SỐ 68 CHUYÊN ĐỀ ĐỂ DẬP DỊCH PHẢI BIẾT ĐỦ VÀ BIẾT SỚM [T.Huyền, N.Lý , T.Hường, Đ.Khoa, H.Nhung thực hiện ] Ông Nguyễn Tiến Dũng - Trưởng Bộ môn Siêu vi trùng, Viện Thú y: Biết sớm nhờ Internet.  Các nhà khoa học về thú y trên thế giới có mạng riêng theo dõi dịch bệnh và nắm thông tin, diễn biến dịch bệnh trên thế giới rất sớm để báo cáo cho chính phủ của mình. Những hệ thống mạng riêng như thế rất hữu ích trong việc hỗ trợ các nhà khoa học trên toàn thế giới trao đổi thông tin với nhau. Trước đây các tài liệu khoa học về virus, thú y rất thiếu và rất cũ vì phụ thuộc vào việc đi công tác nước ngoài của cán bộ trong Viện hoặc do đồng nghiệp nước ngoài gởi tặng. Còn bây giờ, nhờ Internet, việc tiếp cận với thông tin, thành tựu khoa học nhanh, đa dạng hơn nên hiệu quả cũng lớn hơn bởi có nhiều vấn đề, giới khoa học trong nước chưa nghiên cứu. Ngoài các Website của WHO (www.who.int), OIE (Tổ chức Dịch tễ quốc tế - www.oie.int), FAO (Tổ chức Lương nông của Liên Hiệp Quốc - www.fao.org)... cán bộ khoa học của Viện Thú y còn có thể có những thông tin mới nhất về dịch cúm gà thông qua Website ProMedMail của ISID (Hiệp hội quốc tế Các bệnh truyền nhiễm - www.promedmail.org) và công cụ tìm kiếm PubMed của Website thuộc Thư viện y học quốc gia Mỹ (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/PubMed).  Những công cụ tìm kiếm như Google chỉ cho thông tin gián tiếp - những bài báo trên các báo quốc tế, trong khi các nhà khoa học cần thông tin trực tiếp nên PubMed là công cụ tìm kiếm hết sức hữu dụng.  Internet hỗ trợ chúng tôi rất nhiều trong công tác nghiên cứu. Ví dụ đã có nhiều thông tin về chủng virus H5N1 nhưng loại virus này gây bệnh cho lợn thế nào thì chưa có. Đây là gợi ý để chúng tôi đi sâu vào việc tìm hiểu những vấn đề thế giới chưa từng làm, tránh lặp lại những gì người khác đã thực hiện thành công. Internet và các ứng dụng CNTT là những thứ mà Viện chúng tôi không thể thiếu. Tuy nhiên, ở nhiều cơ quan nghiên cứu khoa học của Việt Nam, việc khai thác các ứng dụng CNTT trong nghiên cứu chưa nhiều. Luật chưa cho phép các đơn vị nghiên cứu có server kết nối Internet trực tiếp nên công tác nghiên cứu bị hạn chế. Trong nghiên cứu khoa học, việc phải cập nhật thường xuyên các thông tin khoa học chưa phải là yêu cầu có tính bắt buộc. Nếu theo dõi thường xuyên, các nhà nghiên cứu có thể tiết kiệm được rất nhiều thời gian, công sức, không mất thời gian vào những việc người khác đã làm.  Các Website hoặc mạng nội bộ của nhiều cơ quan nghiên cứu khoa học ở Việt Nam hiện chưa thực sự hữu ích cho các nhà khoa học. Mới chỉ ngừng lại ở việc cung cấp thông tin chung về ngành, chưa phải là chỗ trao đổi đa chiều về nghiệp vụ, không thu hút các nhà khoa học tham gia.  Ở Viện chúng tôi, những máy móc hỗ trợ phân tích, giám định mẫu gen bệnh còn thiếu. Các bệnh phẩm cúm gà vẫn phải gửi cho nước ngoài giám định để có kết luận chính xác hơn.  Những ngày vừa qua, nhờ theo dõi thường xuyên thông tin từ Internet, chúng tôi biết chủng virus cúm người H3N2 và chủng cúm gà H1N1 đã kết hợp với nhau tạo thành chủng H3N2 cùng lây trên lợn, phần gen còn lại của gà đã lây sang trẻ em Hà Lan vào năm 1979, trong đó 70% lứa tuổi dưới 20 mắc bệnh. Trước đó chủng H1N1 của gà đã lây sang lợn tại châu Âu năm 1971. Nghiên cứu cũng cho thấy virus cúm lây sang người và động vật có vú nhờ thụ thể (chỗ tiếp nhận) là axit sialic alpha 2-6, còn lây sang loài chim và gia cầm là nhờ thụ thể alpha 2-3. Trường hợp chủng virus H5N1 chỉ xâm nhập vào loài chim chứ không lây sang người do người có thụ thể khác nhưng ở lợn thì có cả hai thụ thể này. Những trường hợp đã ghi nhận được trong lịch sử cho thấy việc lây cúm từ gia cầm sang người phải qua lợn. Khi được báo ở miền Nam có lợn chết hàng loạt, ngay trong đêm giao thừa, cán bộ của Viện đã lập tức phân tích mẫu bệnh phẩm để xem có phải do virus cúm gà lây sang hay không, rất may là không phải, đó chỉ là một bệnh khác của lợn. Đến nay, Viện Thú y vẫn thường xuyên báo cáo đầy đủ với Chính phủ về tình hình dịch bệnh ở các nước, số người mắc bệnh, tỷ lệ tử vong. Diễn biến dịch cúm gà trên thế giới xảy ra như thế nào, ở đâu, vào thời gian nào, do chủng virus nào gây ra, cách xử lý của các nước. Dựa vào các thông tin đã thu thập được và các diễn tiến mới, chúng tôi tư vấn cho chính phủ về hướng xử lý như: nên tiêm hay không nên tiêm bảo hộ cho người, khả năng lây trực tiếp sang người, những dự báo và chiến lược phòng chống dịch... (Website thông tin y dược Việt Nam: http://www.cimsi.org.vn) Ông Nguyễn Thanh Liêm – Viện trưởng Viện Nhi Trung ương: Trao đổi thông tin vẫn dùng công văn Viện Nhi Trung ương đã lập một nhóm nghiên cứu, giám sát dịch bệnh. Việc trao đổi thông tin, liên lạc với các cơ quan có liên quan như Bộ Y Tế... hầu hết là bằng công văn và Internet thông qua trang web của bệnh viện (http://www.benhviennhitu.org.vn). Phòng Kế hoạch Tổng hợp của chúng tôi đã được giao trách nhiệm cập nhật các thông tin liên quan đến dịch cúm gà. Ông Nguyễn Văn Thông - Phó Cục trưởng Cục Thú y: Chưa khai thác sự hỗ trợ của CNTT  Tất cả các công văn liên quan đến phòng chống bệnh cúm gà đều được đưa lên trang web của Cục (http://www.mard.gov.vn/DAH). Trong đó có một số văn bản quan trọng như: Công điện 71 của Chính phủ, Công văn số 29 Hướng dẫn phòng chống bệnh cúm gà,... Ngoài việc thông tin trên Web, Cục Thú Y cũng đã in 130.000 tờ rơi cung cấp cho các vùng có dịch và các vùng bị dịch uy hiếp. Sắp tới, chúng tôi sẽ xin Chính phủ cho in thêm tờ rơi. Hy vọng những tài liệu và tờ rơi này góp phần nâng cao hiểu biết của mọi người về bệnh cúm gà. Nó thế nào, các triệu chứng nhận biết, cách đối phó, xử lý ra sao. Tuy nhiên, việc báo cáo và chuyển thông tin đến Chính phủ hoặc các ngành có liên quan vẫn còn qua đường công văn chưa khai thác sự hỗ trợ của CNTT Giáo sư Lê Đăng Hà - Viện trưởng Viện Y học lâm sàng và các bệnh nhiệt đới: Chúng tôi không thể thiếu Internet  Hàng ngày, chúng tôi nhận rất nhiều thông tin liên quan đến bệnh cúm gà từ các cơ quan thuộc chính phủ, các tổ chức y tế và cung cấp thông tin cho báo chí trong và ngoài nước... Nhờ Internet, chúng tôi nắm rất nhanh diễn biến dịch cúm gà ở khu vực Đông Nam Á, Đông Á. Có rất nhiều thông tn quan trọng và cần thiết, cần biết nhanh và đầy đủ nhất. Chỉ có Internet làm được điều đó. Một cơ sở điều trị như Viện chúng tôi mà thiếu thông tin thì khó có thể làm tốt công tác điều trị. Phòng chống cũng vậy. Ông Robert Dietz – Chuyên gia Thông tin đại chúng của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam: Khai thác tối đa ứng dụng CNTT để đạt hiệu quả tốt nhất  Việc trao đổi thông tin về dịch cúm gà giữa WHO và các quốc gia, trong đó có Việt Nam, chủ yếu thông qua thư điện tử. Tôi đọc và gửi khoảng 200 thư điện tử/ngày. Webiste của WHO (www.who.int) cũng là một nguồn thông tin quan trọng cho các chuyên viên của WHO và những người quan tâm đến dịch cúm gà.  WHO còn có một Website dành riêng cho những người làm công tác thông tin đại chúng như tôi. Để không bị lạc hậu về thông tin, tôi còn đăng ký một vài dịch vụ newsletters để nhận các thông tin mới nhất về các vấn đề liên quan đến y tế và chăm sóc sức khỏe. Muốn biết thêm thông tin về dịch cúm gà cũng như cách thức phòng chống, các bạn có thể sử dụng google.com, tra tìm bằng từ khóa avian influenza. Bạn sẽ thấy có rất nhiều Website cung cấp thông tin về vấn đề này. Website của Trung tâm Kiểm soát và Ngăn ngừa Dịch bệnh thuộc Bộ Y tế và Các dịch vụ Con người của Mỹ (http://www.cdc.gov/flu/avian/facts.htm) tương đối tốt nhưng tôi vẫn thích website của WHO hơn bởi chúng tôi có thông tin về dịch bệnh ở phạm vi toàn thế giới. Muốn có phác đồ bảo vệ người tham gia tiêu huỷ gia cầm, bạn có thể truy cập vào địa chỉ http://www.who.int/avian/docs/recommendations.asp. Bác sĩ Phan Xuân Trung  Hầu hết bác sĩ đều đã biết dùng máy tính và truy cập Internet để xem, nhận tin tức. Cũng nhờ vậy, những bác sĩ ở các vùng sâu, vùng xa không bị lạc hậu về chuyên môn. Trong phòng chống dịch bệnh, ngoài việc cung cấp thông tin để công chúng có đủ kiến thức cần thiết, cung cấp cho y giới các thông tin quan trọng về chuyên môn, nếu khai thác tốt các ứng dụng CNTT, cộng đồng có thể thụ hưởng nhiều lợi ích khác. Chẳng hạn ở thời điểm xảy ra dịch SARS, sau khi nghiên cứu, Tiến sĩ Nguyễn Đình Nguyên - Chuyên khoa Nhi ở Úc đã gửi về một bài viết bàn luận chuyện có thể dùng khẩu trang phòng bệnh SARS hay không ? Bài viết này đã được đăng trên báo Sức khỏe và đời sống. Nhờ thế, kế hoạch nhập một lượng lớn khẩu trang từ nước ngòai đã được ngưng lại. Cũng nhờ Internet và cácx ứng dụng CNTT khác, các nước có trường hợp lây nhiễm SARS đã hợp tác với nhau rất tốt để dập tắt dịch bệnh.  Lợi ích của Internet trong phòng chống dịch bệnh rất lớn nhưng đáng tiếc là đến nay, Bộ Y tế vẫn chưa có website chính thức. Thông tin về dịch bệnh, việc phòng chống, ngăn ngừa vẫn được phổ biến chủ yếu qua báo chí. [Đầu trang] Trang chủ Nội lực "Peter Pan" Cầu nối Intel Việt Nam Chuyện trong tuần Cõi người ta Bình luận thị trường Cõi Mô-bai Chuyên đề Bổ ngửa Túi càn khôn IT Hồ lô biến Cảm về Game Nhật ký e-CHÍP Bản quyền Công ty Phần mềm & Truyền thông VASC  99 Triệu Việt Vương HN; Tel: (04) 9782235 • email: echip@vasc.com.vn Mọi chi tiết về kinh doanh và quảng cáo xin liên hệ Phòng Quảng cáo. Tel: (04) 9782077 kd@vasc.com.vn