Một cuộc trò chuyện với Douglas Engelbart, "cha đẻ của chuột máy tính"

DOUGLAS ENGELBART (PHẢI) NHẬN HUÂN CHƯƠNG CÔNG NGHÊ QUỐC GIA TỪ TỔNG THỐNG MỸ BILL CLINTON (TRÁI) NGÀY 1-12-2000.

Bạn có còn nhớ cảm giác thú vị khi lần đầu tiên cầm lấy chuột để điều khiển máy tính? Lúc ấy bạn có hình dung được rằng loại thiết bị ngộ nghĩnh đó sẽ theo bạn suốt cuộc đời? Nhiều người lầm tưởng Steve Jobs, người sáng lập hãng Apple lừng danh, là “cha đẻ của chuột máy tính”. Thực ra, giống như nhiều trường hợp sáng chế lớn, người được vinh danh “Father of the Mouse”, tiến sĩ Douglas Engelbart, đã đi trước thời đại khá xa. Engelbart cùng với nhóm của ông ở viện nghiên cứu Stanford (California, Mỹ) tạo ra chuột máy tính cùng hàng loạt thiết bị mang tính đột phá liên quan đến máy tính và mạng ngay từ đầu thập niên 1960, khá lâu trước khi máy tính cá nhân ra đời. Mời bạn theo dõi cuộc trò chuyện giữa Douglas Engelbart (DE), nay đã ở tuổi 81, với tạp chí giáo dục SuperKids (SKS).

SKS: Có phải ý tưởng về chuột máy tính đến với ông trong một dự án nghiên cứu về thiết bị điều khiển máy tính? DE: Chuột chỉ là phần rất nhỏ trong một dự án lớn của chúng tôi lúc ấy, nhằm tăng cường khả năng trí tuệ của con người.

SKS: Tăng cường khả năng trí tuệ của con người? DE: Vâng. Tôi luôn tin rằng tính phức tạp của những vấn đề mà con người phải đối mặt tăng nhanh hơn khả năng giải quyết của con người. Do đó, tăng cường khả năng trí tuệ của con người vừa là ước vọng, vừa là nhu cầu cấp thiết. Tôi đã tìm tòi nhiều cách để tăng cường khả năng giải quyết vấn đề của con người hàng chục năm trước thời điểm tạo ra chuột máy tính.

SKS: Vì sao chuột lại xuất hiện trong dự án này, thưa ông? DE: Chúng tôi hình dung rằng con người phải có sự trợ giúp của máy tính để giải quyết vấn đề. Họ cần có thiết bị nào đó để tương tác với thông tin một cách hiệu quả. Một thiết bị để di chuyển khắp nơi trên màn hình chẳng hạn. Chúng tôi đã thử nghiệm nhiều thiết bị khác nhau như bút sáng (light pen), cần điều khiển (joystick),...

SKS: Ông tình cờ sáng tạo ra chuột như thế nào? Có phải một buổi sáng nào đó ông thức dậy với ý nghĩ “hôm nay mình sẽ tạo ra chuột”?

DE: Việc tạo ra chuột thực ra là kết quả của sự phân tích những đặc trưng của nhiều thiết bị chỉ điểm, nhập liệu khác nhau. Giống y như bảng phân loại tuần hoàn các nguyên tố cho thấy những đặc trưng của các nhóm nguyên tố được xếp thành hàng hoặc cột, dẫn đến việc khám phá các nguyên tố chưa biết, chúng tôi liệt kê những thiết bị đã có thành một sơ đồ mạng lưới và hệ thống phân loại này cuối cùng giúp chúng tôi xác định những đặc trưng cần thiết của một thiết bị chưa có. Đó là con chuột.

SKS: Có phải tự tay ông chế tạo con chuột đầu tiên?

DE: Không. Việc thiết kế phần cứng do Bill English thực hiện. Bill là người rất năng động. Anh ấy chẳng sợ thử sức trong bất kỳ lĩnh vực nào! Sau đó nhóm chúng tôi có thêm Jeff Rulifson. Jeff có những cải tiến rất hiệu quả về phần mềm.

SKS: Con chuột đó có gì khác với con chuột bây giờ, thưa ông?

DE: Con chuột đầu tiên có dây điện nối đằng trước nhưng chúng tôi mau chóng chuyển dây ra đằng sau cho khỏi vướng. Nó là một thiết bị cơ đơn giản có hai đĩa được lắp vuông góc ở đáy. Anh có thể nghiêng chuột để vẽ chính xác đường thẳng dọc hoặc ngang.

SKS: Ai đã nghĩ ra tên gọi “con chuột”, thưa ông?

DE: (Cười) Không ai nhớ rõ chuyện này. Vì nó có đuôi rất giống con chuột nên trong phòng thí nghiệm tất cả chúng tôi đều gọi nó là chuột.

SKS: Ngay từ lúc ấy, các ông đã thấy rằng chuột sẽ là phần không thể thiếu của máy tính trong tương lai?

DE: Đúng vậy.

An Nhiên (Theo SuperKids.com)

[Đầu trang]