Tôi và chúng ta
Shigeru Miyamoto – một người không chịu... lớn
Hoàng Thảo

Nếu cậu bé Peter Pan không chịu trưởng thành để mãi mãi được là trẻ con thì Shigeru Miyamoto của hãng sản xuất trò chơi Nintendo (Nhật Bản) cũng gần giống như vậy. Chính Shigeru đã khai sinh ra thế giới trò chơi điện tử hiện đại, khiến những "trò trẻ con" ấy phổ biến trên toàn cầu và đến nay, những trò chơi của Shigeru vẫn chỉ dành cho trẻ con, khước từ mọi cám dỗ của thế giới người lớn.

Linh hồn của hãng Nintendo

Shigeru Miyamoto đã sáng tạo ra không chỉ hàng loạt các game ăn khách mà nhiều nhân vật trong game của ông đã trở thành những biểu tượng văn hóa đại chúng nổi tiếng không kém các nhân vật hoạt hình Walt Disney và trở thành những thương hiệu nhượng quyền trên phạm vi toàn cầu.

Bắt đầu từ năm 1981, Shigeru Miyamoto làm "Donkey Kong" cho game thùng rồi tiếp tục với "Super Mario Bros", "The Legend of Zelda" – được giới chuyên môn cho là "kiệt tác kinh điển của trò chơi điện tử". Miyamoto đã xây dựng hãng Nintendo trở thành một "đại gia" trong làng sản xuất game. Chính ông là tác giả của 6 trong số 10 tựa game console bán chạy nhất của mọi thời, với hơn 300 triệu bản được tiêu thụ trên tòan thế giới, doanh thu đạt tới 10 tỷ USD. Chỉ riêng loạt trò chơi "Mario", Nintendo đã thu hơn 7 tỷ USD (trong khi doanh thu của loạt phim "Star War" – phim ăn khách nhất trong lịch sử điện ảnh chỉ thu về 3,5 tỷ USD tiền vé). Trong năm 2002, trò "Super Mario Sunshine" nhanh chóng lập kỷ lục mới khi bán được 350.000 bản chỉ trong vòng 10 ngày sau khi phát hành ở thị trường Mỹ.

Miyamoto – 51 tuổi đang được xem như một trong những họa sĩ thành công nhất của thế kỷ trước. Thành công ấy không chỉ đơn thuần về mặt tài chánh. Ông là người sáng tạo ra những tiêu chuẩn thẩm mỹ đặc thù của công nghiệp videogame – đầy màu sắc, lạ thường, giống phim hoạt hình. Chính Miyamoto cũng là người đi tiên phong trong kỹ thuật làm game tiên tiến – từ hình ảnh 3D cho tới cách chơi game tương tác và tùy chọn nhân vật. Miyamoto cũng là người đầu tiên đưa nhạc nền vào game.

Ra đời cách nay 114 năm, lúc đầu, hãng Nintendo chỉ sản xuất các bộ... bài tây cho đến năm 1977, khi Miyamoto về đây làm việc. Khả năng sáng tạo của Miyamoto đã trở thành linh hồn của Nintendo, biến cái tên Nintendo trở thành từ đồng nghĩa với "trò chơi điện tử".

Đường đến vinh quang

Ngay sau khi tốt nghiệp đại học Mỹ thuật Kanazawa ở Tokyo, Miyamoto tìm đến Nintendo nộp hồ sơ xin việc. Khi đến phỏng vấn, anh mang theo một bộ bản vẽ thiết kế các kiểu móc áo có hình đầu thú vật dành cho trẻ em. Lúc ấy, Nintendo vừa mới chuyển hướng sản xuất sang lãnh vực máy chơi game thùng, người chơi phải bỏ tiền xu vào thì máy mới hoạt động. Nhờ thành công tài chánh với trò "Space Invaders", năm1978 Nintendo tung ra một game tương tự tên là "Radarscope". “Tân binh” Miyamoto được giao nhiệm vụ thiết kế... những cái thùng chứa máy chơi game "Radarscope".

Rồi hàng ngàn chiếc thùng "Radarscope" tồn kho không có ruột để chạy trò chơi, Miyamoto được giao nhiệm vụ lấp đầy "bộ đồ lòng" cho "Radarscope" . Chàng họa sĩ này nghĩ ra trò "Donkey Kong". Sau khi được tung ra thị trường vào năm 1981, trò chơi này khai sinh nhân vật Mario và trở thành một cơn “sốt”, mê hoặc trẻ em Nhật Bản rồi “lây lan” trên toàn cầu. 67.000 thùng game "Donkey Kong" được bán sạch trong 2 năm, giúp các chủ nhân của chúng thu về cả tấn đồng xu. Lúc này, hãng Nintendo đã đủ tự tin để lao vào thị trường game gia đình.

Ngay từ lúc Nintendo tung máy game console NES (nối với TV để chơi) ra thị trường vào năm 1985, công việc kinh doanh của Nintendo bắt đầu phụ thuộc hoàn toàn vào Miyamoto: Người ta phải mua phần cứng để chơi những game do anh sáng tác.

"Super Mario Bros" là trò chơi điện tử đầu tiên thể hiện một thế giới đầy phức tạp và sâu rộng đến mức người chơi phải lập bản đồ mới hình dung được. Đây cũng là game đầu tiên trên thế giới có nhạc nền, không khí và sắc thái riêng trong từng “màn”. Nintendo bán được 40 triệu bản "Super Mario Bros". Nếu tính các phần tiếp theo thì tổng số bản đã được bán lên tới 160 triệu. Đến năm 1992, trò chơi điện chuyển từ 2D trở thành 3D với "Mario 64" của Miyamoto và thế giới videogame lũ lượt kéo nhau đi theo con đường Miyamoto đã vạch ra.

Mùa thu 2001, Nintendo tung ra máy game console GameCube để cạnh tranh với máy PlayStation 2 của Sony và máy Xbox của Microsoft. Đến nay, Sony vẫn luôn dẫn đầu lãnh vực game console. Tính đến hết năm qua, Sony đã bán được 40 triệu máy PlayStation 2 trong khi Nintendo và Microsoft vất vả tranh nhau giải nhì đồng hạng với sáu triệu máy.

Nhiều người tin rằng thể giới này không đủ gamer cho cả ba loại console cùng tồn tại. Sau khi đã bão hòa với những “tín đồ” dưới 18 tuổi, cả ba hãng sản xuất game console chuyển sang tấn công người lớn, các trò chơi càng ngày càng nặng về bạo lực và đầy máu. Thế nhưng đó không phải là thế giới của Miyamoto...

Thế giới người lớn có gì hay?

Những game do Miyamoto sáng tác và thiết kế không hấp dẫn người lớn vì Miyamoto không muốn làm game cho người lớn. Khách hàng chính của Nintendo luôn là trẻ em và chính đối tượng này đã mua hết 140 triệu máy trò chơi cầm tay GameBoy kể từ năm 1989, khi loại máy này được tung ra thị trường. Trong danh mục những trò chơi bán chạy nhất cho máy GameBoy, đứng đầu vẫn là những game của Miyamoto.

Ở một lần trả lời phỏng vấn tạp chí Wired, Miyamoto tâm sự: "Người ta luôn bảo tương lai của game chính là thực tại ảo, game sẽ giống như điện ảnh. Thế nhưng tôi không tin rằng làm game càng giống thực thì game mới hay. Thế giới thực với chiến tranh, giết chóc, tai họa... có gì là hay ? Các game ăn khách dành cho người lớn đều làm theo những chủ đề này. Tôi không làm được. Cái "thực tại ảo có thực" đối với tôi chính là thế giới mơ mộng và tưởng tượng vô cùng phong phú của trẻ con".