CNTT với người khuyết tật

Mỹ Lệ

Ảnh: Phạm Đình Quát

Nhân “Ngày Bảo vệ và chăm sóc người tàn tật Việt Nam” lần đầu tiên (18-4-2004), Nhà Văn hóa Thanh niên TPHCM đã phối hợp với Trung tâm Điện toán và Truyền số liệu Khu vực 2 (VDC2) tổ chức “Ngày hội  công nghệ thông tin với người khuyết tật” trong hai ngày 17 và 18-4 với nhiều hoạt động dành cho người khuyết tật như mở các lớp “Làm quen với máy vi tính”, lớp “ Trình duyệt Web”, “Thiết kế Website” cho người khiếm thị, Diễn đàn “Hòa nhập cuộc sống của người khuyết tật”,...

Ông Hoàng Khắc Hải - Phó giám đốc VDC2, cho biết ý tưởng về ngày hội này xuất phát từ những Ngày hội khám phá Internet dành cho học sinh, sinh viên mà VDC đã làm. Trong những lần đó, có rất nhiều người khuyết tật quan tâm nhưng ban tổ chức chưa tính đến các yếu tố dành cho người khuyết tật để họ tham gia. Lần này, Ban Tổ chức mong góp phần giúp đỡ người khuyết tật tiếp cận với CNTT, Internet để họ có thể sống có ích, hòa nhập với xã hội. VDC tuyên bố sẽ tiếp tục giữ mối liên hệ thường xuyên với cộng đồng người khuyết tật.

Hơn 60 người khuyết tật vận động đã tham gia các buổi học “Làm quen với Internet”. Sáng 18-4, Phạm Xuân Lâm ở Củ Chi đã đi xe lăn ra trạm xe buýt để về TPHCM dự buổi học này. Lâm tiếc đã không biết sớm về ngày hội này để tham dự từ buổi đầu tiên, mãi đến  tối 17-4, xem tivi, Lâm mới biết. Những hoạt động như thế này khiến Lâm rất phấn khởi. Đây là dịp để bạn làm quen với những người đồng cảnh ngộ. Khi thực hành về e-mail, chat,... nhiều bạn vội vàng ghi lại địa chỉ e-mail, nickname của nhau để có thể giữ liên lạc thường xuyên.

Máy tính, Internet là cánh cửa mở ra thế giới rộng lớn. Chị Phạm Thị Thu Thanh - một học viên khác cho biết mình rất vui khi được hướng dẫn sử dụng Internet, trước đã biết chút ít về Internet, nhưng chưa bao giờ được dạy bài bản thế này. Tuy các buổi học giống nhau, nhưng chị Thanh tham gia ¾ buổi học với hy vọng thầy thấy vậy, sẽ chú ý để hướng dẫn nâng cao. Có nhiều người như chị Thanh nên giáo viên đã điều chỉnh giáo án theo nguyện vọng.  Nguyễn Tấn Hoàng Cương – giáo viên, cho biết anh đã tạo một địa chỉ e-mail riêng để nhận thư những học viên đặc biệt này. Sau những buổi học đầu tiên, Cương chưa nhận được thắc mắc nào, nhưng trong hộp thư của anh có rất nhiều thư cám ơn, bày tỏ niềm vui khi được giúp tiếp cận với Internet.

Nhiều người tiếc, phải chi Ban Tổ chức hỗ trợ cả khâu đưa đón thì số người khuyết tật đến với ngày hội và các lớp học chắc chắn sẽ đông hơn vì đa số gặp trở ngại trong việc di chuyển.

Diễn đàn “Hoà nhập cuộc sống của người khuyết tật” cũng thu hút sự quan tâm của rất nhiều người. Nhiều người khuyết tật bày tỏ niềm tin vào vai trò hỗ trợ người khuyết tật của CNTT. CNTT được ví von như mắt của người khiếm thị, tai của người khiếm thính, chân tay của người khuyết tật vận động... Tuy nhiên vẫn còn rất nhiều rào cản từ bản thân, điều kiện của người khuyết tật và đặc biệt là nhận thức của xã hội.

Để tiếp cận với CNTT, người khuyết tật cần các phần mềm thích ứng, phần cứng phù hợp với khiếm khuyết của mình. Nhu cầu này đang được quan tâm đáp ứng, nhưng chi phí (giá máy tính, giá phần mềm, cước Internet) và đào tạo (giáo viên, tài liệu học tập) vẫn còn khoảng cách lớn so với nhu cầu. Một số nơi như Trung tâm Tin học vì người mù Sao Mai đã xây dựng, đang chạy thử nghiệm trình duyệt Web dành cho người khiếm thị. Cái khó là cách thiết kế Website ở Việt Nam hiện nay chưa tạo điều kiện cho người khiếm thị có thể tiếp cận Internet dễ dàng. Cũng vì thế, từ Ban Tổ chức đến những người tham gia diễn đàn đều cùng bày tỏ ước muốn xã hội sẽ quan tâm, giúp người khuyết tật tiếp cận với CNTT, hòa nhập dễ dàng hơn. Ông Oh Duk - một người Hàn Quốc đang làm việc tại công ty INT ở Công viên phần mềm Quang Trung, cho biết ông sẽ xây dựng trang Web của công ty INT theo tiêu chuẩn được người khiếm thị đề nghị để họ có thể vào “đọc”. Trước đó, ông Oh Duk đã từng liên lạc với Trung tâm Tin học vì người mù Sao Mai, bắt tay làm việc này và kêu gọi mọi người cùng tham gia.

“Khuyết tật không phải là dấu chấm hết, nhất là khi chúng ta có CNTT” - Nguyễn Minh Hùng, một sinh viên ĐH Sư phạm khẳng định như vậy. Hùng dẫn ra rất nhiều tấm gương vượt khó, vươn lên trong cuộc sống, sử dụng CNTT để làm những điều có ích cho bản thân, xã hội. Đó là những Phan Anh Dũng (bị câm điếc và là tác giả phần mềm từ điển chữ Hán), Phạm Thanh Sơn (bị liệt tứ chi và là tác giả những phần mềm quản lý, có nhiều khách hàng là các công ty, ngân hàng), Lê Dân Bạch Việt (khiếm thị nhưng tham gia giảng dạy tại ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn, góp mặt trong nhiều công trình nghiên cứu phần mềm cho ngươì khiếm thị),... Hùng đề nghị, những người khuyết tật hãy nhìn những điển hình đó để tự tin, tự học, tự lực, cùng nhau nói “chúng tôi không đầu hàng số phận”.