 |
|
TÔI VÀ CHÚNG
TA |
PHÉP THỬ CỦA
NGƯỜI NUÔI HEO
[Mỹ Lệ] |
|
Khi tôi gọi điện thoại đến UBND phường
Hố Nai 1, Biên Hòa, Đồng Nai để hỏi thăm về
trại heo của một nông dân tên Nguyễn Trí Công,
anh ủy viên văn phòng hồ hởi nhận xét, nói
về nuôi heo, nhân vật này đúng là nổi tiếng.
Tôi chưa kịp giới thiệu mình là phóng viên
chứ không phải khách mua heo thì anh đã cho số
điện thoại, hướng dẫn cách liên lạc... |
|
Tự... xóa mù IT |
Anh Công kể: “Tôi xem tivi, thấy người ta
nói bây giờ là thời đại máy tính, không biết
dùng máy tính cũng giống như... mù chữ. Tôi
học chưa hết lớp 12, tự liệt mình vào hạng
mù chữ, không muốn... mù một lần nữa nên lúc
mới có máy 486 đã bỏ ra hơn 40 triệu đồng
tậu một cái...” Gia đình anh Công nuôi heo đã
mấy đời nên khi thấy anh bỏ ra chừng đó tiền
để mua máy tính, ai cũng nghĩ anh đang ôm ấp
tham vọng nào đó ghê gớm lắm, không ai biết
anh chỉ là muốn xóa mù cho mình. Nghe thiên
hạ bảo máy tính như một ông thánh, cái gì
cũng biết, anh tự nhủ có lẽ nó sẽ giúp
được mình nuôi heo.
Đúng là máy tính có thể giúp anh nuôi heo, nhưng đó là chuyện
sau này. Còn những ngày đầu, anh như người
điên, ôm về một đống sách vở, đĩa mềm, hì
hục đọc, làm theo. Những lệnh DOS đơn điệu,
khô cứng làm anh nhức đầu, hoa mắt, lắm lúc
sinh bệnh. Song đã phóng lao, anh quyết theo
đến cùng. Học đến Excel, anh mới bắt đầu
dùng máy tính nhập dữ liệu phục vụ công
việc. Cách nay khoảng 5 năm, anh bắt đầu dùng
phần mềm Quản lý đầu heo (Europig) của Pháp,
3 năm gần đây thì dùng phần mềm Chế biến
thức ăn (Brill Formulation) của Mỹ. Những phần
mềm này, anh đã từng được nghe giới thiệu khi
tham gia các lớp tập huấn về kỹ thuật chăn
nuôi. Thời gian gần đây, anh đăng ký truy cập
Internet để tìm các thông tin liên quan đến
chuyện nuôi heo sau khi mua được một đĩa CD
hướng dẫn phòng chống bệnh cho heo và muốn
biết chi tiết hơn về những thông tin được chứa
trong đĩa. Internet còn giúp anh tìm kiếm các
địa chỉ nhập tinh phối giống, nhập giống, mua
hệ thống máng cho ăn tự động... |
Chiếc máy tính 486 đầu tiên đã được đổi
thành Pentium, rồi II, III, và nay tới Pentium
4. Năm ngoái, vợ anh tặng anh một cái laptop
sau khi thấy việc “xóa mù” của chồng mang lại
hiệu quả đáng kể.
Anh Công giới thiệu: “Những phần mềm này đã được chuyển ngữ sang
tiếng Việt, do tui bỏ tiền túi ra mua, các
chuyên gia ở chính quốc sang mở lớp hướng dẫn
sử dụng. Nói là giá ưu đãi nhưng cũng mất
4.000USD. Tuy nhiên, nó chỉ phù hợp với những
trang trại có quy mô lớn, tương đối hiện đại,
chứ tầm vóc trung bình hay nhỏ rất khó áp
dụng. Đến nay, Viện Chăn nuôi – Bộ Nông nghiệp
và Phát triển nông thôn Việt Nam đã viết được
phần mềm Quản lý đầu heo Vietpig, phù hợp
với thức tế chăn nuôi heo ở nước mình và
tặng miễn phí cho nông dân. Xí nghiệp chăn nuôi
Phú Sơn, Đồng Nai cũng đã tự viết một phần
mềm quản lý phù hợp đặc điểm riêng của xí
nghiệp. Hồi trước, đi trước nên tui phải mò
mẫm, người nuôi heo bây giờ sướng hơn khi có
nơi chỉ đường, dẫn lối. Có những phần mềm
đó hỗ trợ, mình tốn ít công hơn mà heo lại
mau lớn, khách hàng thích mua heo của mình
hơn. Ai không tin thì cứ tới chỗ tui tham quan,
xem cách tui làm...”. |
|
|
|
 |
|
Công nghệ nuôi heo |
Trại heo nhà anh Công có khoảng 2000 con
heo thịt, 500 heo nái, 300-400 heo con. Mỗi
tháng, anh bán khoảng 20 tấn heo hơi, 300-400
heo con giống. Hàng ngày, lượng cám làm thức
ăn cho heo khoảng 4 tấn, bắp khoảng một tấn...
Riêng tiền mua thức ăn, đầu tư vật tư khoảng
500 triệu đồng/tháng. Gia đình anh Công nuôi heo
từ năm 1968, nhưng nuôi với số lượng nhiều như
thế này thì chỉ mới từ bốn, năm năm qua, sau
khi anh tiếp xúc với máy tính, Internet bởi:
“Trước kia, muốn nuôi nhiều cũng khó vì chỉ
nai lưng, dốc sức chắc chắn cũng không xuể”.
Anh Công vừa tâm sự, vừa mở máy giải thích: “Phần mềm Europig
giúp tôi tiết kiệm ít nhất một người làm
công việc ghi chép, theo dõi tình hình, các
biến động của đàn heo. Có nó, muốn biết
thông tin nào đó, chỉ cần enter là xong, không
phải lục lọi giấy tờ, đã đỡ mất thời gian
lại chính xác”. Sau khi mã hóa từng con heo
bằng cách đánh số đeo vào tai, anh Công cập
nhật các thông số về nguồn gốc (heo cha mẹ),
quá trình tăng trưởng, chăm sóc thú y... Phần
mềm còn giúp anh tổng hợp, sắp xếp công
việc, đánh giá hiệu quả chăn nuôi thông qua
việc cho ra các báo cáo về chỉ số kỹ thuật,
chỉ số kinh tế và đề nghị phương án xử lý
tình hình. Nó đặc biệt hiệu quả trong quản
lý, chăn nuôi heo nái. Các thông tin cập nhật
về lứa, giống, ngày phối giống, ngày thụ
thai, số heo sinh ra, chết lúc sinh, chết sau
sinh, tốc độ tăng trọng... không chỉ giúp quản
lý từng con, từng nhóm mà còn xác định con
nái nào, tinh con heo đực nào có chất lượng
thuộc loại topten và ngược lại để có hướng
đầu tư hay xử lý. Anh còn có Brill Formulation
giúp... cho heo ăn. Máy đã tính toán sẵn khẩu
phần ăn cho từng loại, từng nhóm, tương ứng
với từng thời kỳ sinh trưởng, chi tiết đến
từng phần trăm hàm lượng chất dinh dưỡng.
Định kỳ, kết hợp với cơ sở dữ liệu có trong
Europig, anh biết lúc nào cần mua thức ăn dự
trữ, biết lượng để “chế biến” bữa ăn cho mấy
ngàn con heo của mình. Sau một thời gian ra
“thực đơn”, căn cứ vào những biến động thực
tế, phần mềm còn giúp điều chỉnh khẩu phần,
thông báo heo cần ăn thêm chất gì, giảm chất
gì. Theo anh Công, nếu không có máy, phải mất
ít nhất ba ngày mới tính ra những kỳ thực
đơn như vậy. |
|
Tháng 8 năm ngoái, khi tạp chí Asian Pork
có bài viết về trại heo của anh Công như một
nhà nông nuôi heo nái rất khoa học, kinh tế
(mỗi nái sinh 22 con/năm trong khi các nơi chỉ
đạt bình quân từ 18-20 con), một đoàn nông dân
ở Philippin đã tìm đến Biên Hòa để xem. Trang
trại của nông gia Philippin lớn hơn của anh Công
nhiều nhưng năng suất thì không bằng. Tuy trong
chăn nuôi, anh Công có bí quyết gia truyền
riêng, nhưng công nghệ vẫn góp công rất lớn.
Khi quay về, các nông gia Philippin đã liên lạc
với công ty làm Europig ở Pháp để mua phần
mềm này và hệ thống máng cho ăn tự động...
Tỉ lệ tăng trọng heo thịt ở trại heo của anh
Công cũng rất cao, chưa kể còn tiết kiệm được
thức ăn (trung bình, để tăng một ký thịt,
người nuôi tốn ba ký thức ăn, anh chỉ tốn có
2,6 ký). Anh Công bảo: “Dùng phương pháp quản
lý, chăn nuôi khoa học để đạt hiệu quả kinh
tế cao cũng là cách để quảng bá thương hiệu,
việc mà nhà nông đang cần để tạo lợi thế
cạnh tranh”. Trại heo của anh Công đang có
nhiều khách hàng lớn như: Vissan, Metro... (mua
heo thịt), các trại chăn nuôi (mua heo giống)
dù giá bán bao giờ cũng cao hơn giá thị
trường. |
Cách nay khoảng 10 năm, anh nông dân Nguyễn
Trí Công liều lĩnh thực hiện phép thử kết
hợp công nghệ thông tin với chăn nuôi. Hôm nay,
phép thử ấy đã thành công một bước khi công
nghệ nuôi heo mang tên anh ra đời và được thừa
nhận vì đạt hiệu quả cao. Con đường vẫn còn
dài. Anh vẫn đang tiếp tục thử. Anh dự tính:
Sẽ làm một Website giới thiệu trang trại, tìm
thêm thông tin về hệ thống silô chuyền thức ăn
tự động từ nơi chế biến đến từng ô chuồng,
trại để tránh rơi vãi, tiết kiệm chi phí bao
bì.
Các chủ trang trại, những người chăn nuôi có thể trao đổi, tham
khảo thêm kinh nghiệm với Nguyễn Trí Công theo
địa chỉ: 4/64, khu phố 10 - Xuân Trà, P. Hố Nai
1, TP. Biên Hòa, Đồng Nai. E-mail:
cong_tri@bdvn.vnd.net. |
|
 |
|
|
|
 |
|
 |