Chuyện một chuyên viên trên hè phố
Hoàng Thảo theo The New York Times

Perry Vona làm việc 5 ngày mỗi tuần trên Phố 43 - một đoạn đường nằm giữa hai đại lộ ở khu trung tâm New York. Vona không có văn phòng, ông là một kẻ vô gia cư, nơi làm việc là vỉa hè. Vona chuyên sửa máy tính xách tay, máy qút, ổ cứng, bàn phím và những thiết bị số mà ông lượm từ các đống rác...

Khách bộ hành ở khu Midtown đã quen với sự hiện diện của Vona, hàng ngày, họ thường thấy ông ở đó từ 8 giờ sáng, trên một chiếc ghế xoay, cặm cúi với phần cứng nào đó của máy tính, nguồn điện để sửa chữa lấy từ đế của cột đèn ven đường. Bên cạnh Vona lúc nào cũng có một hộp đồ nghề đầy ắp dụng cụ, ông bán các món thiết bị đã được sửa  xong cho những tay kinh doanh hàng cũ hay những người tìm mua đồ rẻ với giá từ 60 USD đến 80 USD mỗi món. Người đàn ông trung niên, to con, râu tóc xồm xoàm này đã kiếm sống như thế hơn 8 năm qua. Vona tiết lộ với Alan Feuer – phóng viên tờ The New York Times (NYT): "Tôi nâng cấp mọi thứ. Khi chúng chạy tốt, tôi cho chúng lên đường".

Cuộc đời của Vona được ông tự thuật khá lộn xộn. Sự lộn xộn đó một phần do rối loạn tâm thần. Cuộc sống ở vỉa hè đã để lại những vết sẹo khó lành trên cả tinh thần lẫn thể trạng của Vona. Đó là một bi kịch. Cha mẹ Vona qua đời khi cậu mới 4 tháng tuổi. Cậu đã từng có nhiều bố mẹ nuôi. Một số đã ngược đãi Vona... Vona làm thợ sắt cho đến năm 1996 - một cần cẩu xây dựng rơi trúng đầu khiến Vona hôn mê. Vona cho biết, khi tỉnh lại, bỗng nhiên ông thành thạo chuyện sửa máy vi tính! Có lúc, Vona lại kể là mình học nghề này từ một người bác chuyên sửa ti vi.

Anthony J Barber – một người làm tư vấn về máy tính thường mua hàng của Vona, xác nhận một phần của câu chuyện khó tin ấy. Barber kể với phóng viên của NYT: "Tôi biết Perry. Tôi vẫn thường mua hàng của hắn. Một số là hàng tốt, số còn lại là đồ lạc xoong". Sau khi  mua hàng của Vona, Barber bán lại kiếm lời. Theo Barber: "Chúng tôi là những kẻ biến rác thành tiền".

Hơn 8 năm qua, Vona rất bận rộn với việc cập nhật các tiến bộ mới nhất của công nghệ. Vona cho biết ông rất thành thạo lập trình HTML và Javascript. Ngoài máy vi tính còn biết sửa nhiều thứ như: đồng hồ, ti vi, điện thoại di động, tủ lạnh, máy may, máy giặt, máy sấy. Vona có hai nguồn chính để thu lượm thiết bị máy tính hư, cũ: Trong các đống rác, các mối quan hệ với Sở Vệ sinh New York và các nhân viên bảo vệ văn phòng khu Midtown để trực tiếp nhận những món phế thải.

Vona thở dài tâm sự: "Có kỹ năng nhưng không nhà cửa thì cũng chẳng đi đến đâu!".  Ông đã cố gắng tìm một việc làm ổn định nhưng các cánh cửa luôn khép chặt với một kẻ vô gia cư.

Chuyện mưu sinh của Vona đang càng ngày càng khó khăn. Cảnh sát khu Midtown đã từng xúc bỏ một phần "kho" của Vona. Đó là những thùng carton được ông phủ vải bạt xếp trên vỉa hè. Lần đó, Vona bị mất ba ổ cứng, mấy cái màn hình và bàn phím. Cảnh sát từ chối bình luận về những lời Vona buộc tội họ với phóng viên của NYT. Họ chỉ cho biết Vona chưa bao giờ bị bắt giam. Ông là một kẻ vô gia cư hiền lành, thường trú trên hè phố. Mùa đông, Vona sưởi ấm bằng cách trùm chăn nằm kề miệng cống để sưởi bằng hơi ấm phả ra từ đó.

Vona vẫn cặm cụi sửa những thiết bị máy tính hư hỏng để sống. Nếu có ai dừng chân thăm hỏi thì Vona lặp lại mong muốn đã có nhiều năm nay: "Ước gì tôi có một mái nhà."