Khi tù r¸p m¸y vi tÝnh PC, b¹n sÏ ®îc lîi nhiÒu h¬n lµ mua m¸y r¸p s½n. Nhng nã còng ®ßi hái b¹n nhiÒu thø trong ®ã quan träng nhÊt lµ lßng ham mª t×m hiÓu v× nÕu thiÕu c¸ tÝnh nÇy b¹n sÏ mau bá cuéc khi gÆp trôc tr¨c (lµ chuyÖn thêng xÈy ra).
Bµi viÕt nÇy cã môc ®Ých khuyÕn khÝch c¸c b¹n trÎ tù r¸p m¸y hay tù n©ng cÊp m¸y bëi v× chØ cã qua viÖc lµm nÇy c¸c b¹n míi häc hái ®îc nhiÒu vÒ cÊu tróc m¸y, c¸ch ho¹t ®éng còng nh c¸ch xö lý khi cã h háng.
Tuy nhiªn chóng t«i xin khuyªn b¹n nµo kh«ng ham thÝch vÒ kü thuËt lµ ®õng nªn tù r¸p m¸y v× trong qu¸ tr×nh r¸p m¸y cã v« sè vÊn ®Ò phøc t¹p xÈy ra chí kh«ng ®¬n gi¶n hÔ r¸p lµ ch¹y ®©u.
¦U §IÓM:
TiÕt kiÖm cho b¹n rÊt nhiÒu tiÒn, theo kinh nghiÖm cña chóng t«i lµ kho¶ng 10% trÞ gi¸ m¸y.
Linh kiÖn do b¹n tù chän lùa nªn hîp víi t×nh h×nh kinh tÕ cña b¹n vµ chÊt lîng mãn hµng còng do b¹n quyÕt ®Þnh. Ngoµi ra do mua lÎ nªn b¹n sÏ cã ®Çy ®ñ c¸c s¸ch híng dÉn, ®Üa driver vµ bao b× cho tõng linh kiÖn.
C¸c thao t¸c l¾p r¸p sÏ ®îc tiÕn hµnh kü lìng h¬n ngoµi tiÖm vµ c¸ch s¾p xÕp trong m¸y còng hîp ý h¬n.
B¹n hiÓu râ vÒ m¸y cña b¹n h¬n vµ m¹nh d¹n söa ch÷a m¸y khi cã trôc trÆc nhá nh: láng ch©n Card, láng chÊu c¾m, c¸c mèi nèi tiÕp xóc kh«ng tèt...
Sau khi r¸p thö mét lÇn, b¹n sÏ cã høng thó gióp ®ì b¹n bÌ vµ tù n©ng cao tr×nh ®é vÒ phÇn cøng m¸y tÝnh.
KHUYÕT §IÓM:
Tèn nhiÒu c«ng søc ®i lïng mua linh kiÖn cho võa ý, thêi gian r¸p m¸y nÕu cha cã kinh nghiÖm cã thÓ kÐo dµi c¶ ngµy. §ã lµ cha kÓ linh kiÖn kh«ng dïng ®îc ph¶i ®em ®æi.
§ßi hái ph¶i cã kiÕn thøc c¨n b¶n vÒ phÇn cøng, ph¶i cã tÝnh kü lìng, kiªn nhÈn khi l¾p r¸p.
Ph¶i biÕt c¸ch xö lý nh÷ng va ch¹m gi÷a c¸c linh kiÖn víi nhau. ThÝ dô: Ng¾t, ®Þa chØ, DMA...
Sau ®©y lµ phÇn tr×nh bµy theo thø tù thùc tÕ ®Ó b¹n dÔ tiÕp thu.
L¾P R¸P C¸C PHÇN C¥ B¶N §Ó TEST M¸Y:
KIÓM TRA Bé NGUåN:
B¹n nèi d©y ®iÖn nguån (d©y c¸p bù mµu ®en cã 4 d©y con) ®Õn c«ng t¾c Power, chó ý lµ cã 2 lo¹i c«ng t¾c lµ nhÊn vµ bËt lªn xuèng, b¹n ph¶i xem s¬ ®å híng dÉn trªn nh·n bé nguån ®Ó nèi cho ®óng v× c¸ch xÕp ®Æt ch©n 2 lo¹i kh¸c nhau. Nèi d©y cÊp ®iÖn 5VDC cho mÆt hiÖn sè (xem c¸ch nèi trong tê giÊy híng dÉn kÌm theo thïng m¸y). Sau ®ã ®ãng c«ng t¾c nguån, qu¹t cña bé nguån ph¶i quay vµ b¶ng hiÖn sè ph¶i s¸ng (b¹n kh«ng ®iÒu khiÓn ®îc do cha nèi d©y vµo mainboard) nÕu bé nguån tèt. Bé nguån kh«ng ®îc ph¸t tiÕng ®éng l¹ nh: hó, rÝt, l¹ch x¹ch...
R¸P æ §ÜA:
R¸p c¸c æ ®Üa mÒm, æ ®Üa cøng, æ ®Üa CD-ROM vµo thïng m¸y, g¾n c¸c d©y c¸p tÝn hiÖu cho chóng nhng khoan g¾n c¸p cÊp ®iÖn.
R¸P MAINBOARD:
R¸p mainboard lªn miÕng s¾t ®ì bªn h«ng thïng m¸y. G¾n ®Çy ®ñ c¸c chèt ®Öm b»ng nhùa. Cè g¾ng b¾t ®ñ 2 con èc cè ®Þnh cho mainboard, tèt nhÊt lµ nªn lãt thªm miÕng lãt c¸ch ®iÖn cho phÇn èc ®Õ vµ èc xiÕt ®Ó tr¸nh ch¹m ®iÖn khi mainboard xª dÞch.
C¨n cø vµo s¸ch híng dÉn, b¹n kiÓm tra vµ set l¹i c¸c Jumper cho ®óng víi lo¹i CPU cña b¹n. B¹n cÇn quan t©m tíi Jumper Volt v× nÕu set sai CPU sÏ næ trong 1 thêi gian ng¾n (thêng ®iÖn thÕ cña Pentium lµ 3V).
R¸P RAM:
Mainboard 486 cho phÐp b¹n sö dông tõ 1 c©y SIMM ®Õn 4 c©y (cã 4 bank). Mainboard Pentium b¾t buéc ph¶i g¾n 1 cÆp 2 c©y SIMM cho 1 Bank (cã 2 bank). B¹n x¸c ®Þnh chiÒu g¾n SIMM b»ng c¸ch ®Æt ®Çu ch©n khuyÕt c¹nh cña SIMM vµo ®Çu cã gê chÆn cña bank. B¹n kh«ng nªn trén lÉn võa EDORAM võa DRAM, chØ nªn xµi 1 lo¹i cho "b¶o ®¶m".
R¸P C¸C D¢Y C¾M CñA THïNG M¸Y:
B¹n nªn r¸p c¸c d©y c¾m cña thïng m¸y lªn mainboard tríc khi r¸p Card ®Ó tr¸nh víng vµ khi r¸p card b¹n dÔ chän Slot h¬n. §äc kü s¸ch híng dÉn cña mainboard ®Ó c¾m c¸c ®Çu ®©y cho ®óng. §èi víi ®Ìn b¸o khi kh«ng lªn b¹n chØ cÇn xoay ngîc ®Çu c¾m l¹i, kh«ng sî h háng. §èi víi nót Turbo khi nót cã t¸c dïng ngîc, b¹n còng lµm nh trªn. D©y Reset vµ d©y Loa kh«ng ph©n biÖt ®Çu, c¾m sao còng ®îc.
Chó ý lµ cã mainboard kh«ng cã ®Çu nèi cho nót Turbo (Turbo vÜnh viÔn), cã khi b¹n ph¶i t¸ch d©y ®Ìn Turbo tõ b¶ng ®Ìn c¾m trùc tiÕp vµo ®Çu cÊm Turbo Led trªn mainboard.
R¸P CARD:
B×nh thêng m¸y cÊu h×nh chuÈn chØ cã card mµn h×nh PCI. B¹n c¾m card vµo slot nµo trong 4 slot PCI còng ®îc. C¸c card bæ sung nh: Sound, Modem, Netware, MPEG, thêng lµ c¾m vµo 4 Slot ISA. Tríc khi c¾m b¹n chó ý ®Æt card vµo Slot ®Ó xem thö cã khíp kh«ng, nÕu kh«ng ph¶i xª dÞch mainboard hay miÕng s¾t ®ì cho khíp råi míi ®Ì cho phÇn ch©n ¨n s©u vµo Slot. Nªn ®Ì lu©n phiªn tõ ®Çu mét cho dÔ xuèng.
Chóng t«i khuyªn b¹n nªn r¸p chØ mét m×nh card mµn h×nh cho dï b¹n cã nhiÒu card . Sau khi m¸y ®· khëi ®éng tèt b¹n míi r¸p c¸c card kh¸c tiÕp tôc.
R¸P CPU:
G¾n CPU vµo qu¹t tríc khi g¾n CPU vµo mainboard, chó ý c¾m c¹nh khuyÕt cña CPU vµo ®óng c¹nh khuyÕt cña æ c¾m (c¹nh khuyÕt lµ c¹nh thiÕu 1 ch©n hay lç ë gãc vu«ng). Khi c¾m, b¹n so khíp ch©n víi lç råi th¶ nhÑ nhµng CPU xuèng. Khi CPU kh«ng tù xuèng cã thÓ do cÇn g¹t cha g¹t lªn hÕt cì hay ch©n CPU bÞ cong cÇn ph¶i n¾n l¹i. NÕu æ c¾m cßn míi, b¹n chØ cÇn ®Ì nhÑ tay lµ xuèng. TuyÖt ®èi kh«ng ®îc dïng søc ®Ì CPU xuèng khi nã kh«ng tù xuèng ®îc, b¹n cã thÓ lµm gÉy ch©n CPU (coi nh bá !).
R¸P C¸P TÝN HIÖU CñA æ §ÜA:
B¹n chØ cÇn nèi c¸p cho æ ®Üa mÒm khëi ®éng tríc ®Ó test m¸y. B¹n c¾m c¸p tÝn hiÖu vµo ®Çu nèi FDD trªn mainboard hay trªn Card I/O rêi. Ph¶i chó ý ®Êu cho ®óng ®Çu d©y sè 1 cña c¸p vµo ®óng ch©n sè 1 cña ®Çu nèi.
R¸P D¢Y C¸P CÊP §IÖN CHO æ §ÜA:
§Çu tiªn chØ nªn r¸p d©y c¸p cÊp ®iÖn cho æ ®Üa mÒm khëi ®éng ®Ó Test m¸y. Sau khi m¸y ch¹y tèt míi nèi cho c¸c æ ®Üa cßn l¹i.
R¸P C¸P CÊP §IÖN CHO MAINBOARD:
Khi nèi c¸p cÊp ®iÖn cho mainboard, b¹n chó ý lµ 4 d©y ®en ph¶i n»m s¸t nhau vµ n»m gi÷a. R¸p ngîc c¸p cã thÓ lµm h mainboard hay chÕt c¸c con chip.
LINH TINH:
Tãm gän c¸c d©y nhî l¹i thµnh tõng bã, cét vµ cè ®Þnh vµo chç nµo gän. Tr¸nh ®Ó d©y ch¹m vµo qu¹t gi¶i nhiÖt cña CPU, t¹o kho¶ng trèng tèi ®a cho kh«ng khÝ lu th«ng dÔ dµng trong thïng m¸y.
KHëI §éNG LÇN §ÇU TI£N:
§©y lµ thêi ®iÓm quan träng nhÊt trong qu¸ tr×nh r¸p m¸y. B¹n kiÓm tra lÇn cuèi cïng råi bËt m¸y. NÕu mäi viÖc ®Òu æn, trong vßng 10 gi©y, mµn h×nh ph¶i lªn vµ Bios tiÕn hµnh kiÓm tra m¸y. NÕu trong 10 gi©y , mµn h×nh kh«ng lªn lµ cã chuyÖn gay go, b¹n ph¶i lËp tøc t¾t m¸y vµ kiÓm tra l¹i c¸c thµnh phÇn sau:
Jumper: KiÓm tra l¹i c¸c jumper tèc ®é mainboard, tèc ®é CPU, ®iÖn thÕ CPU cã ®óng cha?
DRAM: Coi chõng Ram cha c¾m khíp vµo ®Õ, c¾m l¹i Ram thËt cÈn thËn. §©y lµ lçi thêng xÈy ra nhÊt.
CPU: KiÓm tra l¹i chiÒu c¾m cña CPU, kiÓm tra xem cã ch©n nµo cong do cè nhÊn xuèng ®Õ kh«ng? Lçi nÇy hiÕm nhng vÉn xÈy ra cho nh÷ng ngêi Ýt kinh nghiÖm. Khi n¾n l¹i ch©n ph¶i nhÑ nhµng vµ døt kho¸t, tr¸nh bÎ ®i bÎ l¹i nhiÒu lÇn sÏ lµm gÈy ch©n.
Card mµn h×nh: KiÓm tra xem ch©n card mµn h×nh xuèng cã hÕt kh«ng?, hay thö ®æi qua Slot kh¸c xem sau. Trêng hîp card mµn h×nh bÞ h hay ®ông mainboard rÊt hiÕm.
NÕu tÊt c¶ ®Òu ®óng nhng m¸y vÉn kh«ng khëi ®éng ®îc, b¹n cÇn liªn hÖ víi n¬i b¸n mainboard v× x¸c xuÊt lçi do mainboard lµ cao nhÊt trong c¸c thµnh phÇn cßn l¹i. Cã trêng hîp mainboard bÞ ch¹m do 2 con èc ®Õ kh«ng ®îc lãt c¸ch ®iÖn. Cã trêng hîp cÇn ph¶i set c¸c jumper kh¸c víi s¸ch híng dÉn (chØ cã ngêi b¸n míi biÕt). Cã khi b¹n ph¶i «m c¶ thïng m¸y ra chç b¸n mainboard nhê kiÓm tra dïm.
NÕu m¸y khëi ®éng tèt lµ b¹n ®ì mÖt vµ tiÕn hµnh r¸p hoµn chØnh m¸y. Chó ý trong giai ®o¹n nÇy b¹n nªn sö dông x¸c lËp mÆc nhiªn (default) trong Bios, khi nµo m¸y hoµn chØnh vµ ch¹y æn ®Þnh míi set Bios l¹i sau.
R¸P Bæ SUNG §Ó HOµN CHØNH M¸Y:
Nèi c¸p tÝn hiÖu vµ c¸p ®iÖn cho c¸c æ ®Üa cßn l¹i.
Nèi c¸c cæng COM vµ LPT. Chó ý lµ ph¶i sö dông bé d©y ®îc cung cÊp kÌm theo Mainboard, dïng bé d©y kh¸c cã thÓ kh«ng ®îc do thiÕt kÕ kh¸c nhau. Nèi Mouse vµ m¸y in.
R¸p c¸c Card cßn l¹i: Nguyªn t¾c chung khi r¸p c¸c Card bæ sung lµ chØ ®îc r¸p tõng Card mét, khëi ®éng m¸y, cµi ®Æt c¸c driver ®iÒu khiÓn. NÕu Card ho¹t ®éng tèt míi r¸p tiÕp Card kh¸c. C¸ch lµm nÇy gióp b¹n x¸c ®Þnh chÝnh x¸c Card nµo trôc tr¨c trong qu¸ tr×nh r¸p, kh«ng ph¶i ®o¸n mß.
Tríc khi r¸p Card bæ sung cÇn cÈn thËn kiÓm tra c¸c jumper so víi s¸ch híng dÉn ®Ó tr¸nh bÞ ®ông ng¾t, ®i¹ chØ, DMA...
KHëI §éNG L¹I Vµ KIÓM TRA Kü L¦ìNG:
Sau khi r¸p hoµn chØnh, c¸c b¹n cho khëi ®éng m¸y. TiÕn hµnh kiÓm tra c¸c thiÕt bÞ ngo¹i vi nh sau:
KIÓM TRA æ §ÜA MÒM:
C¸ch kiÓm tra triÖt ®Ó nhÊt lµ Format chõng 2 hay 3 ®Üa mÒm cßn míi vµ b¹n biÕt ch¾c lµ tèt sau ®ã ghi thö lªn ®Üa vµ ®em qua m¸y kh¸c ®äc. Cã trêng hîp æ ®Üa mÒm ®äc, ghi b×nh thêng nhng kh«ng format ®îc hay khi format b¸o ®Üa h nhiÒu. Cã trêng hîp ®Üa ghi b»ng m¸y míi khi ®em qua m¸y kh¸c kh«ng ®äc ®îc hay æ ®Üa míi kh«ng ®äc ®îc ®Üa m¸y kh¸c - §©y lµ do ®Çu tõ bÞ lÖch so víi c¸c æ ®Üa kh¸c. Cã trêng hîp æ ®Üa ho¹t ®éng b×nh thêng nhng kh«ng thÓ khëi ®éng m¸y ®îc, thay æ ®Üa kh¸c vÉn nh vËy - §©y lµ do Mainboard. Cã trêng hîp æ ®Üa ®äc ghi ®îc mét thêi gian råi b¾t ®Çu ph¸t tiÕng kªu lín vµ kh«ng ®äc ®îc ®Üa n÷a hay lóc ®îc lóc kh«ng - æ ®Üa h cÇn thay æ kh¸c, ®õng cè xµi sÏ h ®Üa mÒm.
KIÓM TRA C¸C THµNH PHÇN KH¸C:
Dïng ch¬ng tr×nh PCCHECK chøa trªn ®Üa mÒm ®Ó kiÓm tra toµn bé m¸y, kÓ c¶ æ ®Üa CDROM.
LINH TINH:
TiÕn hµnh Fdisk vµ format ®Üa cøng.
CµI §ÆT HÖ §IÒU HµNH:
Cµi ®Æt hÖ ®iÒu hµnh vµo æ ®Üa cøng ®Ó chÊm døt t×nh tr¹ng khëi ®éng b»ng æ ®Üa mÒm. Theo kinh nghiÖm cña chóng t«i hÖ ®iÒu hµnh dïng ®Ó x¸c ®Þnh chÊt lîng m¸y tèt nhÊt lµ Windows 95 vµ Windows NT. M¸y nµo cµi ®îc coi nh ®· cã x¸c nhËn chÊt lîng cao. Trªn thùc tÕ, c¸c m¸y r¸p linh kiÖn rÎ tiÒn vµ kh«ng chuÈn sÏ khã lßng cµi Windows 95 chø nãi g× ®Õn Windows NT. Cã nhiÒu chç b¸n m¸y "dám" kh«ng d¸m cµi Windows 95 khi cã yªu cÇu cña kh¸ch v× hä sî kh«ng cµi ®îc. B¹n chØ cÇn cµi thö ®Ó kiÓm tra chÊt lîng m¸y råi xo¸ chø kh«ng cÇn sö dông lu«n, ®©y còng lµ dÞp cho b¹n thö hÖ ®iÒu hµnh míi ngoµi Dos vµ Windows 3.xx.
Sau khi cµi hÖ ®iÒu hµnh xong, b¹n míi cã thÓ tiÕn hµnh viÖc t¨ng tèc m¸y vµ set l¹i Bios theo ý b¹n.
PcLeHoan
1996 - 2002
Mirror :
http://www.pclehoan.com
Mirror :
http://www.lehoanpc.net
Mirror :
http://www.ktlehoan.com