 |
|
CHUYÊN ĐỀ |
EWORS - CÔNG NGHỆ
HỖ TRỢ CẢNH BÁO SỚM VÀ MẠNG DỮ LIỆU CHỐNG
DỊCH.
[Mai Lĩnh] |
|
Early Warning Outbreak Recognition System
(EWORS - Hệ thống xác nhận bột phát cảnh báo
sớm) là một mạng máy tính trao đổi dữ liệu
đặt ở các bệnh viện để theo dõi nguy cơ bùng
nổ bệnh truyền nhiễm nhằm phân biệt giữa
bệnh dịch và không gây dịch. Hệ thống này
dựa trên căn bản là thiết lập mạng lưới theo
dõi toàn vùng, có thể thích ứng với những
điều kiện “xác nhận bột phát cảnh báo sớm”,
đảm bảo tính nhanh nhạy và chính xác. Từ
viễn cảnh bệnh đã phát và tái phát, khả
năng bùng nổ của một bệnh mới được xác
định. Sự xác định sớm dẫn đến những hoạt
động đối phó bột phát nhanh chóng cần thiết
để xác định được nguyên nhân của bệnh, biện
pháp cách ly cũng như cách ngăn ngừa trong
tương lai. Phát triển EWORS là một phần của
chiến lược ngăn ngừa và đối phó nguy cơ bột
phát, thông báo sự xác nhận về hiện trạng
bệnh dịch bột phát hoặc không bột phát. |
|
EWORS – phần mềm thông báo dịch |
|
Giống như phần lớn các quốc gia đang
phát triển khác, khu vực Đông Nam Á thiếu
những biện pháp là tiêu chuẩn cơ bản để so
sánh, phân biệt giữa những sự kiện bột phát
và không bột phát, trong khi việc phân tích xu
hướng chỉ có thể thực hiện khi dữ liệu được
cập nhật thường xuyên. Phần lớn các bột phát
ở khu vực này chỉ được xác định sau một
thời gian khá dài. Bên cạnh đó, các biện
pháp theo dõi truyền thống thường vừa chậm,
vừa rườm rà về mặt tổ chức, cản trở việc
đánh giá đúng mức hiện trạng bệnh dịch cũng
như nguyên nhân gây nguồn bệnh truyền nhiễm. |
|
Nếu thiếu các chẩn đoán bổ trợ sẽ khó
cảnh báo kịp thời về dịch bệnh để ngăn chặn
hiểm họa. Ngược lại, việc cảnh báo sai sẽ
làm hao tổn các nguồn lực về y tế và EWORS
(do U.S. Naval Medical Research Unit No.2 – viết
tắt là US NAMRU-2, đặt tại Jakarta, Indonesia
chuyển giao công nghệ và tài trợ hoạt động)
là một phần mềm sử dụng biện pháp hội
chứng để chẩn đoán, cho phép phân tích các
thông tin chính xác để đưa ra các biện pháp
đối phó thích hợp, đảm bảo sự xác nhận
dịch bệnh qua các biểu hiện liên quan đến
những hội chứng của một sự bột phát tương
tự. EWORS cung cấp khả năng phân tích dựa trên
các biểu đồ, kể cả sơ đồ. Các áp dụng đồ
họa cho phép nhân viên không có kiến thức sâu
về dịch tể học cũng có thể lý giải, điều
tra những phát hiện của mình một cách có
hiệu quả. EWORS được thiết kế để nhận dữ
liệu, phân tích bằng đồ họa, lập đồ thị
dịch bệnh, phân tích xu hướng ở dạng đồ thị
bằng đường hoặc cột, và phác họa bản đồ
địa lý để xác định các nơi tập trung bệnh.
EWORS được chuẩn hóa để phân tích xu hướng
của các bệnh truyền nhiễm, thông tin kịp thời
và nhanh chóng xác nhận những nguy cơ bùng nổ
cả về nhóm không gian và thời gian. Diễn giải
dữ liệu và những biện pháp đối phó nhằm
bảo vệ cho sức khoẻ cộng đồng. |
|
Ứng dụng EWORS ở Việt Nam |
Từ năm 1997, Viện Pasteur TPHCM đã thiết
lập mạng Pasteurnet, bao gồm 19 tỉnh phía Nam.
Vào thời điểm đó, Pasteurnet là một chương
trình kết nối thông tin khá tiên tiến. Đây là
nỗ lực đáng ghi nhận. Song vì nhiều lý do
(sự lạc hậu về tin học của đội ngũ nhân viên
y tế cơ và thiết bị ở cơ sở), hệ thống này
không phát huy hiệu quả nên đến nay giải pháp
nhanh nhất để chuyển tải thông tin về bệnh
truyền nhiễm ở các địa phương vẫn là điện
thoại. Thông qua Pasteurnet, các bệnh viện chỉ
chuyển các báo cáo theo định kỳ (tuần,
tháng, quý, năm) về Viện Pasteur trước khi gửi
văn bản.
Tại khu vực Đông Nam Á, năm 1998, EWORS được ứng dụng trong các
bệnh viện ở Indonesia, sau đó ở Lào, Campuchia
và Việt Nam. Chương trình này đã được chuyển
đổi để có thể sử dụng ngôn ngữ của các
quốc gia thành viên... Mỗi quốc gia thành viên
thông qua các tổ chức hợp tác tương ứng, duy
trì phần riêng biệt trong hệ thống dữ liệu
theo dõi của EWORS. Kể từ lúc triển khai EWORS
ở Đông Nam Á, đã có hơn 5 triệu trường hợp
được ghi nhận. Một số trường hợp có dấu
hiệu bùng phát dịch đã được kiểm soát. Trong
tương lai, sự phát triển của EWORS ở Đông Nam
Á nhằm đối phó với bệnh SARS đã được lập
trình. |
EWORS được triển khai ứng dụng tại Việt
Nam từ đầu năm 2001. Máy chủ (server) của hệ
thống được đặt tại Viện Pasteur TPHCM và tại
TPHCM được triển khai tại các bệnh viện Nhi
đồng 1 và 2, bệnh viện Bệnh nhiệt đới. Tại
An Giang, EWORS được triển khai tại Trung tâm Y
tế dự phòng, Trung tâm y tế huyện Phú Tân và
Bệnh viện tỉnh An Giang. Sắp tới, theo dự
kiến EWORS sẽ được triển khai thêm tại 4 bệnh
viện khu vực Đông Nam bộ và miền Trung. Chỉ
riêng trong tháng 12-2003, hai bệnh viện Nhi
đồng tại TP.HCM đã chuyển cho Viện Pasteur
TPHCM hơn 30.000 hồ sơ bệnh truyền nhiễm.
Nếu so với phí tổn đầu tư hệ thống mạng và đào tạo nhân sự
tham gia chương trình nhằm chặn đứng hoặc hạn
chế thảm họa của dịch bệnh gây ra cho con
người thì hiệu quả và lợi ích của EWORS rất
cao. Hiện nay, ngoài Pasteurnet và EWORS tại
Viện Pasteur TP.HCM, vẫn chưa có nơi nào ở
Việt Nam có hệ thống thông tin giám sát, cảnh
báo nguy cơ dịch bệnh. Bao giờ thì ngành y tế
đẩy mạnh việc khai thác các ứng dụng CNTT
trong công tác phòng chống dịch bệnh ? Bao giờ
thì EWORS hoặc một chương trình ứng dụng tin
học tương tự được triển khai rộng khắp cả
nước nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng ? |
|
|
|
 |
|
 |