Trang chủ Hiệp sĩ CNTT Tin tức Hiệp Sĩ CNTT Chân dung Hiệp Sĩ CNTT H́nh ảnh Hiệp Sĩ CNTT

Thầy Thơ và những đứa trẻ vẽ âm thanh
Mỹ Lệ

Gần hai năm nay, mỗi tuần hai buổi, pḥng máy của Công ty Tin học IDC (số 4 Tôn Đức Thắng, quận 1, TPHCM) có một lớp đặc biệt đào tạo đồ hoạ cho 28 trẻ khiếm thính đến từ các trường Hy Vọng 1, Hy Vọng B́nh Thạnh, Hy Vọng G̣ Vấp...

Khởi đi từ... miễn cưỡng

Lớp học đặc biệt này có hai giáo viên: thầy Nguyễn Duy Thơ (giảng viên của IDC) và cô Triệu Thị Đào (giáo viên trường Hy Vọng B́nh Thạnh). Cô Đào nguyên là học tṛ thầy Thơ, sau khi theo học đồ họa, tin rằng những đứa học tṛ của ḿnh có thể học và lấy đó làm sinh kế nên gơ cửa xin IDC hỗ trợ đào tạo... miễn phí. Đề nghị này được cô Bùi Thu Thảo - Trưởng Pḥng đào tạo của IDC ủng hộ. IDC cử thầy Thơ đứng ra giảng dạy trong một năm, với sự tham gia của cô Đào trong vai “thông dịch viên” phụ giảng.

Thầy Thơ tâm sự: “Lúc đầu, tôi nhận lời v́ cả nể. Thế nhưng sau khi tham quan trường Hy Vọng B́nh Thạnh, tôi thực hiện công việc hoàn toàn tự nguyện. Tôi đến nơi vào giờ ra chơi của các em song cả trường lặng như tờ. Hơn một trăm học sinh nhưng mỗi em lặng lẽ một góc. Các cô giáo cũng vậy, túm năm, tụm ba, nói năng khẽ khàng. Trong tôi, sự thương cảm dậy lên và tôi thèm làm được điều ǵ đó cho những đứa trẻ không may này...”.

Thầy Thơ vẫn c̣n tiếp tục ngỡ ngàng khi: “Ngày đầu tiên vào lớp, tôi rùng ḿnh v́ những tiếng ú ớ như người ngủ mớ phát ra từ các em. Chúng cố chào cho tôi nghe song chỉ khiến âm thanh trở nên méo mó. Tôi muốn bật khóc khi trong hai mươi mấy đôi mắt trẻ thơ kia ḷng biết ơn, sự háo hức không thể diễn đạt được bằng lời...”.

Có bảy năm giảng dạy ở IDC, song thầy Thơ vẫn gặp vô số khó khăn với những học tṛ đặc biệt này. Những ngày đầu, thầy tṛ trao đổi với nhau qua “thông dịch viên” mặc dù không phải ư tưởng nào cũng có thể diễn dịch. Dù các em biết đọc biết viết nhưng với nhiều khái niệm th́ cả thầy lẫn “thông dịch viên” đành chịu thua. Không ít chỗ phải truyền đạt theo kiểu cầm tay truyền đạt, hy vọng khi làm theo, các em sẽ “ngộ” ra ư nghĩa. Thông thường, dạy chương tŕnh đồ họa cơ bản mất 18 tuần song với những học tṛ đặc biệt này, thầy Thơ phải bỏ ra một năm rưỡi...

Và tự nguyện lănh nhận

Càng dạy, thầy Thơ càng thấy không thể bỏ cuộc. Lớp chỉ có khoảng năm em nhạy bén hơn người b́nh thường, c̣n những em khác chậm hơn, thậm chí có em tâm thần chậm phát triển nhưng tất cả đều học miệt mài. Có nhiều chỗ khó dạy quá, thầy Thơ định bỏ qua nhưng học tṛ không chịu, đ̣i học bằng được.

Pḥng học có 80 máy, lớp chỉ sử dụng 28 máy, số máy c̣n lại để cho các giáo viên khác của IDC dạy lập tŕnh, khai thác internet,... Dĩ nhiên, đám học tṛ thầy Thơ không ngừng quan sát, học lỏm, đề nghị ông giải thích thêm. Có những em như Nguyễn Thị Minh Châu nhà ở phường 21, quận B́nh Thạnh, cả cha lẫn mẹ đều câm điếc, đă miệt mài học “để có thể đi làm, kiếm tiền phụ giúp gia đ́nh”. Hoặc như Lư Minh Tâm, nhà ở phường 22 quận B́nh Thạnh, bị cha mẹ bỏ rơi phải nương nhờ bà ngoại, đă cương quyết “học tới cùng để t́m cơ hội vào đời cho ḿnh”...

Gần hai năm qua, chỉ có ba học sinh bỏ học giữa chừng (hai v́ lư do sức khỏe, một v́ gia cảnh khó khăn). Thầy Thơ bảo: “Các em có thể bỏ ḿnh chứ ḿnh không bỏ tụi nó được”. Ngay cả Công ty IDC, lúc đầu chỉ định hỗ trợ về cơ sở vật chất trong một năm nhưng nay đă tán thành chuyện: “Sẽ dạy tới chừng nào cảm thấy xong mới thôi”.

Bây giờ, lũ trẻ đă học xong phần căn bản, có thể dùng CorelDraw, Photoshop để thiết kế những mẫu đơn giản. Kế hoạch nửa năm tới của thầy Thơ là dạy những kỹ năng mang tính “nghề nghiệp” như phục hồi ảnh cũ, in card, in lụa, thiết kế, tŕnh bày văn bản,... Ông rất tin rằng ḿnh có thể kiếm việc cho lũ học tṛ của ḿnh. Trong thực tế, đă có một vài doanh nghiệp như Công ty Điện tử Tân B́nh (VTB) ngỏ ư giúp đỡ nhưng thầy Thơ chưa thật sự yên tâm v́ học tṛ của ông chưa đủ vững vàng cả về nghề nghiệp lẫn tâm lư trong việc ḥa nhập cộng đồng. Ông sợ sự tiếp nhận v́ thương cảm sau này sẽ gây khó khăn cho cả hai bên...

Từ các học tṛ của ḿnh, thầy Thơ nghĩ nhiều đến việc hướng nghiệp cho người khuyết tật: Nên dạy họ đủ cách “bắt cá”, đừng câu nệ “câu” hay “lưới”. Cũng v́ vậy, không nên xem đồ họa như hướng ra duy nhất. Lĩnh vực công nghệ thông tin có nhiều hướng để các em lựa chọn theo sở thích, và TPHCM hiện không chỉ có 25 đứa trẻ khiếm thính hay khuyết tật. Cũng v́ vậy, ông mơ có một pḥng máy riêng để hướng nghiệp cho những đứa trẻ không may, để giúp các em có đủ điều kiện học các nghề chúng thích và xă hội cần. Cần làm như vậy, bởi để một doanh nghiệp như IDC cứ san sẻ măi trách nhiệm này chẳng khác ǵ “không biết điều”. Cũng đă có nơi như Trường Tin học Huy Hoàng tặng ông một số máy và bàn ghế cũ nhưng ông đă tặng lại trường Hy Vọng B́nh Thạnh. Hiện nay, thầy Thơ vẫn tiếp tục dành dụm tích luỹ để thực hiện ước mơ ấy...


Thầy Thơ đang hướng dẫn học sinh làm bài tập trên máy