Làm quen với LINUX
Xem bai viet bang font ABC

    Trên đây là những điểm khiến Linux ( phát âm là Lih-nucks) đang được nhiều người ái mộ. Thế nhưng việc cài đặt hệ điều hành Linux có thể sẽ làm bạn phải kinh hãi. Linux là một HĐH được tự do phân phối, cho nên có nhiều công ty tìm cách đưa ra thị trường bản "phân phối" riêng của họ. Tất cả đều có ưu và nhược điểm riêng, ngoài chương trình cốt lõi của Linux, sự khác biệt là ở các phần mềm đính kèm cũng như cách thức cài đặt. Các nhà phân phối Linux phổ biến là Red Hat Software, Caldera, Slackware, S.U.S.E. và Debian.

    Điều may mắn cho chúng ta là hiện giờ cài đặt Linux không còn là chuyện đáng sợ như cách đây ít lâu. Chúng tôi sẽ giúp các bạn cài đặt Red Hat Linus 5.2, vì nó có cách cài đặt tương đối đơn giản và hiện đang được dùng khá phổ biến trong công nghiệp máy tính. Chúng tôi giả định là bạn đang chạy Windows 95 hay 98.

    Có nhiều cách để có được được bản copy của Linux Red Hat. Bạn có thể đặt mua trực tiếp, hoặc mua tại cửa hàng. Bạn có thể tải xuống miễn phí từ Internet, nhưng đây là cách mất nhiều thời gian. ĐIều quan trọng hơn là bộ cài đặt Linux không thể nhận biết được Fat 32, cho nện khi tải xuống các file cần thiết, thì bạn không có chổ nào có thể chứa các file này để Red Hat nhận diện chúng được trong quá trình cài đặt.

    Vì thế kinh tế nhất là mua bản copy của Red Hat ( vì nó được phát hành miễn phí) chừng 3,50 USD, trong khi bản gốc là 40 USD. ( Red Hat 5.2 GPL i386 - Linux System Labs).

    Tại TP Hồ Chi Minh, bạn có thể tìm CD-ROM Linux Red Hat 5.2 tại số 114 Tôn Thất Tùng - Q.1 cũng với giá 3USD. Đây là một trong số ít oi CD-ROM mà bạn có thể "hiên ngang" mua mà không sợ vi phạm bản quyền.

    Linux cần một partition riêng cho nó, cho nên bạn có thể cần một tiện ích hãng thứ ba ( Partition Magic - Power Quest) để tạo một partition mới trên ổ đĩa cứng của bạn mà không làm hỏng các dữ liệu đã có. Bạn sẽ cần tối thiểu 500 MB không gian trống ( empty space) trước khi cài đặt Linux. Bạn tạo khoảng trống này bằng cách dùng công cụ partition để thu hẹp một partition có sẵn, tạo nên một khoảng không gian trống tiếp liền trên ổ đĩa cứng. ( Khoảng trống này có thể đã có sẵn từ trước, khi bạn tạo ra một Extended Partition, hay là từ một phẫn đĩa cứng hoàn toàn chưa được làm partition.) Đừng lo đến việc phân hoạch không gian trống này, Red Hat sẽ làm việc này cho bạn. Khi đã có không gian trống, bạn nên tiếp tục công việc.

    Nếu bạn mua Red Hat Linux trực tiếp từ Red Hat, thì nó có kèm theo đĩa khởi động. Còn nếu bạn mua bản copy từ công ty thứ ba, bạn phải tự tạo đĩa khởi động.

1. Trong Windows, đưa một đĩa mềm vào ổ. Bấm phải chuột vào desktop để tạo một folder Mới, đạt tên bootdisk , mở folder này.
2. Đưa CD Red Hat vào ổ CD. Mở My Computer, click vào ổ CD, mở folder có tên Dosutils, Click file Rawrite, bấm phải chuột và kéo nó vào Bootdisk. Chọn Copy here từ menu xuất hiện.
3. Dòng cửa sổ Dosutils. Mở folder Images trong CD-ROM. Copy file Boot.img vào folder Bootdisk, giồng như đã làm với Rawrite.
4. Chọn Start, Run, gõ vào Command trong hột thoại, click OK. Một cửa sổ xuất hirện với dầu nhắc Dos " C:\Windows\Desktop" Gõ vào cd bootdisk, nhấn Enter.
5. Đến đây bạn hoàn tất việc tạo đĩa mềm khởi động: gõ rawrite vào dấu nhắc DOS. Nhập vào boot.img là tên file bạn muốn copy, nhấn Enter. Gõ a:\ (tên ổ đĩa mềm), và nhấn Enter khi bạn được hỏi ổ đích.

    Cài đặt Linux không còn là khối lượng lớn các công việc tủn mủn như trước đây, nhưng cũng không phải là công việc suông sẻ như với các HĐH khác, đặc biệt là vì Linux không thể tự động nhận ra các phần cứng bạn đang có. Bạn sẽ phải trả lời một lô các câu hỏi trong quá trình cài đặt, cho nên bạn cần chuẩn bị các câu trả lời này trước khi bắt đầu cài đặt. Cách hay nhất là bạn vào My Computer, Properties, click Tab Device Manager. Bạn sẽ thấy cây thư mục các phần cứng bạn đang có. Bạn ghi lại tên, model các card đồ hoạ, màn hình, card mạng, card âm thanh. Có thể bạn không cần biết hết các thông tin này vì Red Hat cũng có khả năng dó tìm, nhưng nếu sẽ gặp trục trặc nếu thiếu một thông tin nào đó.

    Xin lưu ý: Một khi đã bắt đầu cài đặt, bạn không thể quay ngược trở lại. Cho nên nếu ban không biết một thông tin về phần cứng khi Red Hat hỏi, bạn phải bấm Ctrl-Alt-Delete để khởi động lại Windows, tìm cho ra thông tin bạn cần trong Device Manager hay trên Web - rồi bắt đầu cài đặt Red Hat lại từ đầu.

    Chắc chắn là đĩa mềm khời động có trong ổ, CD-ROM Red Hat trong ổ CD. Tái khởi động máy. Hệ thống sẽ tìm đĩa mềm khởi động và khởi sự nạp các thông tin. Khi gặp một khung chào mừng (văn bản) nhấn Enter. Đến lúc này bạn có thể thư giản và chờ chương trình cài đặt nạp chương trình. Nếu bạn thấy những dòng văn bản kỳ lạ bay lượn, xin đừng ngạc nhiên: đó là cách Linux khởi động.

    Kế tiếp sẽ là một hộp thoại chào mừng. Bộ cài đặt Red Hat dùng một giao diện đồ hoạ điều khiển từ bàn phím. Phím Tab cho chọn lựa các mục trên màn hình, phím Space chọn và huỷ chọn, Enter làm sáng lên các nút. Cuối màn hình hiện thêm các lệnh điều khiển từ bàn phím. Nhấn Enter để tiếp tục.

    Red Hat hỏi bạn sử dụng loại ngôn ngữ nào, bạn dùng bàn phím để chọn.

    Red Hat hỏi tiếp phải tìm gói dữ liệu cài đặt ở đâu. Chọn "Local CD-ROM" . Red Hat kiểm tra lại có đúng là đĩa CD- ROM đó không, rồi sang bước kế tiếp.

    Các câu hỏi tiếp theo:

• Khi hỏi bạn là upgrading hay installing bạn chọn Install
• Khi hỏi bạn là "what type of installation to perform", bạn chọn Custom
• Khi hỏi bạn có SCSI adapters không, trả lời theo đúng hệ thống bạn đang có.

    Bước kế tiếp Red Hat thông báo sẽ cài đặt các file hệ thống. Khi được hỏi bạn chọn tiện ích nào để quản lý đĩa, chọn Disk Druid.

    Bạn sẽ phải tạo hai partition bên trong khoảng trống đã chuẩn bị lúc trước. Partition thứ nhất là partition gốc, chức các file, partition thứ hai là là swap partiton, tạo bộ nhớ ảo hổ trợ cho bộ nhớ vật lý RAM. ( Trong khi Windows sử dụng các file swap kích thước lớn thì Linux dùng partition swap riêng biệt.

    Disk Druid đảm trách hầu hết công việc cho bạn. Để tạo các partition trong không gian đĩa trống, bạn thực hiện như sau:

• Nhấn F1 để thêm một partition. Nhập dầu slash tới (/) như là ký hiệu của Mount Point (tên partition hiệu lực khi cài dặt và chạy Red Hat Linux. Chọn Linux Native cho type, nhập 1 cho Size, đánh dấu kiểm vào Growable?. Chọn OK. Partition mới này sẽ mở rộng ra chiếm đầy khoảng trống đĩa ( Disk Druid sẽ hiển thị điều này.)
• Nhấn F1 lần nữa để thêm một partition. Không nhập gì trong Mount Point, chọn Linux Swap cho Style, nhập 128 cho size ( hay ít hơn nếu bạn thiếu đĩa trống), không kiểm Growable?, chọn OK.

    Disk Druid giờ đây hiển thị hai partition bạn vừa tạo ra: một root partition lớn và một swap partition nhỏ hơn. Chọn OK và trả lời Yes khi Red Hat hỏi có lưu các thay đổi partition này không. Nên chọn " Check for bad blocks" trong khi format. Tiếp theo format root partition ( ký hiệu (/)) và cũng chọn " Check for bad blocks".

    Khởi động bằng DOS ( từ đĩa mềm hay cứng) - cài driver điều khiển CD-ROM để cài đặt Linux trực tiếp từ CD-ROM. Giả sử CD-ROM của bạn là d:

    Sau khi khởi động xong chuyển dấu nhắc sang ổ CD ROM

    Bạn lần lượt

• Chọn ngôn ngữ hiển thị
• Chọn ngôn ngữ cho bàn phím
• Hổ trợ PCMCIA
• Chọn nguồn cài đặt: Bạn chọn Local CD-ROM
• Cài mới hay nâng cấp: Chọn Install
• Cài driver SCSI: Yes, nếu bạn có card SCSI, chọn trong bảng liệt kê
• Tạo Partition cho Red Hat Linux: chọn Disk Druid
• Chọn lựa thành phần cài đặt: chọn nhóm hay chọn riêng lẻ
• Cấu hình của Mouse
• Chọn múi giờ
• Chọn chương trình khi khởi động
• Cài máy in
• Xác lập "Root Password": dùng đề login vào hệ thống - Root được xem là người quản lý hệ thống (superuser) - sau đó có thể xác lập account cho từng người dùng khác nhau
• Cài đặt LILO: LILO là file hệ thống đề chọn HĐH khởi động, có thể đặt vào

    Chọn Master Boot Record. Có thể bạn chưa sẵn sàng để chọn Linux là hệ điều hành chính cho nên chọn Windows khởi động mặc định bằng cách trong List of bootable partitions chọn partition "dos", nhấn F2. Nhấn OK

    Đến đây Red Hat hiển thị lời chúc mừng bạn đã cài đặt Linux thành công. Lấy đĩa mềm ra, nhấn Enter, máy tính sẽ khởi động trở lại.

    Đến thời điểm này bạn có thể thở phào nhẹ nhỏm, vì xem như bạn đã vượt qua công đoạn gian nan nhất.

    Ngoài hệ điều hành thuần tuý, đĩa cài đặt Red Hat Linux còn chứa nhiều thứ khác. Một thư viện khổng lồ chứa Gimp, một tiện ích xử lý ảnh có thể so sánh với Photoshop, Apache một server cho Internet v.v...

    Đây là giai đoạn bạn chọn lựa các ứng dụng để cài đặt. Bộ cài đặt có chọn trước cho chúng ta một số phần mềm trọn gói, như các ứng dụng Internet ( e-mail client, trình duyệt Web, Telnet FTP) Theo mặc định tiện ích in ấn Printer Support và " DOS/Windows connectivity" không được chọn cài đặt - và có thể là thứ bạn thích chăng?

    Còn nếu bạn thực sự kén chọn từng chương trình thì nên nhấp vào " Select individual packages", với điểu kiện bạn phải có đủ thì giờ để nghiền ngẫm hàng tá "bí kíp". Và khi các bộ chương trình ứng dụng được chọn lựa xong, Red Hat sẽ thông báo tạo ra một nhật ký cài đặt ( installation log). Chọn OK, và bạn có thể hân hoan nhìn các chương trình ứng dụng này được chép vào đĩa cứng.

    Khi máy tính khởi động trở lại. Bạn sẽ thấy dòng nhắc của LILO: Nó chờ bạn. Nếu không làm gì cả, nó sẽ khởi động Windows. Nếu muốn boot Linux, bạn gõ vào Linux, nhấn Enter

    Bạn sẽ nhìn thấy các dòng sau:

    Nhập Root, nhấn Enter - Linux yêu cầu password- nhập password, Enter

    Nhưng vẫn không có gì ngoài dấu nhắc chờ lệnh

    Vâng, đúng như bạn nghĩ, mọi việc chỉ mới bắt đầu: các dòng lệnh bí hiểm đang chờ chúng ta...

Bảo Vân

http://pcworld.com/heres_how/article/0,1400,

PcLeHoan 1996 - 2002
Mirror : http://www.pclehoan.com
Mirror : http://www.lehoanpc.net
Mirror : http://www.ktlehoan.com