Bài dự cuộc thi viết về "Tinh thần Hiệp sĩ Công nghệ thông tin"
"Vườn thuốc đông y" trên máy tính
Mã số bài dự thi: DTTTHS 65

Vườn nhà bạn trồng nhiều cây làm thuốc nhưng bạn lại không rõ lắm về công dụng của chúng? Bạn biết nhưng không thể nhớ hết các chi tiết về “công, phạt” của các cây thuốc nên không dám dùng? Bạn muốn tìm một bài thuốc “nam” để chữa bệnh?...

Biến khó thành dễ

"Phần mềm Tra cứu Đông dược" do Bác sĩ Lê Bá Thính và Đông y sĩ Lê Văn Phước phối hợp thực hiện (có thể chạy tốt trên những máy cài hệ điều hành từ Windows 95 trở lên), vừa được nghiệm thu và được Bệnh viện Y học cổ truyền (YHCT) tỉnh Phú Yên đưa vào sử dụng.

Gói gọn trong một CD-ROM, dung lượng khoảng 25 MB. "Phần mềm Tra cứu Đông dược" có 38 thư mục và 2.341 tập tin về hai nội dung chính: Tra cứu danh mục thuốc YHCT và 250 bài thuốc YHCT cơ bản thường được ứng dụng trong lâm sàng.

BS Lê Bá Thính (đứng) và y sĩ Lê Văn Phước đang nghiên cứu phát triển một phần mềm Đông y khác

Hai tác giả đã lao động rất nghiêm túc mới có thể cung cấp chi tiết cách bào chế, công dụng, liều dùng của từng vị thuốc, từng cây thuốc kèm ảnh minh họa để người tra cứu dễ tìm kiếm, nhận biết. "Phần mềm Tra cứu Đông dược" còn một tiện ích khác là hỗ trợ việc tra cứu theo tác dụng, theo danh mục... Bác sĩ Lê Bá Thính - Chủ nhiệm công trình, thổ lộ: "Tôi thực hiện  phần mềm này năm 1999, bắt đầu từ nhu cầu của chính mình. Trong Đông y, rất khó nhớ chi tiết về tên, công dụng,... của từng cây thuốc, vị thuốc. Một người làm việc lâu năm trong ngành như tôi mà còn như thế thì những đồng nghiệp trẻ hơn làmsao nhớ hết. “Thuốc thang” là chuyện phải chính xác trăm phần trăm, bởi chỉ cần một chút nhầm lẫn là “đụng” tới sinh mạng người bệnh. Chưa kể tra cứu theo kiểu thông thường rất mất thời gian. Cần có một phần mềm giải quyết tất cả những khó khăn đó"... Và cũng vì vậy, "Phần mềm Tra cứu Đông dược" trở thành "bửu bối" của những người quan tâm đến việc điều trị theo Đông y.

Thạc sĩ Lê Văn Thức - Giám đốc Bệnh viện YHCT Phú Yên, nhận xét: "Phần mềm này sẽ giúp đỡ thầy thuốc rút ngắn thời gian khám chữa bệnh. Bệnh viện YHCT Phú Yên sẽ đưa phần mềm này vào ứng dụng rộng rãi ở  tuyến cơ sở. "Phần mềm Tra cứu Đông dược" là đề tài nghiên cứu đầu tiên trong lĩnh vực tin học của các thầy thuốc YHCT ở Phú Yên. Sau thành công này, chúng tôi hy vọng sẽ nghiên cứu để ứng dụng tin học rộng rãi hơn trong công tác khám, chữa bệnh của ngành YHCT Phú Yên". Y sĩ Lê Văn Phước cho biết thêm: “Bác sĩ Thính và tôi đang thực hiện phần mềm "Châm cứu Việt Nam", dự kiến sẽ hoàn thành vào cuối năm. Chúng tôi dự định sẽ làm phần mềm "Tra cứu, điều trị các loại bệnh bằng Đông y"...

Những thông tin này khá hấp dẫn, đặc biệt là khi YHCT vẫn bị xem như một lĩnh vực không thể thích nghi với những gì “hiện đại”.

Hai lương y, một tấm lòng

Để hoàn thành công trình đầu tay này, hai thầy thuốc của Bệnh viện YHCT Phú Yên đã trải qua rất nhiều khó khăn. Cả Bác sĩ Thính và Y sĩ Phước vốn là những người "mù tịt" về công nghệ thông tin nên cả hai đều phải mò mẫm từ đầu, tích lũy kiến thức cơ bản về tin học, học lập trình, Web và nhiều “môn” khác để có đủ “công lực” mà hoàn thành ý nguyện của mình.

Giao diện đầu tiên của phần mềm "Tra cứu Đông dược".

Bác sĩ Thính kể: "Lúc bí, chương trình không chạy được, tôi đi ngủ nhưng nằm không yên, thấy mình thua chính mình và vùng dậy làm tiếp cho đến khi xong".

Vì phần mềm được làm để phục vụ cộng đồng nên cả hai thầy thuốc không bận tâm đến bản quyền. Bác sĩ Thính bảo: "Chúng tôi quyết định thiết kế phần mềm bằng giao diện Web vì dự định sẽ gửi nó lên Website nào đó để tất cả mọi người có thể cùng sử dụng. Tuy phần mềm đã hoàn thiện và đóng gói, nhưng chúng tôi chưa liên hệ với bộ phận quản trị của Website nào vì không hiểu thủ tục có rườm rà hay không. Hiện nay, chúng tôi mới chỉ chép nó vào CD vì ở vùng sâu, vùng xa, Internet chưa thể vươn tới, CD vẫn tiện hơn, chỉ cần người dùng có máy tính, có đầu đọc đĩa là dùng được ngay. Chưa kể dân mình còn nghèo, bỏ ra vài ngàn mua một đĩa CD, chép lại phần mềm có thể xài... cả đời".

Nếu quan tâm đến phần mềm "Phần mềm tra cứu Đông dược", bạn có thể liên lạc với hai vị thầy thuốc này qua địa chỉ e-mail: bvyhctpy@yahoo.com.