu, gip vic tm kim thng tin c d dng hn. V d, trong HTML, t "apple" c th c gn th "bold"  m t hnh dng tri to. Tuy nhin, XML bao gm cc th m t vt th nh "fruit" hay "apple" hay "red".

Mt s t chc chuyn mn  xy dng ngn ng XML ring, bao gm cc th nhn din c t cng nghip. V d, ngnh cng nghip ho  pht trin ngn ng Chemical Markup Language (CML)...

Thng Hai nm 1998, hn 40 nh sn xut cng cc cng ty  thng bo k hoch hon thnh ngn ng Commerce Extensible Markup Language (CXML) - tp con ca XML. CXML nh ra cc tp d liu chun dng cho thng mi in t trn Internet. Phin bn thu nh, n gin hn ca Electronic Data Interchange (EDI), tp th d liu CXML v bn th nghim c cng b vo thng Ba. Bn chnh thc c hon thnh trong vng su thng sau.

XML cho php cc nh pht trin v qun tr cng ngh thng tin m t thng tin c lin h ti cc ngun thng tin khc. y l phng php khai thc thng tin nghip v l tng trong mi trng trao i thng tin t server n server, t server n ng dng hay t ng dng n ng dng.

Hnh 3: Kenya ca General Magic s dng XML

Cu trc m cht ch ca XML (ni dung c t gia cc k hiu m chun hay cn gi l th) cho php cc ng dng khc d dng tm kim v s dng ni dung  to. Mi ti liu XML tr thnh mt kho d liu hi p (query data repository) tng t nh c s d liu (CSDL).

Hin ti, khng c h thng quy tc qun l cc "gi" d liu Web hay nh ra phng php vn hnh trn d liu ny. Kt qu l Internet tr thnh b su tp khng l ca HTML, JavaScript v Java trn my client v "m" ngn ng kch bn v ngn ng bin dch trn server.

XML gii quyt s ln xn ny bng cch t chc tt c cc ngn ng lp trnh theo mt cu trc thng nht. Trc y, d liu c lu tr khng theo th t trong cc trang HTML, nhng gi y chng c t trong cc trang XML theo cu trc cht ch. C hai trnh duyt ca Netscape v Microsoft phin bn 5.x u thng hiu XML v qun l hiu qu d liu ny.

c lp vi server

XML gip bn to ti liu s dng c lp vi server. Ti liu nm ngay trn my khi ngi dng ti v v tip tc c s dng khng ph thuc server. V d, bn ti ti liu xung my tnh xch tay, sau  c th s dng hiu qu ti liu ny trong khi my tnh khng ni mng. S d t c iu ny l do ti liu XML c lp trnh thng minh trn chnh n: ti liu tn ti c lp vi server. Thm ch, ti liu c th c gi ti ngi dng khc dng ng dng c h tr XML. Nhng ng dng nhn bit c XML (khng phi trnh duyt) cng c th qun l d liu gn th XML.

Mt khc, XML mang tnh cht ch ca SGML, khng nh hng ti c s ci t khng l ca cc trang HTML  tn ti trn Internet, ngha l ch cn iu chnh cht t trang HTML  tng thch vi XML.

Hnh 4: Lasso 3.5 Web Data Engine ca Blue World h tr XML

y l mt dng m HTML nh ra ngun hnh nh: <img src = /img/fig1.jpg>, tng ng trong XML l: <img src = "/img/ fig1.jpg/">. R rng, s khc bit gia hai dng m l khng ln, nhng thay i nh t thuc tnh ("/img/ fig1.jpg/" nhn bit tp tin fig1.jpg nh mt hnh nh) trong cp nhy kp v thm du gch cho kt thc cu lnh  chuyn cu lnh HTML thnh cu lnh XML v c bin dch bnh thng. Mt trang XML l mt CSDL do cc trng u c nhn din hay bin dch, v cha d liu c t  ng dng khc c th truy cp.

Cc ng dng XML

Nhiu nh sn xut  cng b cc chun v ng dng XML, tiu biu l Document Object Model Level 2 cung cp tp chun gm cc i tng  trnh by ti liu HTML v XML, ng thi b sung cc giao tip kiu i tng Cascading Style Sheets (CSS), giao tip kiu s kin v truy vn.

Cng l mt tr ngi khi mi ti nm 1998, cc cng c to XML, DTD (Document Type Definition  nh ngha loi ti liu: mt kiu tp tin kt hp vi ti liu nh du  nh ra cch thng dch ti liu bng ng dng thng qua th nh du) mi c a ra. Tuy nhin ng o cc nh sn xut  v s h tr XML trong nhng sn phm sp ti. Ngoi ra, XML ha hn m rng kh nng nh dng ti liu Web thng qua vic b sung cc DTD.

Trn c s s quan tm v chp nhn XML, trong nm nay, cc nh sn xut s a ra th trng nhng sn phm h tr XML mang tnh cht "cho hng".

Interleaf Composer/Styler l cng c  ho to XML s dng XSL (Extensible StyleSheet Language) (www.interleaf.com). XSL l c t phn bit mu ti liu thng qua ni dung khi to trang HTML hay XML. c t c tc dng tng t mu nh dng (template), cho php nh thit k p dng cng mt mu cho nhiu trang. XSL l c t kiu th hai c W3C a ra sau CSS (Cascading Style Sheet  h thng qui nh "kiu dng" trang Web). Interleaf Composer/Styler l mt phn trong b sn phm BladeRunner c Interleaf cng b vo thng Su. BladeRunner c th nh dng cng d liu XML theo nhiu kiu khc nhau, ph thuc mu trang c p dng.

RightDoc (http://www.rightdoc.com) a ra phin bn RightDoc 2.0, y l trnh son tho vn bn XML, s dng XML v CSS nh cc nh dng tp tin v cng c th xut ra cc nh dng HTML, PDF (Portable Document Format) v Postscript. Trnh ny s dng Query Designer  tch hp d liu thng minh vo ti liu dng ODBC (Open Database Connectivity), cho php nhp trc tip d liu mi vo ti liu.

General Magic (http://www. generalmagic.com) s dng XML trong cng ngh x l ting ni mang tn Kenya. Kenya dng XML  lu tham s ngi dng vo chng trnh. Sau , chng trnh s s dng nhng tham s ny  gi ti ngi dng v thng bo thng tin quan trng trn Web. V d, Kenya c th gi v bo cho ngi thng cuc trn site bn u gi.

Sqribe Technologies (http://www. sqribe.com) cng b s s dng XML trong sn phm ReportMart Enterprise Information Portal  tch hp cc ng dng th ba (third-party applications) v cc ngun d liu trn qui m x nghip. Sn phm u tin s dng nh dng ny l RM/QuickConnect ca Sqribe cho PeopleSoft. RM/QuickConnect cung cp mt im truy nhp duy nht cho cc bo biu PeopleSoft cng nhng thng tin khc.

IPNet Solution (http://www.ipnetsolution.com) s dng XML trong cc sn phm thng mi in t x nghip IPNet.Suite 3.0. B sn phm ny c kh nng nhp, xut d liu XML, chuyn qua li gia nh dng XML v cc nh dng khc, h tr DTD v dch t ng XML thnh HTML.

Cui cng l Blue World Communicarion (http://www. blueworld.com)  h tr XML trong sn phm Lasso 3.5 Web Data Engine - sn phm xy dng ng dng Web hng c s d liu. Cc th Lasso s c m ho theo c php XML trong phin bn sp ti.

Tm thng tin v XML trn Web

http://www.xml.com - Cc bi bo v tin tc v XML

http://www.w3c.org - World Wide Web Consortium  t chc i u trong tin trnh chun ho XML

http://www.microsoft .com/xml - Web site XML ca Microsoft

http://developer.netscape .com/tech/metadata/index .html - trung tm pht trin meta-data v XML ca Netscape

http://www.software .ibm.com/xml - Web site XML ca IBM

http://www.xmlrepository .com - Web site su tp cng ngh XML, trang th nghim XML v c th ti xung min ph.

Quc Hng

PCW Hng Kng 08/1999

PcLeHoan 1996 - 2002
Mirror : http://www.pclehoan.com
Mirror : http://www.lehoanpc.net
Mirror : http://www.ktlehoan.com