Tôi và chúng ta
Dám mơ và muốn làm
Mỹ Lệ

Đến nay, vì nhiều lý do, ngay tại TPHCM, việc dạy tin học cho học sinh trong các trường phổ thông cũng còn khá nhiều khó khăn... Vì thế, việc Trung tâm giáo dục trẻ khuyết tật Thuận An (thị trấn Lái Thiêu, huyện Thuận An, tỉnh Bình Dương) tự mở những lớp dạy tin học cho trẻ khiếm thính ở bậc tiểu học là một nỗ lực đáng biểu dương...

Một ước mơ của nhiều người

Nữ tu (soeur) Mai Anh - Phó giám đốc Trung tâm giáo dục trẻ khuyết tật Thuận An, đã nghĩ tới chuyện khai thác các ứng dụng đa dạng của CNTT để hỗ trợ những đứa trẻ khiếm thính, giúp chúng tự tin, bớt mặc cảm từ lâu lắm rồi. Mãi đến năm 1996, khi Soeur Ngọc Lan - giáo viên môn Phát âm, học xong lớp Kỹ thuật viên Tin học thì mong muốn của Soeur Mai Anh mới có người chia sẻ. Trước đó, trong suốt quá trình theo học khóa đào tạo giáo viên cho Trung tâm giáo dục trẻ khuyết tật Thuận An, Souer Ngọc Lan tỏ ra đặc biệt ham thích môn Tin học (150 tiết). Sau đó, Soeur Ngọc Lan xin về TPHCM học thêm để có thể sử dụng máy tính giải quyết công việc văn phòng, làm giáo trình, sửa chữa các hư hỏng của máy tính. Mỗi ngày, Souer Ngọc Lan bỏ ra một buổi chiều  (từ 13 giờ đến 18 giờ) để đi học như thế trong suốt hai năm liền... Tuy nhiên, 7 năm sau, họ mới thực hiện được mong muốn dạy trẻ khiếm thính sử dụng, khai thác máy tính. Cuối năm 2002, sau khi đến thăm Trung tâm, một nhóm sinh viên Singapore đã gửi tặng các souer 15 máy tính second hand. Bà mẹ nuôi Souer Mai Anh đang ở Pháp tặng thêm 10 máy nữa để thành lập phòng máy cho Trung tâm vào tháng 10-2003.

Souer Mai Anh tâm sự: “Tôi rất ngại xin xỏ nên chỉ kể về ước mơ mở một lớp dạy tin học cho lũ trẻ khiếm thính với vài người thân. Mẹ nuôi muốn giúp tôi đạt thành ý nguyện và gửi cho tôi 5.000USD để mua 10 bộ máy tính mới. Cuối cùng, lớp tin học cho trẻ khiếm thính lại là niềm vui lớn của mẹ nuôi. Xem thư, xem ảnh tôi gửi qua, mẹ nuôi cho biết bà rất hài lòng về việc mình đã làm. Bà bảo, ở Pháp, những người khuyết tật nhận được rất nhiều sự trợ giúp từ các tiến bộ về CNTT và bà tin tôi cũng có thể làm được  điều đó tại Việt Nam”. Ý nguyện của Souer Mai Anh còn được một số người khác chia sẻ và hỗ trợ tích cực. Ông Takasi - giáo viên tiếng Nhật của trường ĐH dân lập Ngoại ngữ Tin học TPHCM (HUFLIT) đã tặng Trung tâm một đầu chiếu (projector) và nhận trả thù lao cho sáu sinh viên đến Trung tâm làm trợ giảng. Mai Xuân Hoàng Lân - một trong số sáu sinh viên này, kể: “Lúc đầu, lớp học đặc biệt này khiến  tôi ngạc nhiên, thậm chí nản khi rất khó để giúp những đứa trẻ không thể nghe nói hiểu bài. Nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, tôi hiểu ra vấn đề và cũng muốn góp chút gì đó...”

Và tương lai...

Khoảng 100 trẻ là học sinh từ khối 2 đến khối 5 của Trung tâm giáo dục trẻ khuyết tật Thuận An đang được Souer Ngọc Lan dạy tin học cơ bản (2 tiết/tuần, riêng khối 5 được học 6 tiết/tuần) theo giáo trình riêng do souer tự soạn.

Chúng tôi ghé thăm một lớp tin học căn bản dành cho học sinh khối 2. Các em đang học soạn văn bản. Cũng nhờ vậy nên tôi có thể “trò chuyện” với Nguyễn Văn Hải qua bàn phím. Hải bảo em rất thích học môn này và khoe đã “viết” giỏi, giờ đang muốn học vẽ để vẽ “con vịt”... Có em sau khi biết “tăng giảm cỡ chữ” đã hối hả đòi về để khoe với cha mẹ của mình rằng con mới vừa được dạy... “ảo thuật”. Trong mắt cả 15 đứa trẻ đang có mặt trong lớp học này là sự hồi hộp và cả háo hức giống như đang được dạy để khám phá vô số bí mật của cuộc sống. Chúng chỉ mới hơn mười tuổi, mới làm quen với máy tính, nên còn quá sớm để có thể trả lời thắc mắc học để làm gì (?) dù rằng Souer Mai Anh và Souer Ngọc Lan đã dự định sẽ xem tin học như một môn hướng nghiệp bên cạnh các nghề khác như:  thêu, may, dệt, mộc, hội họa, cắt tóc,... Trước mắt, những đứa trẻ đang học lớp 5 có thể đăng ký học nghề tin học (chuyên sâu về phần cứng hoặc đồ họa) trong một năm sau khi hoàn tất chương trình tiểu học.

Đó là những ước mơ hao mồ hôi và tốn thời gian bởi dạy trẻ khiếm thính chưa bao giờ là chuyện đơn giản. Người dạy phải chỉ dẫn từng chút, tập cho trẻ quen trước khi hiểu... Souer Mai Anh dè dặt nhận định rằng dạy tin học cho trẻ khiếm thính là một hướng mới, bà chưa biết kết quả thế nào, nhưng vì đó là ước mơ của nhiều người – tạo cho những đứa trẻ không may vì khuyết tật có thêm cơ hội hội nhập đồng đẳng – nên các souer đang cố gắng hết sức. Hi vọng giúp lũ trẻ có một nghề thích hợp với các bước tiến của cuộc sống đương đại đang lớn dần. Souer Mai Anh cho chúng tôi xem một quyết định mà Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo mới ban hành (phê duyệt đề án dạy tin học, ứng dụng CNTT và truyền thông trong các trường phổ thông giai doạn 2004- 2006), bà tin các nhà giáo dục sẽ nhắm tới cả bậc tiểu học và khi đó, Trung tâm sẽ xin kinh phí để mở thêm một phòng máy nữa. Ở Trung tâm vẫn cỏn nhiều đứa trẻ muốn học nhưng trung tâm chưa thể đáp ứng hết nhu cầu. Những ngày này, Souer Ngọc Lan đang xây dựng kế hoạch dạy đồ họa theo hướng chuyên sâu để sau khi học, lũ trẻ có thể sống được bằng “nghề” này. Souer cũng đang hoàn thiện chương trình dùng PowerPoint để dạy phát  âm cho trẻ các lớp từ mẫu giáo đến hết tiểu học. Một chương trình học toán bằng máy tính  đang được thai nghén để nâng cao chất lượng dạy và học.

Chúng tôi ra về khi buổi học chính khóa đã chấm dứt. Những đứa trẻ hay hí hoáy trong phòng máy vẫn ngồi trước máy, miệt mài bắt máy làm những chuyện ngoài giáo án. Chắc hẳn chúng cũng đang mơ ngày mai của mình thật sáng.

Trung tâm giáo dục trẻ em khuyết tật Thuận An là một trường nội trú. Hiện đang dạy và nuôi dưỡng 320 trẻ khiếm thính trong độ tuổi tiểu học.

Trường do linh mục Azémar thành lập  năm 1886, trao lại cho các nữ tu dòng Thánh Phaolô năm 1993, ĐH Sư phạm TPHCM năm1999. Ngoài nhiệm vụ dạy và nuôi dưỡng trẻ khiếm thính, Trung tâm còn tham gia đào tạo giáo viên cao đẳng chuyên ngành Tật học cho các trường chuyên biệt và hòa nhập ở các tỉnh. Các nữ tu đang làm việc tại đây được hưởng các chế độ dành cho công nhân viên ngành giáo dục. Mỗi học sinh được Nhà nước hỗ trợ 100 ngàn đồng/tháng, phụ huynh đóng thêm 120 ngàn đồng/tháng. Tuy nhiên, hiện có tới 80 trẻ do gia cảnh khó khăn nên các nữ tu phải vận động các nhà hảo tâm đóng góp thay cho cha mẹ các em.