|
"Người vận chuyển" |
|
Xin mượn tên của bộ phim khá ăn khách gần đây -
Transporter - để bàn về những thuật ngữ bắt đầu bằng
trans- trong lĩnh vực máy tính. |
|
Chúng ta thấy có khá nhiều từ bắt đầu bằng
trans- và mang nghĩa liên quan đến “vận chuyển”.
Những từ thông dụng (và gần nghĩa với nhau) như
transfer (gặp trong “transfer rate” - tốc độ chuyển
dữ liệu giữa máy tính và thiết bị; hay “transfer
time” - thời gian cần để chuyển dữ liệu),
transmit/transmission (gặp trong “transmission
channel” - kênh truyền tải dữ liệu; hay
“transmission control protocol” - giao thức điều
khiển việc truyền dữ liệu) hoặc transport (gặp trong
thuật ngữ “transport layer” - lớp vận chuyển trong
mô hình OSI 7 lớp). |
|
Một số từ khác cũng có nghĩa dính đến “chuyển”,
như transpose là “thay đổi thứ tự” (ví dụ đổi định
dạng của ngày tháng năm trong Excel). Tương tự có từ
“translate” là “chuyển từ dạng thức này sang dạng
thức khác” (thường dùng trong trường hợp dịch từ
ngôn ngữ lập trình cấp cao sang ngôn ngữ máy).
Chương trình thực hiện thao tác “dịch” ấy, gọi là
“translator”. |
|
Những thuật ngữ trên đã cho ra đời các cụm từ
hay các từ ghép khác, cùng liên quan về “vận
chuyển”. Có thể kể ra như: “transmission error” (lỗi
dữ liệu do đường truyền), “transportable computer”
(máy tính di động - tương đương “portable
computer”), “transmitter” (thiết bị gửi dữ liệu).
Đặc biệt còn có “transceiver” là “thiết bị gửi-nhận”
(xuất xứ từ transmitter và receiver) và “transducer”
(thiết bị chuyển đổi dạng năng lượng, ví dụ chuyển
sóng điện thành âm thanh). |
|
Xin lưu ý, cũng có những thuật ngữ máy tính
không hoặc ít có nghĩa liên quan đến “vận chuyển”
mặc dù tình cờ bắt đầu bằng “trans-”. Chẳng hạn
“transaction” (đơn vị dữ liệu hoàn chỉnh trong cơ sở
dữ liệu), “transient” (sự tăng điện đột ngột trong
khoảng thời gian ngắn có thể làm hỏng thiết bị),
transistor (linh kiện điện tử, chắc chúng ta đã quen
thuộc), “transparent” (tính từ, diễn tả một hoạt
động diễn ra mà người dùng không biết đến). |
|
Cuối cùng, mời bạn đọc thử tìm nghĩa của
“transputer” nhé. |
|
K.TRẦN |
|
[Đầu trang] |