KINH NGHIỆM XÀI MÁY TÍNH
LÀM THẾ NÀO ĐỂ DUYÊT WEB VÀ TẢI PHẦN MỀM CÓ HIỆU QUẢ NHẤT?
LÝ KIM NGÂN (Q.Bình Thạnh, TP.HCM)

Khi sử dụng Internet, ngoài việc gửi nhận e-mail thì duyệt Web và tải phần mềm trên mạng là hai việc cũng cần thiết không kém. Thế nhưng, không phải chỉ đơn giản dùng “đại” một chương trình duyệt Web hoặc một chương trình hỗ trợ tải tập tin bất kỳ là được, bởi lẽ mỗi chương trình đều có ưu, nhược điểm riêng. Vậy tùy theo nhu cầu mà ta chọn một chương trình phù hợp để phục vụ cho công việc được tốt hơn. Dưới đây là một số kinh nghiệm tôi đã tích lũy được sau bao năm “lăn lộn” trên Internet muốn chia sẻ cùng các bạn.

1. Duyệt Web:

Khi duyệt Web bạn cần những gì? Tốc độ hay khả năng hiển thị tốt? Chắc là cả hai, nhưng thật ra chưa có trình duyệt nào làm tốt cả hai mặt ấy cả. Nếu bạn dùng Windows thì có lẽ trình duyệt Internet Explorer là công cụ rất quen thuộc - vì nó miễn phí và có sẵn mà - còn nếu dùng Unix/Linux thì có Netscape Navigator hoặc Mozilla là thứ miễn phí tương ứng. Ưu điểm của chúng là hiển thị tốt mọi định dạng, tiêu chuẩn mới nhất của Internet, song chắc là do cạnh tranh nên IE và Netscape lại “phát minh” ra một số chuẩn riêng, dẫn đến tình trạng vài Website chỉ hiển thị tốt trên IE mà không hỗ trợ trên Netscape và ngược lại.

Tuy nhiên, nếu bạn cần độ bảo mật cao thì không nên “xài” IE, vì ngoài chuyện có nhiều “lỗ hổng” ra, IE còn rất “nhẹ nhàng” với ActiveX Control (có thể xem như phiên bản cạnh tranh của Java Applet) – một chương trình có thể làm mọi thứ, ngay cả xóa dữ liệu trên máy bạn và VB Script (cạnh tranh với JavaScript) – ngôn ngữ cho phép trang Web có mọi quyền trên dữ liệu của máy duyệt Web. Trong khi đó, Netscape rất “nhạy cảm” với đủ mọi thứ, kể cả Java Applet và JavaScript, rất cứng nhắc trong khâu bảo mật. Cũng chính vì thế mà Netscape không thể xem được một vài Website được xây dựng bằng công cụ của Microsoft và duyệt Web cũng khá chậm.

Bây giờ, khi sử dụng Internet một thời gian rồi, bạn lại có một vài nhu cầu tải hình hoặc phần mềm tại những nơi không cho phép tải (thường ngăn chặn thao tác nhấp phải chuột). Thế thì bạn nên chuyển sang sử dụng trình duyệt Opera, một trình duyệt có tốc độ nhanh hơn IE và Netscape rất nhiều, nhưng ... không hỗ trợ tốt hiển thị Unicode tiếng Việt.

Nhưng bạn đừng nghĩ Opera chỉ có ưu điểm về tốc độ, nó còn cho phép bạn nhấp phải chuột vào mọi đối tượng bất kể có bị dùng đoạn mã vô hiệu hóa phím phải hay không. Thêm nữa, khi dùng IE, bạn sẽ không thể nào biết được địa chỉ tải của phần mềm khi vào những trang Web có chức năng tự động hiển thị hộp thoại Save. Còn trong Opera, trình duyệt đã có sẵn tính năng quản lý, hỗ trợ tải tập tin; vì thế chỉ cần vào đây là biết được địa chỉ thật sự của tập tin và bạn có thể đưa địa chỉ này vào các trình hỗ trợ tải tập tin có ưu tín để “nhờ” tải về, vì trình hỗ trợ tải của Opera cũng chẳng hơn gì của Windows.

2. Tải tập tin:

Sau nhu cầu duyệt Web thì nhu cầu tải (upload hoặc download) tập tin cũng không kém phần quan trọng. Nhưng không phải ai cũng biết cách tải, bởi vì đâu phải chỉ cần đưa lên mạng hoặc lấy xuống là xong, mà bên cạnh đó phải làm thế nào để thời gian tải ngắn nhất, kết quả ít bị lỗi nhất và cuối cùng là tiết kiệm nhất.

Khi tải xuống (download), người ta thường nghĩ ngay đến việc sử dụng một chương trình hỗ trợ tải chuyên nghiệp. Vậy thì giữa vô số phần mềm có mặt trên thị trường, ta cần phải chọn phần mềm nào? Thật khó để trả lời câu hỏi này vì mỗi chương trình đều có tính năng riêng, nhưng nếu bạn đã xác định được nhu cầu thì câu trả lời không khó. Thường thì bạn phải dùng cùng lúc nhiều chương trình mới có thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu.

Trước tiên phải kể đến Download Accelerator Plus (DAP), đây là chương trình được nhiều người dùng Internet biết đến. Tốc độ tải và khả năng quản lý tập tin tốt nhất trong tất cả các chương trình cùng loại. Thêm nữa, DAP còn tích hợp cả chương trình nghe nhạc, xem phim, và Website cho phép tải game về chơi thử. Nói chung là rất tốt, nhưng bị một lỗi khá nặng là khi đang tải mà máy bị tắt ngang, như cúp điện chẳng hạn, thì phải tải lại từ đầu, không resume gì cả. Và cũng chỉ hỗ trợ có mỗi mình trình duyệt IE!

Tiếp theo là chương trình FlashGet (FG) với khả năng tận dụng tối đa sức mạnh đường truyền, nên lúc nhiều máy tính cùng kết nối Internet chung một đường truyền thì những máy còn lại - không có FG sẽ lâm vào tình trạng “lết” trên Net chứ không còn “duyệt” nữa. Bù lại tốc độ tải của chương trình rất nhanh, được đánh giá là nhanh hơn cả DAP và nhất là không bị “lỗi mất điện” như DAP. Thế nhưng trình duyệt hỗ trợ vẫn cứ là IE, chẳng hơn được DAP.

Phần mềm hỗ trợ tải cuối cùng bạn có thể chọn là Internet Download Manager (IDM) với giao diện đơn giản, mang tất cả tính năng mạnh của cả DAP và FG, đó là: tốc độ tải rất nhanh, quản lý tập tin tốt, tận dụng tối đa đường truyền, khắc phục “lỗi mất điện”. Và cả tính năng cần thiết mà DAP và FG không có được là hỗ trợ nhiều trình duyệt: IE, Netscape, Mozilla, Opera.

Các trình hỗ trợ tải là thế, song khi dùng bạn vẫn thường hay gặp lỗi: tải về trang Web thay vì tập tin. Thế là sao? Đơn giản vì liên kết có phần mở rộng mà chương trình tải hỗ trợ, cho nên nó cứ “nhắm mắt nhắm mũi” mà tải về, không cần biết là khi nhấp vào đó sẽ chuyển đến một trang Web khác có chứa liên kết của tập tin muốn tải. Nếu gặp trường hợp như thế thì bạn chỉ có cách vào phần cấu hình của chương trình và xóa đi chuỗi tên phần mở rộng tương ứng với tập tin muốn tải, để chương trình không còn “tài lanh” tải nữa.

Khi tải lên (upload), bạn cũng nên sử dụng một chương trình hỗ trợ đa năng, và chỉ thấy được tác dụng khi sử dụng host chạy hệ điều hành Unix/Linux. Chương trình được đề cử là Total Commander, thật ra thì đây chính là chương trình quản lý tập tin, đồng thời tính năng upload của nó cũng là phần đáng để bạn quan tâm. Khi sử dụng bạn chỉ làm các thao tác sao chép, xóa, đổi tên hoàn toàn đơn giản như trên Windows, thêm nữa nếu host đòi hỏi phải nhập lệnh thiết lập quyền truy cập dữ liệu (chỉ gặp khi dùng host Unix/Linux và upload ứng dụng PHP) thì bạn có thể nhập trực tiếp trên ô lệnh của chương trình. Ưu điểm ở tốc độ upload rất nhanh và cách thức sử dụng đơn giản.