Chụp ảnh kỹ thuật số nhớ đòi file ảnh gốc
Thái Khang

Trước nay, khi giao ảnh, những người hành nghề chụp ảnh tự do vẫn thường giao kèm phim (âm bản) cho khách hàng. Thế nhưng, gần đây, khi giao ảnh, nhiều hiệu ảnh (salon, studio) không giao phim hoặc file ảnh kỹ thuật số (KTS) cho khách hàng. Không ít khách hàng phật ý vì điều này. Nhưng không chỉ có thế, họ có thể gặp nhiều phiền toái, thậm chí nguy hiểm khi những file ảnh gốc của mình đang nằm trong tay người ta...

Hoàng Trưởng là một cái tên quen thuộc với giới nhiếp ảnh TPHCM. Anh chuyên chụp ảnh chân dung và thực hiện các album ảnh cưới tại studio ở số 188 đường Võ Thị Sáu, quận 3. Hoàng Trưởng không sử dụng máy ảnh KTS vì: “Với giá chụp ảnh như hiện nay, bỏ cả chục ngàn USD mua một chiếc máy chụp sẽ rất khó thu hồi vốn. Còn mua loại máy có giá thấp hơn thì chất lượng không bằng loại máy chuyên nghiệp dùng phim cỡ lớn (120) có thể thực hiện những tấm ảnh rất lớn với chất lượng cao”. Nếu khách hàng cần chuyển hình ảnh thành file ảnh KTS, Trưởng quét (scan) trực tiếp từ phim với độ phân giải (dpi) cao và lưu vào CD. Từ file này, khách có thể thực hiện cac kỹ xảo trên ảnh, tiếp tục in ảnh hoặc lưu trữ trên CD, máy tính. Theo Hoàng Trưởng: "Tôi mở studio đã 18 năm. Từ đó đến nay, tôi luôn giao ảnh kèm phim. Khách hàng đã trả đủ mọi chi phí nên họ có quyền nhận đủ những gì mà họ đã trả tiền, có toàn quyền lưu trữ và sử dụng. Trong chuyện này, phim nhựa hay file ảnh KTS cũng như nhau thôi. “Là người chụp ảnh, tôi chỉ phóng lớn ảnh của khách để làm ảnh mẫu tại studio sau khi đã được họ đồng ý. Ngoài ảnh cưới và chân dung, tôi thường xuyên chụp ảnh quảng cáo và ảnh lịch, ảnh cho các nhà xuất bản làm bìa sách... Do phải đầu tư chi phí cho việc tổ chức chụp ảnh, dàn dựng, phải trả thù lao cho người mẫu nên tôi giữ tac quyền về hình ảnh và sở hữu phim. Tuy nhiên, tôi chỉ sử dụng những hình ảnh đó đúng mục đích đã thỏa thuận với người mẫu. Nếu cá nhân hoặc doanh nghiệp nào muốn dùng ảnh tôi chụp người mẫu để quảng cáo sản phẩm, tôi chỉ nhận lời sau khi đã có sự đồng ý giữa bên đặt ảnh và người mẫu trong ảnh đó”. 

Anh Phạm Quang Sáng ở Phương Nga Bridal số 6-34 đường 3-2, quận 10 cho biết: “Khi giao ảnh cho khách hàng, Phương Nga Bridal cũng giao cả phim hoặc file ảnh KTS cho khách bởi khách đã trả chi phí chụp, làm ảnh, chép đĩa nên họ có quyền sở hữu phim và file ảnh gốc. “File ảnh KTS chép trên CD mà Phương Nga Bridal giao cho khách là ảnh gốc, đúng dung lượng của ảnh đã chụp và đã xử lý theo yêu cầu của khách. Nếu sau này, khi cần in thêm ảnh, khách hàng có thể đem CD đến chỗ chúng tôi hoặc bất kỳ đâu. Chúng tôi không lưu phim và file ảnh gốc của khách vì số lượng quá lớn. Muốn lưu trữ cho bảo đảm và có hệ thống cần có thêm người và thiết bị.”

Thế nhưng chị Lệ Chi ở studio Tấn Ngọc số 571E đường Cách mạng tháng 8, quận 10 thì cho biết: “Studio Tấn Ngọc chỉ giao phim cho khách. Riêng ảnh KTS, nếu có thỏa thuận trước về kích thước file thì studio Tấn Ngọc sẽ chép file ảnh KTS vào CD giao cho khách. Không phải khách hàng nào cũng hiểu rõ về ảnh KTS và máy tính". Tại cơ sở chụp ảnh của Công ty TNHH Áo cưới Ánh Linh số 2K đường 3-2, quận 10, chúng tôi phải chờ cô Nguyễn Tuyết Vân - nhân viên phòng kinh doanh, gọi điện thoại xin ý kiến cấp trên của mình. Sự cẩn thận này có lý do. Ánh Linh chỉ giao trả phim cho khách hàng, còn các file ảnh KTS thì sẽ chép vào CD với dung lượng đủ để in ảnh cỡ 10x15 cm. Trước khi ký hợp đồng, Công ty Ánh Linh sẽ mời khách đọc bảng giá có ghi thêm những chi tiết vừa kể. Cô Tuyết Vân khẳng định: "Từ trước đến nay, chưa bao giờ chúng tôi giao cho khách file ảnh gốc để họ có thể phóng ảnh lớn hơn cỡ 10cmx15 cm. Tuy nhiên, nếu sau này, khách yêu cầu lấy file dung lượng lớn để in ảnh lớn, chúng tôi cũng chỉ đồng ý giao vài ảnh thôi".

Nói cách khác, tuy buộc khách phải trả toàn bộ chi phí cho việc chụp ảnh, nhưng vẫn có một số nơi không giao file ảnh gốc theo đúng nghĩa của nó (đúng dung lượng của ảnh đã chụp và đã xử lý theo yêu cầu của khách) để họ có thể chủ động trong việc lưu trữ, sử dụng theo nhu cầu của mình. Để tránh việc bị buộc lệ thuộc vào hiệu ảnh, tốt nhất là khách nên hỏi thật cặn kẽ và đề nghị hiệu ảnh ghi rõ yêu cầu của mình vào hợp đồng hay biên nhận.