Đại cương về Mailing List và chương trình List Server .
Để phân tích, thiết kế và cài đặt một ListServ (danh từ ngắn của List Server) trước tiên chúng ta tìm hiểu thế nào là Mailing List và ListServ .
Giống như tất cả các dịch vụ thành công khác của Internet , danh sách địa chỉ thư (Mailing List) cũng là một dịch vụ mà nhiều người tham gia Internet sử dụng (theo [1 , 484] có khoảng 1000 nhóm Mailing List trên Internet ).
Mailing List xuất phát từ ý tưởng là khi ta muốn trao đổi thư cùng lúc đến nhiều người bạn mà những người bạn này cũng cùng với ta quan tâm về chung một vấn đề , muốn vậy người ta hình thành một tên (alias) cùng một địa chỉ đặc biệt gọi là Mailing List . Khi ấy bất kỳ người bạn nào trong nhóm gởi mộât thư đến địa chỉ đặc biệt của Mailing List thì mọi người trong Mailing List đều nhận được thư ấy .
Mailing List khác với nhóm Usenet thế nào ?
Điểm khác biệt lớn nhất giữa Mailing List và nhóm tin tức Usenet là khi tham gia vào Mailing List ta chỉ cần một địa chỉ Email trên Internet và chỉ cần đọc thư (và soạn thảo thư , nếu muốn !), trong khi nếu ta tham gia nhóm tin tức Usenet thì ta phải nghiên cứu cách sử dụng một chương trình newsreader (mà hầu như mọi chương trình như vậy đều phức tạp và cần phải mất nhiều thời gian để làm quen) .
Điểm khác biệt thứ nhì giữa Mailing List và nhóm tin tức Usenet , là các thư từ Mailing List được gửi đến hộp thư cá nhân và được lưu giữ ở đó cho đến lúc ta đọc và chủ động xóa chúng khỏi hộp thư của mình , trong khi nhóm tin tức Usenet thì các bài báo được giữ tại một nơi lưu trữ trung tâm của mạng máy tính và được quản lý bởi một người quản trị hệ thống mà người này sẽ xóa các bài báo này sau một khoảng thời gian thích hợp ( thông thường là từ vài ngày đến vài tuần tùy nhóm tin tức Usenet ) . Nhờ vậy khi ta phải vắng mặt vài tuần (đi công tác dài ngày chẳng hạn) , ta vẩn có thể đọc được các tin tức của Mailing List .
Tuy nhiên ở một vài khía cạnh thì nhóm tin tức Usenet có nhiều tiện lợi hơn Mailing List . Trong nhóm tin tức Usenet ta có thể tham gia hoặc không tham gia các cuộc thảo luận tùy ý ở mọi lúc , còn Mailing List thì ngược lại ta phải gởi một thông điệp tường minh để vào hoặc ra khỏi các cuộc thảo luận ( [1, 485]).
Mailing List có điều tiết (có Moderator) và không điều tiết (không có Moderator)
Trong hầu hết các Mailing List mổi khi có một thông điệp được gởi đến địa chỉ của Mailing List thì sẽ có một chương trình (List Server) tự động chuyển cho mọi người trong danh sách thư (Mailing List) này . Điều này có nghĩa là mọi người trong Mailing List có thể đăng ký thư của mình cho mọi người chỉ đơn giản bằng cách gởi cho List Server mà thôi .
Tuy nhiên cũng có vài Mailing List mà trong đó có một người (Moderator) chịu trách nhiệm điều hành .
Điểm thuận lợi của Mailing List có Moderator là các thành viên chỉ có thể nhận được các thông điệp có giá trị (ít nhất là theo quan điểm của Moderator). Điểm bất thuận lợi là có quá nhiều công việc mà Moderator phải thực hiện , do đó mà đa số các Mailing List là không có Moderator .
Mailing List được quản trị thế nào ?
Nhiệm vụ quan trọng nhất của nhiệm vụ quản trị một Mailing List là giám sát các thành viên trong danh sách . Khi ta tham gia vào một Mailing List , người ta nói ta đăng ký vào (Subscribe) danh sách địa chỉ thư này . Khi ta muốn ra khỏi Mailing List , người ta nói ta không đăng ký vào (UnSubscribe) danh sách địa chỉ thư này .
Có hai cách cơ bản để quản trị những Mailing List .
Trong hai cách quản trị Mailing List trên , mổi cách có ưu khuyết điểm riêng mà ở trên trong mục Mailing List có tiết chế và không có tiết chế , tùy theo yêu cầu mà quyết định chọn cách nào .
Bitnet là một mạng diện rộng khắp thế giới, nó được tách ra từ Internet và nó bao gồm hàng ngàn thành viên là các viện nghiên cứu và giáo dục trên 40 quốc gia trên thế giới [1, 489] . Trên Bitnet có một hệ thống các Mailing List mà các Mailing List này nghiêng về các vấn đề kỹ thuật và giáo dục (nó không như hệ thống Usenet).
Có thể chia toàn bộ các Mailing List ra làm hai nhóm : một là các Mailing List do Listserv trên Bitnet và hai là các Mailing List trên Internet , khi ấy các định dạng thư gởi đến Listsrv cho cả hai nhóm có khác . Sau đây chúng ta sẽ xét cụ thể từng trường hợp.
Đăng ký vào (tham gia vào - Subscribe) một Mailing List trên Bitnet
Subscribe
Để xin gia nhập Mailing List trên Bitnet , ví dụ : đầu tiên ta gởi đến địa chỉ máy tính có tên là templevm trên mạng bitnet :
Subscribe help-net
Chuck Wagon
trong đó :
Chú ý địa chỉ thư của người muốn tham gia Mailing List không cần ghi ra vì địa chỉ thư của người gửi đã ghi trong phần header của thư rồi .
Có tóm tắt ý nghĩa của việc làm trên là : ta gởi đến chương trình Listserv tại máy tính Templevm trên mạng Bitnet , chương trình List Server này quản trị Mailing List có tên là Help-Net .
UnSubscribe
Tương tự Subscribe ta thực hiện như sau :
Đầu tiên ta gởi đến địa chỉ máy tính có tên là templevm trên mạng bitnet :
UnSubscribe help-net
trong đó :
Help
Khi muốn nhận tóm tắt các lệnh cơ bản của Mailing List
Đầu tiên ta gởi đến địa chỉ máy tính có tên là templevm trên mạng bitnet :
Help
trong đó :
Chú ý không cần tên của Mailing List
Info
Khi muốn nhận danh sách các chủ đề :
Đầu tiên ta gởi đến địa chỉ máy tính có tên là templevm trên mạng bitnet :
Info ?
trong đó :
Khi muốn nhận thông tin đặc biệt về một chủ đề :
Đầu tiên ta gởi đến địa chỉ máy tính có tên là templevm trên mạng bitnet :
Info chủđề
Review
Khi muốn yêu cầu thông tin về một Mailing List cụ thể , ví dụ yêu cầu thông tin về Mailing List Help-Net ta sử dụng lệnh :
Review Help-Net
Khi ấy Bitnet Listserv sẽ gởi cho ta thông tin về Mailing List này bao gồm : sự mô tả về các chủ đề của Mailing List , tên đầy đủ và địa chỉ thư email của tất cả nhửng người tham gia Mailing List tương ứng .
Set
Ngoài các chức năng trên , ta còn cần phải báo cho Listserv vài thông số để điều khiển quá trình truyền nhận thông điệp của ta bằng lệnh Set .
Ack và NoAck
Thông thường mỗi khi ta gởi thông điệp đến Listserv ta đều nhận được một thông điệp phản hồi từ Listserv báo là đã nhận và xử lý thông điệp của ta thành công (hoặc không thành công). ListServ sẽ lưu một thông số ack để xử lý trường hợp này .
Lệnh xác định thông số về việc không nhận thông điệp phản hồi :
Set Help-Net noack
Trong đó
Lệnh xác định thông số về việc muốn nhận thông điệp phản hồi :
Set Help-Net ack
Trong đó
Thông thường Listserv sẽ mặc định là noack .
Mail và NoMail
Có khi ta muốn nhận thư không thường xuyên (có thể do đi công tác xa và không muốn khi về phải đọc quá nhiều thư từ Mailing List) , ta có thể báo cho chương trình Listserv biết để không gởi cho ta các thông điệp bằng cách gởi lệnh :
Set Help-Net NoMail
Trong đó
Còn khi muốn tiếp tục nhận lai các thông điệp từ Mailing List , ta gởi cho Listserv lệnh :
Set Help-Net Mail
Trong đó
RePro và NoRepro
Khi ta gởi một thông điệp đến chương trình List Server thì ta sẽ nhận lại bản sao của thông điệp này , tuy nhiên nếu không muốn nhận lại bản sao này ta có thể lệnh cho chương trình List Server bằng lệnh :
Set Help-Net NoRepro
Trong đó
Còn khi muốn bật lại chức năng nhận lại bản sao thông điệp của chính mình , thì ta ra lệnh cho chương trình List Server :
Set Help-Net Repro
Trong đó
Đăng ký vào (tham gia vào - Subscribe) một Mailing List trên Internet
Thật ra Bitnet cũng là thành phần của Internet mà thôi , cho nên các Mailing List trên Internet cũng giống như trên Bitnet (có khác chăng chỉ ở địa chỉ của nó mà ta có thể dể dàng nhận ra).
Tập lệnh của chúng hầu hết cũng giống nhau .
help
Chuyển cho người gởi tập lệnh cơ bản
info ?
Chuyển cho người gởi tất cả các chủ đề của các Mailing List mà chương trình ListServ quản lý .
info topic
Chuyển cho người gởi thông tin chi tiết về chủ đề (topic) xác định .
list global
Chuyển cho người gởi thông tin tóm tắt của tất cả các Mailing List trên Binet (trên Internet chưa có cơ quan tổng hợp tất cả Mailing List ? )
review list
Chuyển cho người gởi thông tin chi tiết về Mailing List (list) xác định .
set list ack
Báo cho Listserv trả lại thông điệp phản hồi .
set list noack
Báo cho Listserv không cần phải trả lại thông điệp phản hồi .
set list nomail
Báo cho Listserv ta tạm thời không nhận thông điệp từ Mailing List .
set list mail
Báo cho Listserv ta tiếp tục lại nhận thông điệp từ Mailing List .
set list repro
Báo cho Listserv ta muốân nhận bản sao thông điệp của chính mình từ Mailing List .
set list norepro
Báo cho Listserv ta không muốân nhận bản sao thông điệp của chính mình từ Mailing List .
subscribe list yourname
signup list yourname
Cả hai lệnh trên hoàn toàn có tác dụng như nhau , khi ta muốn tham gia vào Mailing List .
unsubscribe list
signoff list
Cả hai lệnh trên hoàn toàn có tác dụng như nhau , khi ta muốn ra khỏi Mailing List .