|
MỞ LỐI CHO NHỮNG NGƯỜI ĐỒNG CẢNH NGỘ
MỸ LỆ |
Trong số 15 dự án tin học ở tám quốc gia khu vực châu
Á được Ban tổ chức của Chương tŕnh Samsung DigitAll
Hope (mục tiêu: “Hăy sống với những ước mơ của bạn, hỗ
trợ các hoạt động nhằm nâng cao đời sống thanh thiếu
niên thông qua việc ứng dụng công nghệ kỹ thuật số”)
chọn tài trợ, có hai dự án của Việt Nam và một trong hai
dự án này là: “Phát triển mạng lưới tin học đào tạo từ
xa cho người khiếm thị”, trị giá 43.130USD của Đặng Hoài
Phúc - Trung tâm Tin học Sao Mai (Hội Cứu trợ trẻ em tàn
tật TPHCM). Phúc chỉ mới 21 tuổi và là một người khiếm
thị...
Một người... “may mắn”?
Phúc cho rằng cậu có ba cái “may”: được sống, được tiếp
cận với tin học và... có cơ hội để thực hiện ước mơ phổ
cập nó cho những người đồng cảnh ngộ...
 Gia
đ́nh Phúc sống ở ấp Phước Lộc, xă Phước Ḥa, huyện Tân
Thành, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Năm cậu học lớp 4, khi
cùng bạn bè đi đào mai đem về nhà trồng, cậu và các bạn
nghe "cốp cốp", tưởng cục đá, ai ngờ là... trái bom. Bom
nổ. Sau đó, gia đ́nh đưa Phúc từ bệnh viện huyện qua
bệnh viện Biên Ḥa - Đồng Nai rồi đến bệnh viện Nhi Đồng
- TPHCM, nhưng nơi nào cũng chê. Nơi chịu tiếp nhận Phúc
là bệnh viện Mắt trên đường Điện Biên Phủ. Sau một tuần
hôn mê, Phúc tỉnh dậy và không c̣n thấy ǵ nữa. Xuất
viện, về nhà, Phúc thích nghi với hoàn cảnh mới rất
nhanh, cậu vẫn chạy nhảy khắp nơi, té ngă và lại đứng
dậy chơi tiếp. Cậu nghĩ nếu ḿnh chết th́ đă không c̣n
được chơi, nên khi c̣n chơi được th́ cứ chơi.
Rồi Phúc muốn đi học trở lại. Qua một người quen, Phúc
t́m tới Câu lạc bộ Bừng Sáng ở quận 10, TPHCM - một nơi
chuyên dạy dỗ trẻ khiếm thị. Phúc bắt đầu học chữ nổi,
học nhạc, rồi ra ngoài học chung với các bạn sáng mắt,
xong cấp 2 rồi hết cấp 3. Năm 1999, người thuộc một tổ
chức nhân đạo ở Italy đến chỗ Phúc dạy tin học. Mục tiêu
của tổ chức này là đào tạo giáo viên khiếm thị để đào
tạo lại cho những người khiếm thị khác. Hồi bị mù, Phúc
chỉ mới biết tivi đen trắng, Phúc tham gia khóa đào tạo
này v́ muốn biết người khiếm thị có thể làm được ǵ với
cái máy mà theo mô tả th́ giống như tivi nhưng có màu...
Suốt một năm rưỡi, mỗi tuần năm buổi, mỗi buổi bốn tiết,
Phúc học đánh máy, lập tŕnh, lên Internet gửi - nhận
e-mail, chat, đọc tài liệu và học cả kỹ năng sư phạm đối
với những người khiếm thị. Càng học càng thích, càng cảm
thấy ḿnh “may”. Đến khi nhận thấy tin học đúng là “một
thế giới mới mẻ mà người khiếm thị có thể khám phá” và
“người khiếm thị dạy nhau dễ hơn”, lúc dự án “thí điểm”
ở Câu lạc bộ Bừng Sáng kết thúc, toàn bộ máy móc được
chuyển sang tặng cho Sao Mai, Phúc cùng hai thành viên
khác của Bừng Sáng đến Trung tâm Sao Mai làm thầy. Do
không phải ai cũng có thể đến trung tâm học tập trung,
Phúc nảy ra ư định “giảng dạy từ xa, học từ xa”.
Vậy là Phúc lập nhóm, bắt đầu nghiên cứu mô h́nh, công
nghệ, phương pháp, khả năng áp dụng, lên kế hoạch và đi
xin tài trợ... Năm ngoái, khi tham gia chương tŕnh
“Ngày hội sáng tạo” của Ngân hàng Thế giới (WB), dự án
của Phúc bị loại. Năm nay, may mà dự án này được Ban Tổ
chức Chương tŕnh Samsung DigitAll Hope chọn tài trợ,
chứ không th́ mọi người vẫn tự thực hiện theo phương
thức tới đâu đi... xin tới đó.
Đồng sự và đồng hành
 “Phát
triển mạng lưới tin học đào tạo từ xa cho người khiếm
thị” là dự án giúp người khiếm thị có thể học tin học
ứng dụng tại chỗ (được nhận giáo tŕnh, có giáo viên,
máy móc, Website hướng dẫn học tập tại chỗ, chỉ phải đến
Sao Mai một lần để thi lấy giấy chứng nhận kết thúc khóa
học). Trước mắt, dự án sẽ triển khai ở bốn tỉnh: Tây
Ninh, Bến Tre, An Giang và Đồng Nai. Chủ yếu là trong
các trung tâm, trường, hội của người khiếm thị. Giai
đoạn một (đào tạo giáo viên) đă hoàn tất về cơ bản. Giai
đoạn hai (soạn giáo tŕnh, xây dựng Website - có phần
giải đáp thắc mắc trực tuyến) đang được xúc tiến. Đồng
sự và đồng hành với Phúc có những người vốn là học tṛ
của Phúc. Minh Thúy - 20 tuổi, quê ở Bến Tre, cho biết:
Mới đầu, thời gian học được dự định là ba tháng, nhưng
đến nay đă kéo dài thành 8 tháng. Học xong soạn thảo văn
bản, nay Thúy đang học thiết kế Web. Thúy Phượng - 20
tuổi, đến từ trường Khuyết tật của tỉnh An Giang cũng
vậy. Tỉnh không buộc Thúy và Phượng học xong phải về
phục vụ ngay v́ chưa có pḥng máy. Cả hai lại muốn học
nhiều hơn nữa nên khi khóa học ba tháng gần kết thúc, họ
đă rủ nhau xin vào chùa Kỳ Quang - nơi tổ chức dạy tin
học cho người khiếm thị ở, để học tiếp. Biết chuyện,
Phúc đă vận động các mạnh thường quân tài trợ cho hai
bạn có điều kiện ăn, ở thêm ba tháng, rồi thêm ba tháng
nữa. Do đa số trường khuyết tật ở các tỉnh chỉ dạy văn
hóa đến hết bậc tiểu học hoặc trung học cơ sở, nên ngoài
việc học tin học, hai cô c̣n được tạo điều kiện để học
thêm văn hóa ở Trung tâm Giáo dục thường xuyên quận Tân
B́nh. Thúy đang học lớp 10, Phượng học lớp 6.
Thúy và Phượng hiện đă đủ sức phụ nhóm của Phúc soạn
giáo tŕnh, thiết kế Website. Với Thúy và Phượng: “Anh
Phúc là một người hết sức kiên nhẫn. Lúc đầu, tụi em học
không vô, rất nản nhưng anh không rầy mà c̣n động viên
rất nhiều”. Phúc nghe thế, cười: “Đó là... mẹo của người
làm thầy. Với người khiếm thị, có kiên nhẫn, mới... dụ
được tṛ chịu khó, chịu khổ nhiều hơn”.
Vệt sáng lan đi
 Bốn
chiếc máy tính đầu tiên trong khuôn khổ của dự án vừa kể
đă về đến Trung tâm Nuôi dạy trẻ khiếm thị Tây Ninh.
Tháng 12 tới, nhóm 8 học sinh đầu tiên sẽ được học tin
học. Trước đó, Phúc đă đào tạo cho Diễm Lan - một cựu
học sinh của Trung tâm Tây Ninh - làm giáo viên. Hiện
tại, Phúc đang hướng dẫn cho Sương Mai - một “giáo sinh”
khác từng học ở trường Nguyễn Đ́nh Chiểu - TPHCM, đă
biết chút ít về tin học, để bổ sung cho đội ngũ ở Tây
Ninh. Bà Trần Thị Tuyết Tâm - Phó giám đốc Trung tâm
Nuôi dạy trẻ khiếm thị Tây Ninh, tâm sự: "Chúng tôi rất
hồ hởi. Dạy tin học cho trẻ khiếm thị là mơ ước nhiều
năm nhưng chúng tôi chưa có điều kiện thực hiện. Chúng
tôi rất cảm kích trước nhiệt t́nh của Phúc và các thành
viên ở Sao Mai. Họ hiểu được khó khăn của chúng tôi, lo
hộ nỗi lo của chúng tôi”.
 Phúc
đang cùng bạn bè về tiếp xúc với Hội Người mù Bến Tre để
xúc tiến việc mở pḥng máy, công việc đang được triển
khai theo kiểu cuốn chiếu, xong nơi này, đến nơi khác.
Sau đó sẽ là An Giang, là Đồng Nai và những địa phương
khác. Phúc rất tự tin về dự án của ḿnh. Thúy và Phượng
cũng vậy, hai bạn bảo: “Ai cũng thích học. Tụi em là
những người may mắn được chọn để học trước. Bạn bè ở quê
đang chờ. Khi đi, họ đă dặn ráng học thật giỏi để về dạy
lại cho họ...”.
 “Tôi
không kể nhiều về công việc tôi đang làm nhưng bố mẹ tôi
biết và họ rất tự hào. Đứa con tật nguyền tưởng phải
được nuôi suốt đời nay đă có thể sống có ích cho chính
nó và cho người khác. Tôi vẫn thấy ḿnh cần phải học
thêm. Lâm Thanh B́nh - một thành viên của Bừng Sáng,
cùng lứa với tôi, đă xin được một học bổng để sang Nhật
du học. Riêng tôi đang phải lo làm dự án này. Một dự án
nữa cũng đă nảy sinh với dự tính lớn hơn, liên quan đến
nhiều ứng dụng của CNTT giúp người khiếm thị tiếp cận
với mọi vấn đề của cuộc sống và cách thức phổ biến
chúng. Thôi th́ vừa làm vừa tự học”.
Tôi rời Sao Mai và hy vọng sớm có dịp quay lại để được
nghe kể thêm về một dự án khác... |
|
|
|
