Ôi làm luật!

Bình Nguyên

Sau khi đọc bài “Xây dựng Luật giao dịch điện tử: Khổ vì quá gấp, khó vì quá mới” trên e-CHÍP số 124,  tôi tin có nhiều người thở dài về chuyện làm luật ở xứ mình như tôi...

Nếu tôi nhớ không lầm thì cuối năm 2003, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bổ sung Luật Giao dịch điện tử (Luật GDĐT) vào chương trình làm luật nhiệm kỳ XI (2002-2007), giao Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường (UB KHCN MT) của Quốc hội triển khai việc soạn thảo dự luật. Hình như đó là lần đầu tiên trong lịch sử lập pháp, có một Ủy ban của Quốc hội đề xuất và được giao nhiệm vụ soạn thảo một đạo luật (trước đây, hình như các Ủy ban của Quốc hội chỉ thẩm tra những dự luật do Chính phủ trình, trước khi đưa ra để Quốc hội xem xét, thông qua).

Khi xây dựng Luật GDĐT, UB KHCN MT của Quốc hội đã đề nghị gộp dự án Pháp lệnh Thương mại điện tử (TMĐT) vào và vì vậy, tuy dự thảo lần 6 của Pháp lệnh TMĐT đã hoàn chỉnh nhưng đành tạm dừng. Bộ Thương mại và các doanh nghiệp có ý định triển khai TMĐT đành chờ, chưa biết đến bao giờ...

Một vài người thạo tin bảo tôi: Sang năm cũng chưa thể có dự luật GDĐT để trình Quốc hội. Qui mô dự thảo Pháp lệnh TMĐT nhỏ hơn mà triển khai từ đầu năm 2002 đến nay vẫn còn chưa xong thì làm sao dám mơ sang năm dự luật GDĐT sẽ hoàn chỉnh để Quốc hội thông qua. Đó là chưa kể đến giờ, những người tham gia xây dựng luật GDĐT vẫn còn đang bàn cãi “Thương mại điện tử là gì?”...

Theo tôi biết, Bộ BCVT cũng đã triển khai việc soạn thảo dự án Nghị định Chứng thực điện tử (CTĐT) trước khi có dự án Luật GDĐT nên bây giờ khi đã có dự án Luật GDĐT thì chữ ký điện tử - đối tượng điều chỉnh của Nghị định CTĐT – sẽ trở thành một phần của Luật GDĐT. Có lẽ Bộ BCVT cũng phải chờ vì nội dung Nghị định không thể mâu thuẫn với quy định về chữ ký điện tử trong Luật GDĐT sẽ ban hành...

Đó là chưa kể bên cạnh dự án Luật GDĐT còn có dự án Luật CNTT đã được Quốc hội khoá XI đưa vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh và Chính phủ đã giao cho Bộ BCVT chủ trì việc soạn thảo.

Khi vài ba cơ quan khác nhau cùng được giao trách nhiệm xây dựng các văn bản pháp quy có những nội dung liên quan mật thiết với nhau thì chuyện chồng chéo, thiếu thống nhất rất khó tránh.

Trong Luật Kế toán vừa được Quốc hội thông qua có đề cập đến dữ liệu, chứng từ, kế toán, hóa đơn điện tử tuy nhiên bởi còn thiếu Luật GDĐT đảm bảo tính pháp lý của chúng nên theo Luật Kế toán, chứng từ điện tử phải được in, ký, đóng dấu và lưu trữ như chứng từ giấy.

Không lẽ không có luật đã khổ mà có luật cũng chẳng sướng hơn? Chưa kể sự lãng phí, thiệt hại về tiền bạc, thời gian, công sức của xã hội...