GIẢI PHÁP VIỆT, PHẦN MỀM VIỆT
VnSpeech – “dạy” cho máy tính biết đọc các văn bản tiếng Việt
NGUYỄN HỒNG PHÚC (Q. Bình Tân, TPHCM)

Trong công việc, bạn phải tiếp xúc với máy tính quá nhiều. Đặc biệt là bạn phải thường xuyên đọc các văn bản trên máy tính. Điều này sẽ làm cho mắt bạn mau mỏi và rất có hại cho sức khỏe. Thay vì bạn phải “dán mắt” vào màn hình, hãy để máy tính đọc các văn bản giúp bạn với sự trợ giúp của phần mềm VnSpeech. VnSpeech có khả năng đọc các văn bản tiếng Việt nhờ phương pháp tổng hợp dựa trên các luật về mô hình và nguyên lý tạo tiếng nói con người và từ các thông tin ngữ âm (không phải bằng ghi âm tiếng nói tự nhiên).

VnSpeech (sản phẩm của Phòng Công nghệ Phần mềm, Trung tâm Công nghệ Vi điện tử & Tin học, Viện Ứng dụng Công nghệ, Bộ Khoa học & Công nghệ) là phần mềm shareware, tương thích với hệ điều hành Windows 95/98/ME/NT/2000/XP/Server2003. Bạn có thể tải bản dùng thử và thư viện phát triển ứng dụng từ địa chỉ: www.freewebs.com/vnspeech (dung lượng 450 KB).

Phần mềm này rất gọn nhẹ, không cần cài đặt, tải về có thể sử dụng ngay. Giao diện chính của nó như sau:

Chương trình cung cấp cho bạn một cửa sổ soạn thảo với các chức năng định dạng cơ bản như: thay đổi font chữ, cỡ chữ, in đậm, in nghiêng, gạch chân, canh trái, canh giữa, canh phải, tạo bullets... Chương trình cũng hỗ trợ chức năng tìm và thay thế một đoạn văn bản (menu Search > Find / Replace), in văn bản hiện hành (menu File > Print).

Bạn có thể nhập liệu trực tiếp vào khung soạn thảo này hay copy văn bản từ các phần mềm soạn thảo khác qua, hoặc có thể vào menu File > Open để mở các văn bản có sẵn. Chương trình hỗ trợ văn bản dạng *.RTF, *.TXT được soạn thảo theo bảng mã TCVN3 (áp dụng cho mọi phiên bản Windows) hoặc Unicode dựng sẵn (áp dụng cho Windows XP, Server 2003).

Vào menu File > Save As để lưu văn bản hiện thời ra file, có thể đồng thời thực hiện công việc chuyển mã từ Unicode sang TCVN3 và ngược lại.

Để đọc một đoạn văn bản bạn hãy chọn đoạn văn bản đó hoặc đặt con trỏ về đầu đoạn cần đọc. Sau đó bấm nút trên thanh công cụ để bắt đầu đọc. Khi muốn ngưng đọc giữa chừng, bạn bấm nút . Để nghe lặp lại đoạn được chọn, bạn đánh dấu vào mục Repeat (bên cạnh nút Stop).

Đặc biệt, chương trình còn có chức năng đọc giờ và ngày tháng hiện tại: bạn hãy bấm nút trên thanh công cụ để nghe.

Nếu cảm thấy chương trình đọc chưa đúng theo ý mình, bạn có thể thay đổi các mục sau trên thanh công cụ (hoặc cũng có thể vào menu Speech > Options và chọn thẻ Voice Parameters):

- Speed: Tốc độ đọc, tính bằng số âm tiết sẽ đọc trong một phút. Giá trị càng lớn, tốc độ đọc càng nhanh. Mặc định là 180 âm tiết / phút.

- Pitch: Cao độ. Giá trị nhập vào càng lớn, giọng đọc càng cao. Mặc định là 135.

- Croaky Voice: Độ trong, đục của giọng nói. Giá trị nhập vào càng lớn, giọng đọc càng đục. Mặc định là 0.

Ngoài ra, bạn cũng có thể vào menu Speech > Custom dictionary để bổ sung cách đọc các từ lạ, từ viết tắt...

Nếu chương trình không thể nhận dạng được bảng mã tiếng Việt của văn bản hiện tại và đọc sai, bạn hãy vào menu Speech > Options,  chọn thẻ Vietnamese Code Table. Sau đó chỉ rõ văn bản tiếng Việt hiện thời thuộc bảng mã nào (TCVN3 hay Unicode dựng sẵn).