Thầy Bùng “XB 1890”
THẾ HƯNG
 

Cách đây hơn 10 năm, trong lúc mày mò tìm cách sử dụng chiếc máy tính bỏ túi hiệu Casio mới mua cho cô con gái, thầy Vũ Xuân Bùng - giáo viên Toán trường THPT Trần Nguyên Hãn (TP. Vũng Tàu) đã bị thu hút bởi khả năng tính toán vô tận của chiếc máy.
“Lúc bấy giờ, một ý tưởng bắt đầu nhem nhóm trong tôi: sử dụng thiết bị điện tử vào giảng dạy. Một chiếc máy tính bỏ túi có thể làm thay con người những phép tính đến vô cực, tại sao không thể có một chương trình trên máy giúp cho thầy cô giáo, các em học sinh vẽ những hàm số, đồ thị phức tạp…”, thầy Bùng nhớ lại.


10 năm cho một phần mềm
Vào thời điểm những năm 1991-1992, khi máy vi tính vẫn còn xa lạ với nhiều giáo viên, thầy Vũ Xuân Bùng tham gia lớp tin học đầu tiên do Phòng Giáo dục thành phố Vũng Tàu tổ chức. Vừa học, thầy Bùng vừa âm thầm thực hiện những thử nghiệm về cách khảo sát và vẽ đồ thị hàm số. Ngoài giờ lên lớp, thầy Bùng dành hầu hết thời gian rảnh rỗi đến các cơ sở dịch vụ thuê máy làm việc. Với nguồn thu nhập ít ỏi từ đồng lương giáo viên của cả hai vợ chồng, phải gần 10 năm dành dụm, thầy Bùng mới có riêng một chiếc máy vi tính để thoả sức tìm tòi, nghiên cứu. "Ứng dụng CNTT vào giảng dạy phải nói là hiệu quả thật tuyệt vời. Nhờ công nghệ này, người thầy có thể truyền đạt đến học sinh nguồn thông tin rất phong phú thông qua hình ảnh sống động", thầy Bùng nhận xét.
Năm 2002, chương trình Hỗ trợ giảng dạy và học tập chương hàm số của thầy Bùng được hoàn thiện. Khác hẳn với hầu hết phần mềm phục vụ việc giảng dạy, học tập trong các nhà trường - chỉ viết bằng ngôn ngữ Pascal, phần mềm này viết bằng cả hai ngôn ngữ: Pascal và Delphi. Như vậy, chương trình có thể chạy ngay trong môi trường Windows, người sử dụng không cần phải mất thêm thời gian để lập các phép toán trung gian khi vào chương trình. Phần mềm XB 1890 có thể dùng được cho bất cứ máy tính nào có cài đặt Windows và không phụ thuộc vào bất cứ phần mềm nào khác ngoài hệ điều hành Windows. Sử dụng hết sức đơn giản, vì trên Menu đã có hướng dẫn và ví dụ mẫu cho cách nhập dữ liệu của bài toán, đồng thời cung cấp cho người sử dụng lời giải các bài toán một cách thuận lợi. Người sử dụng có thể chạy chương trình trên CD-ROM hoặc cài đặt vào máy tính. Mọi giáo viên dạy Toán đều có thể sử dụng cho thiết kế bài dạy, dạy trên lớp, nghiên cứu khi ra đề, viết đáp án… Mọi học sinh THPT đều có thể sử dụng để kiểm tra kết quả học, hoặc tham khảo lời giải mà không cần sách giải. Đặc biệt khi cần ôn tập phần mềm này rất hữu ích cho người dạy và người học, nhất là khi nghiên cứu các vấn đề khác liên quan đến toán học.

Sẵn sàng chia sẻ
Khảo sát hàm số là một nội dung lớn của môn Toán bậc THPT, nhất là ở khối lớp 12. Khi dạy và học nội dung này, giáo viên, học sinh thường phải mất rất nhiều công sức, thời gian cho những phép tính chi li, phức tạp; cho những hình vẽ trục toạ độ, đồ thị đòi hỏi tính chuẩn xác tuyệt đối… Nếu muốn ứng dụng CNTT vào việc giảng dạy môn Toán, cụ thể là chương hàm số, giáo viên cũng rất khó thực hiện bằng phần mềm thông thường qua máy vi tính. Vì bài giảng cần nhiều ký hiệu toán học, cần thể hiện tính biến thiên của hàm số, cần biểu diễn hình vẽ trục toạ độ, đồ thị …
Với phần mềm khảo sát hàm số của thầy Bùng, mọi vấn đề được khắc phục với những tiện ích: kết quả các bước khảo sát hàm số thể hiện từng bước hết sức chuẩn xác, rõ ràng, cụ thể; hệ trục toạ độ có thể co dãn tuỳ theo yêu cầu người dạy lẫn người học; cách nhập liệu ban đầu đơn giản; không dừng ở mức chỉ vẽ đồ thị hàm số. Phần mềm khảo sát hàm số của thầy Bùng còn cung cấp cho người sử dụng kết quả những bài toán liên quan đến khảo sát hàm số. Đặc biệt, cách sử dụng và kết quả khảo sát hàm số đều được hiển thị bằng tiếng Việt. Có một chi tiết thú vị là tất cả các chương trình khảo sát hàm số viết trong phần mềm của mình, các ký hiệu đều có chung một mã số 1890. Ví dụ chương trình XB/1890.12 là chương trình khảo sát hàm số; XB/1890.11 là chương trình Đại số lớp 11; XB.1890.H12 là chương trình tổ hợp tích phân và hình học lớp 12. "Đó chính là năm sinh của Bác Hồ, vị lãnh tụ tài ba và là người thầy đáng kính của người dân đất Việt", thầy Bùng giải thích về con số 1890.
Thời gian đầu hoàn thành phần mềm, thầy Bùng chỉ dạy thể nghiệm trong các tiết ngoại khoá cho một vài nhóm học sinh tại nhà. Thấy học sinh tiếp nhận một cách hào hứng, hiệu quả, thầy mạnh dạn giới thiệu với đồng nghiệp và sử dụng chính phần mềm khảo sát hàm số vào tiết hội giảng giáo viên giỏi. Chương trình phần mềm Khảo sát hàm số của thầy được giới thiệu dự Hội thi sáng tạo Khoa học kỹ thuật tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu và đã đạt giải nhì. Thầy Bùng cho biết, ông sẵn sàng cung cấp miễn phí các chương trình XB/1890 nói trên cho các đồng nghiệp và học sinh có nhu cầu sử dụng. Xin liên hệ điện thoại số 0909.334.980.

Nhà giáo ưu tú Bùi Thị Loan, Hiệu trưởng trường THPT Trần Nguyên Hãn (TP. Vũng Tàu):
"Để viết được chương trình phần mềm hỗ trợ dạy và học Toán, người viết phải có kiến thức sâu và kinh nghiệm qua thực tế giảng dạy môn Toán, đồng thời phải có kinh nghiệm lập trình giải toán. Là người đã trực tiếp giảng dạy Toán lớp 12 liên tục 30 năm, thầy Bùng không chỉ là người tiên phong trong ứng dụng công nghệ tin học vào giảng dạy ở trường mà còn là người nhen lên ngọn lửa say mê khám phá, tìm tòi cái mới ứng dụng vào việc đổi mới phương pháp dạy - học trong tập thể giáo viên nhà trường".