Tôi và chúng ta
Chạm tay vào giấc mơ...
Võ Trần Phước Lợi

1.

Cuối tháng 6, tôi nhận được một email lạ có tiêu đề: "Một phát minh nhỏ mà tôi muốn gởi tặng cho tất cả nhũng ai thích tìm tòi". Email được viết bằng lời lẽ khá... ngây ngô với nhiều lỗi chính tả. Tôi đã dịnh cho qua vì những "phát minh quái chiêu" không phải là hiếm, gặp những anh chàng "khùng khùng" rất mất thời gian... Thế nhưng chẳng biết tại  sao, nội dung của email ấy cứ nhảy múa trong đầu tôi, kích động sự tò mò của một kẻ thích chuyện trên trời, dưới đất như tôi. Tôi quyết định mở lại mailbox, in email và ra quán café ngồi nghiền ngẫm...

2.

"Sau khi đọc bài viết về Tim Berners – Lee, người sáng lập World Wide Web, tôi thấy mình thật ích kỷ. Tháng 9-2002, trong một lần nghịch ngợm, tôi khám phá ra cách biến một chiếc kính lúp thành một cái kính hiển vi mini. Chỉ với 4.000 đồng là chúng ta có thể tự tạo cho mình một cái kính hiển vi. Tôi đã giữ nó cho riêng mình vì sợ người ta sẽ ăn cắp phát hiện ấy và mình mất quyền làm chủ. Thế nhưng bài viết về Tim Berners – Lee  đã buộc tôi phải nghĩ lại... Một người bạn lớn tuổi bảo tôi hãy tìm công thức cho nó song  vì bận đi làm, tôi không có thời gian để nghiên cứu. Bây giờ tôi muốn giới thiệu phát hiện của mình cho mọi người. Nếu bạn đồng ý thì chúng ta có thể sẽ gặp nhau...".

3.

Ngồi trước mặt tôi là một chàng trai nhỏ thó và xanh xao. Cặp kính cận vắt ngang chiếc mũi nhọn lấm chấm tàn nhang khiến mặt cậu giông giống một nhân vật hoạt hình hài hước nào đấy. Bộ dạng rụt rè, ngồi nép một bên mặt ghế càng khiến anh ta giống như một học sinh. Tuyệt nhiên không có nét nào của một nhà... phát minh vốn thường đầu bù tóc rối! Anh chàng đó là Mai Sỹ Xuân Lâm - tác giả chiếc kính hiển vi giá 4.000 đồng.

Lâm ôm khư khư một cái bọc xốp nhàu nhĩ. Trong bọc là hàng lô, hàng lốc những phát minh và ý tưởng sáng tạo của chàng trai 18 tuổi này. Một chiếc kính hiển vi được làm bằng các đoạn ống nước nối vào nhau, giống hệt cái súng bắn đạn cao su mà trẻ con xóm tôi vẫn thường chơi. Mắt Lâm sáng dần lên khi bắt đầu giải thích về cái kính hiển vi của mình. "Nguyên tắc làm cái kính này đi ngược lại với các loại kính hiển vi truyền thống. Tức là anh phải để tiêu bản sát vào mắt, sử dụng ánh sáng có độ chóa cao chiếu từ phía xa, kính sẽ tự động phóng đại các tiêu bản lên rất nhiều lần. Tốt nhất là chờ trời tối, mình bật đèn xe honda lên và chiếu thẳng vào, chỉ cần để vào đó một giọt nước anh cũng sẽ thấy nhiều điều thú vị...". "Lỡ ánh sáng chiếu thẳng qua một cái kính lúp như thế làm hỏng mắt thì sao?". "Không đâu! Tôi thử nhiều lần lắm rồi...".

4.

Lâm tiếp tục lôi từ trong bọc xốp nhàu nhĩ của mình ra một tờ giấy tập học trò đã ngả màu: "Anh xem thử cái này. Tôi đã tìm ra được công thức tính giao tử mới. Có thể đó là một phát kiến trong lĩnh vực sinh vật di truyền... Còn cái này là công thức tính tích phân... Thêm một cái có thể chụp ảnh khoa học bằng webcam nữa, tôi có đem theo tấm hình vân tay của tôi đây...". Hình như Lâm đang lạc vào một thế giới khác, mang một tâm trạng đặc biệt khi kể về những sản phẩm của mình. Mọi người trong phòng thấy ngồ ngộ nên ai cũng cầm cái kính, đưa lên mắt, xoay xoay và... chẳng nhìn thấy gì cả!

5.

"Tôi thích nhất là các câu chuyện về nhà bác học Newton. Anh thấy chuyện ông này bị trái táo rơi xuống đầu mà nghĩ ra thuyết trọng trường có giống chuyện tôi đi bơi, bị nước dính vào mắt mà nghĩ ra được cái kính hiển vi không?..". Lâm lại bắt đầu chuyển hướng qua một vấn đề có tính vĩ mô... "Tôi giống như bị nghiện thông tin khoa học. Ngày nào mà không vô mạng đọc các loại thông tin khoa học là người rất bức rứt, khó chịu. Tôi thích nhất là các tin về sáng tạo. Càng đọc, tôi càng khâm phục những con người có các phát kiến góp phần thay đổi thế giới. Tuy nhiên mỗi lần đọc, trong đầu tôi lại có vô số thắc mắc. Chẳng hạn, hôm nọ có người sáng chế ra cái áo tàng hình bằng cách gắn lên đó một màn hình có thể chiếu lại những gì đang diễn ra phía sau lưng mình và ngược lại. Thế nhưng theo tôi, làm như vậy không hẳn là tàng hình vì chỉ cần nhìn nghiêng một chút là vẫn thấy bình thường. Tôi đang nghiên cứu xem có cách nào thiết kế một cái áo tàng hình hoàn chỉnh hơn không...". Lâm lại chìa ra một tờ giấy A4 nhàu nát, trên đó in nhiều thông tin trên mạng kèm những ghi chú chi chít của anh chàng.

6.

Lâm có một điểm chung với nhiều nhà phát minh khác: nghèo. Hai mẹ con Mai Sỹ Xuân Lâm bỏ Sa Đéc lên TP.HCM, nương nhau mà sống trong một căn hộ ọp ẹp. Mẹ Lâm làm thợ may, còn Lâm đi nhặt banh ở sân tennis... Lâm đã học hết lớp 12 bổ túc văn hóa nhờ những trái banh nỉ. Lâm đưa phần lớn số tiền kiếm được cho mẹ và nhín lại vài ngàn để truy cập Internet. Vài người mắng Lâm đua đòi, bạn bè thì bảo Lâm gàn dở... Không ai tin rằng chỉ những lúc ngồi trước máy tính, chạm tay vào cửa sổ của màn hình, mở nó ra để vào bầu trời thông tin về khoa học, được xem những phát kiến độc đáo của đồng loại là lúc Lâm mới thật là Lâm. "Tôi không biết tại sao nhưng giống như là say vậy... Khi tôi chia sẻ những suy nghĩ của mình, nhiều người bảo tôi khùng. Cả mẹ tôi cũng bảo tôi khi nghe tôi nói những chuyện như vậy. Tôi thích cảm giác mình có khi ngồi đọc những thông tin về phát minh và tôi tự xem mình như một thành viên của gia đình này. Chính những công trình đã được công nhận và quảng bá rộng rãi đã làm cho tôi vững tin là tôi... không bị khùng. Tôi tin sẽ có ngày tôi làm được cái gì đó và trở thành nhà phát minh như mọi người...".

7.

Hiện giờ, Lâm đã thôi nhặt banh, thôi luôn việc giữ xe ở một điểm dịch vụ Internet vì Lâm đã tìm được những người bạn thực sự đang ra sức giúp Lâm biến những giấc mơ mình thành hiện thực. Ở thời điểm này, Lâm chưa muốn thông tin chi tiết về cơ hội mới. Có lẽ sẽ có ngày nào đó tôi lại có dịp kể cho các bạn nghe về chàng trai mê sáng tạo này. Mong Lâm có ngày bước qua cánh cửa mà mình đã chạm tay vào.