KHỦNG BỐ TIN HỌC:

Internet trở thành bãi chiến trường

XUÂN DUNG (Tổng hợp từ Internet)

Chiến tranh không còn đơn thuần là cuộc đọ sức giữa ý chí, nghị lực, các phương tiện quân sự kỹ thuật cao và cũng sẽ không chỉ diễn ra trên biển, trên không, trên đất liền, trong lòng người... Trong thời đại mà các tiến bộ khoa học kỹ thuật (KHKT) ngày càng tăng tốc và sự lệ thuộc vào KHKT ngày càng lớn, chiến tranh còn diễn ra trên “không gian điều khiển”. Internet sẽ trở thành bãi chiến trường và...

Chiến tranh trên Internet

Vài năm trở lại đây, người ta nói nhiều về một loại vũ khí hiện đại: “bom Internet”. Loại vũ khí mới này sẽ dội vào mạng máy tính toàn cầu và sức hủy diệt sẽ hết sức khủng khiếp.

Cùng với các đại doanh nghiệp, chính phủ Mỹ đã lên kế hoạch tạo một lá chắn nhằm bảo vệ nền kinh tế, ngăn chận “bom Internet” phá hoại mạng thông tin toàn cầu với chi phí ban đầu ước đoán lên tới 30 tỷ USD.

Bài viết này xin đề cập đến một nguy cơ tuy còn tiềm ẩn nhưng đã có dáng dấp của một thảm họa...

Nếu chiến tranh không gian ảo trở thành hiện thực?

Tàu sân bay Truman vào vị trí. Các máy bay chiến đấu gầm lên. Mục tiêu của phi đội số 5 trực thuộc Không quân Mỹ là đại bản doanh của một nhóm khủng bố Hồi giáo cực đoan.

Lúc đó, chuông điện thoại đột ngột reo trong Nhà Trắng. Phía gọi tới yêu cầu Tổng thống Mỹ ra lệnh ngưng ngay cuộc tấn công, nếu không họ sẽ trả thù. Tổng thống Bush không khoan nhượng. Chỉ vài phút sau khi chiếc máy bay thứ nhất cất cánh, thành phố Boston (bang Massachuset) báo cáo vừa xảy ra một vụ mất điện bí hiểm, sau đó đến lượt Chicago, rồi Detroit. Cách đó 3.000km về hướng Tây, hệ thống cung cấp gas tại Beverly đột ngột nổ tung, biến một phần thành phố thành gạch vụn.

Chuông điện thoại reo thêm một lần nữa trong Nhà Trắng. Nhóm khủng bố tuyên bố nếu Mỹ không ngừng tấn công, họ sẽ tiếp tục xử những máy tính quan trọng khác trên đất Mỹ. Chỉ một chốc lát sau khi quả tên lửa đầu tiên găm xuống đại bản doanh của quân khủng bố, tất cả các màn hình trên thị trường chứng khoán Wall Street đột ngột đưa ra những con số “điên khùng”. Năm phút sau, hai con tàu cao tốc trên đoạn đường Washington - Philadelphia đột nhiên đâm thẳng vào nhau vì một khúc đường ray đã không được trung tâm xử lý và bẻ bậy. Hãng CNN đang đưa những hình ảnh về vụ tai nạn thì màn hình đột ngột tối thui: vệ tinh truyền sóng bị hỏng...

Đấy là bức tranh về cuộc chiến tương lai trong trò chơi mô phỏng của các chuyên gia quân sự Mỹ. Cyberwar (Chiến tranh không gian ảo) là từ khóa chính cho tất cả những trò chơi loại này. Tuy giống kịch bản phim khoa học viễn tưởng, nhưng theo các chuyên gia tại Lầu Năm Góc, chúng rất có thể trở thành hiện thực. Tất cả các nước công nghiệp phát triển đã bắt đầu sợ cái gọi là “bom Internet”. Bởi mạng Internet chẳng phải chỉ tạo ra một cuộc cách mạng đối với các ngành kinh tế, mà hơn thế nữa, việc “nối kết tất cả với tất cả” đã bẻ gãy hiệu lực của những quy định vốn là nền tảng tổ chức nền an ninh quốc gia.

Dù là cơ quan kinh tế, cơ quan chính phủ hay cơ quan thuộc các lực lượng quốc phòng, trị an, phần lớn việc giao tiếp và điều khiển hiện nay được thực hiện qua mạng máy tính và Internet - nơi những cơ cấu bảo vệ cổ điển như chứng minh thư hoặc những cuộc kiểm tra an ninh đặc biệt không còn tác dụng. Chưa kể, cuộc chiến không gian ảo có thể được tiến hành từ bất kỳ nơi nào trên thế giới với những tốn kém tối thiểu. Cũng vì vậy, đối với các nhóm khủng bố, Internet đã trở thành một công cụ khá lý tưởng.

Nếu trước đây, các nhóm khủng bố vẫn phải tìm trăm ngàn kế để mua vũ khí trên thị trường vốn được canh chừng nghiêm ngặt, thì nay, trong kỷ nguyên World Wide Web, chúng chỉ cần một chiếc máy tính xách tay. Thay cho những toán đột kích, người ta gửi đoàn quân số hóa của bit và byte qua kênh truyền dữ liệu, lẩn vào mọi ngõ ngách của các máy tính cá nhân lẫn máy chủ. Chỉ một cú nhấp chuột, đoàn quân số hóa sẽ sinh sôi nảy nở trong lòng đối phương để rồi chỉ trong vòng vài giây, qua nhiều ngả đường trên Internet, tiến vào tất cả những phân mạng đóng kín, với khả năng hủy diệt không thể lường trước.

Kế hoạch phòng vệ của chính phủ Mỹ

Chính phủ của Tổng thống Bush muốn “xây” cho mạng Internet một bức tường bảo vệ khổng lồ, có tác dụng che chắn cả mạng máy tính tư nhân lẫn chính phủ trước những cuộc tấn công từ bên ngoài. Một chương trình như vậy ngốn chừng 30 tỷ đôla. Người Mỹ muốn dùng nó làm giải pháp thay thế cho hệ thống bảo vệ và che chắn tên lửa từ trên vũ trụ (National Missile Defense - NMD) vốn từng bị rất nhiều người chỉ trích. Mục đích là tạo một hệ thống kiểm tra toàn cục, kết nối với tất cả các công sở và doanh nghiệp thuộc loại “nhạy cảm”. Bởi trong kỷ nguyên của Internet, việc bảo vệ từng chiếc máy tính sẽ không đủ.

Chỉ với một chuẩn bảo vệ thống nhất, được tất cả các cơ sở cũng như tất cả các công sở cài đặt và sử dụng, người ta mới có thể nhanh chóng tìm ra những chỗ rò rỉ, ngăn chặn được nguy cơ kẻ tấn công lọt qua một cánh cửa không được canh chừng cẩn mật để tấn công vào những vùng nhạy cảm. Hệ thống kiểm tra này, được đặt tên là Fidnet, giống như một chiếc ô, sẽ phủ lên tất cả các cơ sở hạ tầng nhạy cảm. Trái tim của nó là một máy tính lớn, kiểm tra tất cả mạng được nối kết và luôn đi tìm những điểm nhạy cảm, những cánh cửa không được khóa chặt. Mọi hiện tượng bất bình thường đều lập tức được chuyển đến trung tâm phân tích. Các chuyên gia ở đó sẽ đánh giá nguyên nhân gây ra rối loạn. Khi phát hiện một đợt tấn công, họ sẽ thông báo cho tất cả các mạng có kết nối, đồng thời vạch phương án bảo vệ và “bật công tắc” cho Đội đặc nhiệm của FBI nhảy vào hoạt động.

Nỗi lo chung - không của riêng ai

Tại Cộng hòa Liên bang Đức, người ta đã tập dượt đối phó với một đợt “tổng tấn công” vào các hệ thống máy tính ở Đức. Kịch bản đầu tiên: Một nhóm mafia đa quốc gia “lẻn vào máy tính của một hệ thống cung cấp năng lượng tại Berlin” khiến cho “toàn bộ mạng lưới cung cấp điện bị tê liệt suốt mấy tiếng đồng hồ”. Trong khi phía Berlin - gồm các chuyên gia của hãng viễn thông Đức và Bộ Nội vụ - còn đang loay hoay sửa chữa thiệt hại đó thì những kẻ tấn công tiếp tục hủy hoại nhiều phần của mạng điện thoại. Những chiếc máy tính được cài chương trình đặc biệt nhảy vào cuộc, gọi điện thoại liên tục và làm nhiều đường dây điện thoại ngưng hoạt động. Cuối cùng, một tên gián điệp số hóa chui được vào hàng ngũ ở Berlin khiến cho máy tính trung tâm trong một ngân hàng rất lớn ngưng hoạt động.

Trong một thế giới nối mạng, kẻ thù bây giờ không chỉ tấn công bằng xe tăng, bom đạn và nhiệm vụ chống chọi kẻ thù không còn là việc riêng của Nhà nước bởi khủng bố tin học lẻn qua con đường truyền dữ liệu và thẩm thấu vào toàn bộ bộ máy kinh tế của một đất nước. Qua đó, việc phân công công việc giữa hai giới quân sự và công nghiệp cũng khác đi: Nếu trong xã hội công nghiệp truyền thống, các hãng trao nhiệm vụ bảo vệ máy móc của họ cho quân đội thì nay các doanh nghiệp phải tự nghĩ đến chuyện bảo vệ mình. Suy cho cùng, chính các chương trình cùng những dòng mã nguồn của họ đang tạo đường đi cho những kẻ tấn công.

Hệ máy tính toàn cầu Internet nhạy cảm đến mức độ nào trước những rối loạn do khủng bố, điều đó đã được chỉ ra rất nhiều lần trong những năm vừa qua. Chỉ riêng virus “I love you” đã ngốn mất hàng triệu tập tin trên toàn thế giới và gây tổng thiệt hại chừng 10 tỷ đôla. Ngay Bộ Quốc phòng Mỹ cũng không còn làm chủ được hệ thống mạng của mình. Số vụ tấn công vào những chiếc máy tính Lầu Năm góc vốn được bảo vệ hết sức cẩn mật đã tăng từ 5.844 lên 22.144 vụ trong hai năm 1998-1999. Đã có một cậu bé 18 tuổi người Israel lọt vào chiếc máy tính trung tâm ở nơi này, còn những kẻ tội phạm thế giới ảo khác thì lọt được vào mạng máy tính của hải quân Mỹ.

Không ít quốc gia và lãnh thổ đang phát triển các phương pháp mới của kỹ thuật chiến tranh số hóa, kể cả chuyện tình báo. Trong cuộc chiến tranh Kosovo, dân Serbia đã dùng hàng ngàn bức thư điện tử (email) làm tê liệt máy tính của NATO. Ở vùng Trung Cận Đông, những đợt sóng e-mail cũng khiến các máy chủ, cả phía Israel lẫn các quốc gia Ảrập phải ngưng hoạt động.

Cuộc chiến chống khủng bố trên mạng

Trong một bản tường trình đưa ra hồi tháng 1 năm nay, chính phủ Mỹ đã liệt kê rất chi tiết tất cả các khu vực được coi là đặc biệt nguy hiểm và phải được che chắn bởi bức tường ảo, bao gồm các ngân hàng danh tiếng, các hãng cung cấp năng lượng, các hãng vận chuyển, cung cấp nước, dịch vụ cấp cứu của cứu hỏa, cảnh sát và bệnh viện.

Nhiệm vụ của Ủy ban An ninh quốc gia Mỹ (NSA) là phải “động viên” sao cho các nhóm chuyên gia của quân đội, FBI, CIA cũng như các doanh nghiệp nhạy cảm chịu làm việc với nhau. Nhưng đây là một việc rất khó khăn, bởi các hãng thuộc nền “kinh tế số hóa” chưa thích cộng tác với chính phủ, nhất là với bộ máy quan liêu của quân đội Mỹ.

Trong khi cường quốc về CNTT là Mỹ đang lúng túng với những vấn đề kiểu đó thì tình hình tại châu Âu lại hoàn toàn khác. Các cơ sở kinh tế tư nhân là đối tượng đầu tiên nhận ra sự nguy hại có thể xuất phát từ mạng máy tính. Nhiều hãng lớn đã tìm cho mình một chuyên viên “quản trị CNTT” để đảm bảo an toàn dữ liệu. Tất cả các chuyên gia bảo an của những doanh nghiệp lớn ở Đức như Ngân hàng Deutsche, Lufthansa, Siemens, EADS và Telekom vẫn thường xuyên gặp gỡ nhau để trao đổi về đề tài bảo vệ hạ tầng cơ sở. Các chính phủ ở châu Âu cũng nhận ra mối hiểm họa đang rình rập trên mạng Internet. Không ít nhóm “Internet an toàn” đã được các Bộ Nội vụ, Bộ Quốc phòng và cơ quan tình báo thành lập.

Các chuyên gia cho rằng cần sớm có sự liên kết quốc tế trong việc chống khủng bố trên mạng Internet. Đã tới lúc các chính phủ phải lập danh sách các cơ sở và doanh nghiệp nhạy cảm, đào tạo hàng loạt chuyên gia bảo an CNTT. Chỉ khi hành động một cách hệ thống như vậy, người ta mới có thể giảm thiểu mối nguy hiểm của những cuộc tấn công trên không gian ảo. Ông Jan Knop – Giám đốc của Trung tâm Tính toán Đại học Tổng hợp Duesseldorf (Đức) tuyên bố: “Chúng ta không thể ngồi chờ biện pháp và kinh nghiệm của người Mỹ cho việc bảo vệ chính những thông tin và hạ tầng cơ sở của chúng ta”.