CHUYỆN VỀ CHIẾC TRỰC THĂNG “MADE IN... TỰ TUI”:
Khi giấc mơ bay đủ lớn!
Mai Lĩnh

Hôm 5-2, thông tin trên một số tờ báo về chuyện có anh "Hai Lúa” ở Tây Ninh chế tạo "trực thăng” trở thành sự kiện thu hút sự chú ý của rất nhiều người.

Liệu Lê  Văn Danh, 43 tuổi ở xã Suối Ngô, huyện Tân Châu, Tây Ninh – học hành chưa xong cấp hai, mày mò trong hơn 7 năm, kể cả tìm kiếm tư liệu trên Internet và bỏ ra hơn 200 triệu đồng để chế tạo trực thăng có phải là người lãng mạn tới mức giống như rồ dại?

Những kẻ "lãng mạn" 

Trần Quốc Hải sinh năm 1960 trong một gia đình chuyên về cơ khí. Hồi còn nhỏ, Hải cư trú ở xã Cẩm Giang, huyện Gò Dầu, Tây Ninh. Khi tận mắt chứng kiến những chiếc trực thăng lên xuống căn cứ quân sự gần đó mỗi ngày, cậu bé Hải hỏi những người thợ cơ khí làm trong xưởng của cha mình rằng ai làm ra mấy chiếc trực thăng đó (?), mấy chú trả lời: “Người Mỹ”. Hải thắc mắc: “Sao mấy chú không làm?” Họ cười: "Lái còn không được nói chi tới chuyện làm”...

Sau đó ít lâu, nghe cha kể chuyện về người Mỹ nào đó rồi nhận xét: “Thằng Mỹ đó ngu quá!” Hải vặn lại: “Mỹ làm được trực thăng rõ ràng là giỏi hơn mình, sao ba lại nói họ ngu?” Ông bảo: “Dân Mỹ, Tây hay Việt thì cũng có kẻ giỏi, người dở. Việt Nam chưa làm được trực thăng không phải là ngu hơn. Nếu con ráng học cho giỏi, con cũng có thể  làm được máy bay như họ!” Ý kiến đó của cha khơi dậy trong Trần Quốc Hải một ước mơ: chế tạo trực thăng!

Lớn thêm chút nữa, do to con và mê đá bóng, Hải vào trường ĐH Thể dục thể thao, nhưng khi tốt nghiệp thì lại quay về nhà làm chủ một xưởng cơ khí nông nghiệp tại xã Suối Dây, huyện Tân Châu. Không chỉ lành nghề vì đó là nghiệp nhà, Hải thành đạt còn nhờ khát vọng sáng tạo. Anh đã cải tiến thành công nhiều thiết bị nông nghiệp: Thay đổi kết cấu giàn cày, nâng công suất lên 30%, tăng tuổi thọ gấp 3 lần. Chế tạo máy bơm xác mì lên xe tải, giảm đáng kể cả thời gian lẫn chi phí so với lao động thủ công. Cải tiến máy sấy để có thể sấy nhiều loại nông sản (tiêu, điều, bắp, lúa, mì lát, cà phê...). Đáng kể nhất là cải tiến những chiếc rơ-mooc có cầu truyền động dùng cho máy kéo MTZ 50, 80. Nếu loại rơ-mooc bình thường cần tới hai máy kéo để chuyển 10 tấn mía cây từ bãi ra lộ thì qua tay Hải, chỉ một đầu MTZ có thể kéo 17 tấn mía đi phăng phăng.

Mở xưởng cơ khí tại Suối Dây được nửa năm thì Hải gặp Lê Văn Danh, sinh năm 1966, ngụ ở xã Suối Ngô, vừa làm rẫy, vừa kinh doanh. Danh thổ lộ ước mơ có một chiếc máy bay làm phương tiện phục vụ sản xuất nông nghiệp. Đơn giản thôi, như để phun thuốc trừ sâu trên diện tích lớn. Gặp được tri âm, Hải không ngần ngại bày tỏ mong muốn chế tạo một chiếc trực thăng đã ấp ủ từ hồi còn “ở truồng tắm mưa”. Họ thành tri kỷ. Hỗ trợ nhau cả về tinh thần lẫn tiền bạc, không so đo, tính toán. Trần Quốc Hải nghiên cứu, chế tạo máy bay. Lê Văn Danh bàn bạc và tiếp vốn. Rồi họ có thêm một trợ thủ: Trần Quốc Du - em ruột của Hải. Du tình nguyện sưu tầm tài liệu và nghiên cứu kỹ thuật. Chàng trai sinh năm 1976, tốt nghiệp Khoa Kỹ thuật và Công nghệ ngành Xây dựng ở ĐH Mở-Bán công TPHCM. Vừa đi học, vừa chụp ảnh, quay video kiếm sống, Du không lành nghề cơ khí như Hải, nhưng biết "đôi chút" về điện tử, điện cơ. Tuy nhiên, đóng góp lớn nhất của Du là sục sạo trên Internet để tìm các tài liệu liên quan tới máy bay cung cấp cho Hải...

Tôi có thể!

Khi ghé hỏi thăm đường tắt đi Tân Châu để tìm anh chàng chế tạo trực thăng, một anh xe ôm ở xã Cẩm Giang bảo với chúng tôi: “Cách nay khá lâu, sau khi từ Suối Dây về, tui có kể chuyện thằng Hải "đóng" máy bay trực thăng nhưng không ai tin. Họ biểu tui nói dóc. Hồi xưa Hải là dân Cẩm Giang, cùng lứa với tụi tui.” Sau khi đọc xong mấy tờ báo chúng tôi mang theo, mấy anh xe ôm mới chịu tin là ông bạn mình nói thiệt. Một người phân trần: “Hỗng tin vì chuyện khó tin quá! Việt Nam mà “đóng” được máy bay sao?” Có người phản bác: “Hồi xưa, lúc ông "Thần đèn" chưa nổi tiếng, ông có tin được chuyện một ông thợ hồ dời nhà lầu không?" Anh kia gật gù: “Ừ! Người mình cũng giỏi chớ đâu thua ai...”

Để chế tạo ra chiếc trực thăng đang là đề tài bàn tán của nhiều người, nhiều giới, Trần Quốc Hải, Lê Văn Danh, Trần Quốc Du đã từng bỏ cả năm trời khảo sát những chiếc trực thăng đang trưng bày tại các bảo tàng rồi sưu tầm tài liệu, đặc biệt là các tài liệu liên quan đến việc chế tạo máy bay trên Internet. Nhà Danh ở xã Suối Ngô, không có điện thoại nên anh phải dùng điện thoại di động khi đi làm ăn ở những nơi khác (Suối Ngô chưa có sóng ĐTDĐ). Nhà Hải tuy có điện thoại, nhưng cả xã không có điểm dịch vụ Internet nào, muốn dùng Internet, phải về thị trấn. Chỉ còn Du ở Saigon, đủ điều kiện tìm kiếm tại liệu rồi in ra đem về Suối Dây để cùng nghiên cứu.

Cách nay hơn 5 năm, họ tiến hành chế tạo trực thăng theo từng bước. Chiếc trực thăng của họ đã được thử nghiệm chống rung, kiểm tra độ mòn của bạc đạn, nhiệt độ máy, nhiệt độ nhớt, tính toán rồi thử nghiệm tiếp về động cơ và sức nâng ban đầu, nghiên cứu đĩa nghiêng (bộ phận lật cánh quạt chong chóng)... Lần này, họ tính thử nghiệm hướng bay tới và lùi, nhưng chưa kịp tiến hành thì trực thăng bị thu giữ. Khi nghe hỏi về chuyện trực thăng đã từng bay lên cao hai, ba mét nên phải buộc dây níu lại vì sợ không đáp xuống được, Hải cười: “Tôi chỉ mới thử cho trực thăng tự nâng lên vài tấc, làm gì có chuyện bốc lên tới hai, ba mét. Đó là lần thử thứ ba, chưa thử đĩa nghiêng và chưa điều khiển tới, lui được nên chằng cáp là cần thiết. Đây là một trong hai biện pháp kỹ thuật đã được nhiều nhà chế tạo trực thăng áp dụng. Tiếc là do thiếu hiểu biết cặn kẽ nên sự việc bị xuyên tạc, chúng tôi trở thành những kẻ giống như ngớ ngẩn”...  

Hải say sưa kể cho chúng tôi nghe về các thành công và thất bại của những nhà chế tạo máy bay trên thế giới. Anh phân tích rành rọt về các phương pháp thử nghiệm và phân tích kết cấu, sức bền các loại vật liệu làm máy bay có thể tìm được trong nước, hoàn toàn có thể đáp ứng cho việc làm thử với mong ước đầu tiên là cất cánh. Những bước cải tiến, hoàn thiện để có chiếc trực thăng "rẻ tiền, phù hợp với nhu cầu phục vụ sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam". Mục tiêu của họ chỉ là thỏa mãn nhu cầu có một chiếc trực thăng để rải hạt giống, thuốc trừ sâu,... của anh chàng nông dân Lê Văn Danh.

Vun xới khát vọng: Người mình cũng giỏi

Khi được xem tấm ảnh chiếc trực thăng nằm chỏng trơ giữa sân Huyện đội Tân Châu, Hải tỏ ra lo âu. Thế nhưng, khi nghe kể chuyện chúng tôi gặp cụ Trần Văn Bái - 87 tuổi, cùng cháu Uyên Thi – học sinh lớp 5, tìm đến tận Huyện đội Tân Châu để được tận mắt mục kích chiếc máy bay đầu tiên do người Việt Nam chế tạo thì Hải vui hẳn.

Hải tâm sự: “Tôi rất ngỡ ngàng khi máy bay bị thu giữ. Trước khi làm chiếc trực thăng đó, tôi đã từng đến Sở Khoa học Công nghệ Môi trường Tây Ninh đề nghị hướng dẫn làm thủ tục xin chế tạo trực thăng. Thế nhưng người tiếp tôi bảo rằng nếu anh muốn thì cứ thử làm, khi nào thành công mới có thể đăng ký bản quyền công nghệ và xin phép sản xuất. Làm sao chúng tôi biết anh làm được hay không mà cấp phép. Mặt khác, chưa có quy định nào về làm máy bay cả...” Chiếc trực thăng ấy được Hải làm trong xưởng, ngay cạnh đường cái. Hơn 5 năm qua, không ít cán bộ trong huyện đến xưởng đặt làm các sản phẩm cơ khí. Không riêng cán bộ mà dân trong xã Suối Dây cùng biết Hải chế tạo máy bay, nhưng chẳng có ai ngăn cản, đa số khuyến khích, động viên và chờ xem “chiếc trực thăng do người Việt mình chế tạo” sẽ như thế nào. Hải nói: “Vì thế, tôi không nghĩ mình phạm pháp. Tôi vẫn thường nghe Chính phủ khuyến khích toàn dân nghiên cứu phát triển khoa học - kỹ thuật. Tôi cũng mong chứng tỏ người Việt mình tuy nghèo, không được đào tạo chính quy, nhưng chịu khó học hỏi thì vẫn làm được những thứ mà thiên hạ đã làm.”

Khi đã rõ chuyện, chúng tôi thắc mắc: Tại sao Danh lại tự nhận chính anh ấy tự chế tạo chiếc trực thăng ấy?" Hải bảo: “Khi thấy chuyện có thể trở thành rầy rà,  Danh tự ý nhảy ra nhận trách nhiệm. Danh biểu ảnh còn độc thân, gia đình khá giả hơn nên nếu có... đi tù thì cũng đỡ hơn tôi vốn nặng gánh gia đình...”

Chúng tôi nhìn quanh nhà Hải, ngoài máy móc thiết bị của một xưởng cơ khí, căn nhà ấy trống trơn, không có vật gia dụng nào đáng giá...