TỰ BẠCH CỦA BÁC SĨ BẢO PHI tác giả MeDic 1.0

V́ sợ thành... “chú” sĩ

Tôi tốt nghiệp Đại học Y khoa Huế năm 1985. Sau một thời gian dài công tác ở tuyến huyện, tự ngẫm nghĩ về ḿnh, tôi giật ḿnh v́ nhận ra ḿnh đă xuống cấp, đang thành... “chú” sĩ. Đă lạc hậu về kiến thức và các tiến bộ y học được áp dụng ở TPHCM th́ c̣n nói ǵ đến bắt kịp nền y học của các nước phát triển trên thế giới. Khắc phục thế nào khi có quá nhiều ràng buộc cả về công việc lẫn gia đ́nh, không thể đi học tiếp? Ở thời điểm này, tôi bắt đầu được nghe về những giáo tŕnh điện tử cho ngành Y được chứa trong những đĩa CD-ROM, có thể tham khảo trên máy tính. Vậy là tôi đăng kư học một khoá tin học căn bản. Tôi chọn lớp buổi trưa, vừa thuận tiện cho việc đưa con đi học, vừa có điều kiện hỏi nhiều hơn do lớp ít học viên. Hơn nữa, ở chỗ tôi, bác sĩ mà đi học chung (dù là học tin học) với học sinh cũng rất dễ thành... “đề tài”. Tháng đầu tiên, do chưa sắm được máy tính nên ngoài giờ đến lớp, tôi thường ôn bài, làm bài tập trong đầu. Rồi tôi cũng sắm được một máy tính loại 486, quan hệ giữa tôi và máy khắng khít hơn, tối nào tôi cũng ṃ mẫm với nó vài tiếng. Sau ba tháng “xôi kinh, nấu sử”, tôi được thầy tặng một tập giáo tŕnh về “Lập tŕnh Pascal” rồi động viên nghỉ học v́ đă tới giai đoạn tôi hỏi những vấn đề ngoài phạm vi tuyến... huyện.

Vậy là đành phải tự học. Lúc đó, tôi ngồi vào máy chỉ để tham khảo các tài liệu ngành y và ôn luyện tiếng Anh. Tài liệu thầy tặng chỉ để ngắm cho tới lúc có được các đĩa CDROM của anh Lê Hoàn và anh Phạm Hồng Phước. Chính các đĩa CD-ROM này đă truyền cho tôi đam mê và dẫn tôi đi sâu hơn vào thế giới tin học. Nghiền ngẫm các phần mềm trong mấy đĩa đó, mới thấy có thể sử dụng máy tính để làm nhiều thứ hơn. Vậy là tôi mày ṃ nghiên cứu các ngôn ngữ lập tŕnh, h́nh thành ư tưởng về một số ứng dụng có thể thực hiện trong ngành Y, viết một số chương tŕnh nhỏ phục vụ công việc hàng ngày của ḿnh. Năm 2000, Long Khánh triển khai dịch vụ truy cập Internet 1269 thử nghiệm, cùng lúc đó Trung tâm Phát triển Công nghệ thông tin thuộc Đại học quốc gia TPHCM mở khoá đào tạo từ xa (Bằng cử nhân 2 CNTT). Tôi khăn gói lướt web về TPHCM học CNTT mà chẳng gặp phải trở ngại ǵ. Đến nay khoá học đă gần xong, đang làm luận văn tốt nghiệp...

Và tôi kư thác...

Phần mềm MeDic 1.0 được tôi thai nghén vào cuối năm 2000, từ gợi ư của một đồng nghiệp muốn có công cụ giúp lưu giữ những từ tiếng Anh thuộc chuyên ngành Y đă tra cứu hàng ngày. Trên thị trường lúc đó đă có phần mềm thoả măn được nhu cầu này nhưng phải bỏ ra vài ba triệu đồng mua một sản phẩm như vậy, vượt quá khả năng của nhiều người. Ngoài ra đối với ngành Y, muốn cập nhật thông tin về những tiến bộ y học trên thế giới th́ phải nắm vững ngoại ngữ, nhất là tiếng Anh nên một từ điển tiếng Anh chuyên ngành Y thật sự là nhu cầu cấp thiết. Do vậy, tôi bắt đầu nghiên cứu thực hiện MeDic 1.0 và nhờ đồng nghiệp trong cơ quan góp ư. Ba tháng sau, MeDic 1.0 ra đời. MeDic 1.0 hỗ trợ việc tra dịch Anh-Việt các thuật ngữ về Y học cũng như các từ Anh ngữ thông dụng thường gặp, được thiết kế theo hướng mở, gồm Từ điển Y học Anh-Việt có khoảng 30.000 từ thường gặp và từ điển Anh-Việt phổ thông có khoảng 70.000 từ. MeDic 1.0 hỗ trợ việc thêm từ, xoá từ, sửa từ trong các từ điển, cũng như lưu giữ các từ đă tra cứu cần xem lại với những khoảng thời gian tùy chọn. Sử dụng công cụ Text to Speech engine để phát âm các từ Anh ngữ trong từ điển cũng như phát âm các đoạn văn bản tiếng Anh ngay trong các ứng dụng khác. Ngoài ra, MeDic 1.0 c̣n có chức năng hỗ trợ tra cứu Anh-Việt trong các văn bản dạng Text, Word document, html,... tích hợp chức năng sử dụng loa của máy tính tạo siêu âm xua muỗi, phát nhạc nền để thư giăn trong lúc làm việc... như những tùy chọn.

Là phiên bản thử nghiệm nên sản phẩm c̣n một số hạn chế: số từ chuyên ngành c̣n ít, có một số từ bị lỗi do nhập dữ liệu, với những màn h́nh sử dụng độ phân giải lớn hơn 1024x768 th́ font chữ nhỏ khó đọc. Các hạn chế này sẽ được tôi hoàn thiện ở phiên bản 2.0.

Sở dĩ MeDic 1.0 được kư thác ở website Lehoan để tặng các bạn sinh viên ngành Y, các đồng nghiệp cũng như các bạn khác có nhu cầu là v́ tôi muốn cám ơn các anh Lê Hoàn, Phạm Hồng Phước đă dẫn tôi vào con đường tin học. Sau một năm chào đời, qua các e-mail phản hồi của nhiều người sử dụng, ḍng sản phẩm MeDic có nhiều khả năng thuơng mại hoá nhưng đây là đứa con tinh thần nên các phiên bản của nó vẫn sẽ đảm bảo mục đích hiến tặng với phương châm của e-CHÍP: “Cơm b́nh dân nhưng đảm bảo ăn no, đủ chất dinh dưỡng cần cho nhu cầu phát triển”.

(*) Các tựa nhỏ do Ṭa soạn đặt