Thăm các tỉnh, thành qua WEB

QUỐC KHƯƠNG - MAI LĨNH - THU HƯỜNG

Vài năm nay, chính quyền nhiều tỉnh, thành thi nhau giới thiệu địa phương của mình trên Internet. Rảo một vòng qua các Web tỉnh, thành phố cũng là một kiểu du lịch...

Mỗi nơi, một vẻ

Theo thống kê của Trung tâm Mạng Internet Việt Nam (VNNIC), hiện có khoảng 40 cơ quan hành chính của các tỉnh thành trên cả nước có Website. Nếu không tính Website các sở, ban, ngành của các tỉnh thành thì chỉ có hơn 20 Ủy ban Nhân dân (UBND) cấp tỉnh, thành có Website. Cũng có xã như Quỳnh Lương, huyện Quỳnh Lưu - Nghệ An lập Website để giới thiệu trên mạng các mặt hàng nông sản, rau an toàn do nông dân trong xã sản xuất và nhận cung cấp qua Website như một hình thức thương mại điện tử.

Phần lớn Website của tỉnh, thành do UBND địa phương đưa lên mạng và tên miền thường là tên tỉnh, thành với đuôi “.gov.vn”. Nếu UBND tỉnh, thành không làm thì trách nhiệm đó sẽ do Sở Ngoại vụ, Sở Kế hoạch - Đầu tư, Sở Khoa học - Công nghệ hay Bưu điện địa phương gánh vác. Riêng thành phố Đà Lạt - Lâm Đồng có thêm Website www.dalatnews.net do ba sinh viên bỏ tiền túi tự thực hiện (vừa thiết kế Web, vừa cập nhật nội dung khá đều đặn).

Hiện nay, mới chỉ có CityWeb của UBND TPHCM (www.hochiminhcity.gov.vn) được thiết kế theo hướng chính quyền điện tử, cung cấp các dịch vụ hành chính công từ năm 2001 và đang khắc phục những khiếm khuyết kỹ thuật. Nhờ vậy, các doanh nghiệp ở TPHCM có thể thụ hưởng một số tiện ích qua mạng như: tìm hiểu thủ tục hành chính, đăng ký kinh doanh, theo dõi thời gian giải quyết hồ sơ... Website Cổng giao tiếp điện tử Hà Nội - Hanoi Portal (www.hanoi.gov.vn) vừa “trình làng” hôm 10-10 cũng được triển khai theo hướng này nhưng chưa cung cấp dịch vụ hành chính công nào qua mạng. Trên Web của tất cả các tỉnh, thành còn lại đều đang bỏ ngỏ mục tiêu tin học hóa công tác hành chính. Đặc điểm chung của Web các tỉnh, thành là giới thiệu về tiềm năng và triển vọng của địa phương. Hình như mục tiêu chính mà “chủ” những Website này hướng tới là tạo ấn tượng tốt nhằm thu hút đầu tư hoặc tăng tính hấp dẫn để phát triển du lịch. Thường gặp tên trang chủ của các Website tỉnh, thành là những chuyên mục về: Lịch sử địa phương, Tổng quan về địa lý, giới thiệu thông tin về kinh tế - văn hóa - xã hội, du lịch - dịch vụ, các khu công nghiệp và doanh nghiệp tỉnh nhà...

Vươn vai xong... ngủ tiếp

Hiện có không ít trang Web tỉnh, thành đang tồn tại theo kiểu “vươn vai xong... ngủ tiếp” - khi đưa lên mạng chỉ nhập dữ liệu một lần rồi thôi như Website của thủ đô Hà Nội (www.thudo.gov.vn), thành phố Đà Nẵng (www.vnn.vn/province/danang), tỉnh Quảng Ngãi (www.vnn.vn/province/quangngai), tỉnh Đồng Nai (www.dongnai.gov.vn)... Ngày 31-10, vừa qua, khi vào trang Web Đà Nẵng (toàn tiếng Anh), chúng tôi thấy ông Nguyễn Bá Thanh vẫn đang còn là “Chairman of Danang People’s Committee” (Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng), trong khi trên thực tế, ông hiện là Bí thư Thành ủy. Cùng ngày, vào mục Thông tin trong tuần của Website Lạng Sơn thì: “Trang này chúng tôi đang cập nhật, các bạn vui lòng trở lại vào dịp khác. Xin chân thành cảm ơn”. Xem kỹ hơn thì Website này được đưa lên Internet từ tháng 3-2002. Không biết người quan tâm còn chờ đến bao giờ?

Website của thủ đô Hà Nội thì không có chuyên mục kinh tế mà chỉ gồm toàn thông tin, hình ảnh về văn hóa, lịch sử như: Hà Nội nghìn năm văn hiến, Giới thiệu chung về Hà Nội, Du lịch Hà Nội, Hà Nội 2000, Hà Nội thông tin và sự kiện... Đáng lưu ý là hơn hai năm nay, trang Web này không cập nhật thêm thông tin nào. Trang dữ liệu về tình hình kinh tế thành phố Hà Nội dừng lại vào năm 2001. Thông tin “mới nhất” trên Diễn đàn kinh tế xã hội là Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 34 khai mạc tại Hà Nội – một sự kiện diễn ra vào ngày... 23-7-2001! Bức thư của TS Nghiêm Xuân Đạt (TM/ Ban Biên tập) gửi độc giả cách nay hơn hai năm vẫn ở yên chỗ cũ.

Website có nghĩa là Web... “sai”!

Thông tin thiếu chính xác vì không cập nhật kịp thời hay do bị bỏ quên thì còn có lý do để biện bạch: rằng, thì, là... Thế nhưng cung cấp những thông tin thiếu chuẩn xác về kiến văn thì hết ý kiến ! Trên Website mới dựng giới thiệu về thành phố Đà Lạt (www.lamdong.gov.vn/dalat) nhân dịp kỷ niệm 110 năm ngày bác sĩ Yersin phát hiện ra cao nguyên Lâm Viên (1893-2003) có bài “Thành phố hoa trong cảnh xuân vĩnh viễn” của hai tác giả Hoàng Thiếu Sơn và Tạ Thị Bảo Kim (trích từ “Việt Nam non xanh nước biếc”, NXB Giáo Dục, năm 1991). Đây là một bài viết dài dòng với nhiều thông tin, dữ liệu sai lệch và những lời ca tụng thái quá. Ngoài những sai sót về khí hậu và thực vật Đà Lạt, bài viết ấy dẫn du khách tìm đường đến thăm thành phố cao nguyên này: “Về phía tây từ Buôn Ma Thuột đến, có đường 21 chạy tới Đức Trọng rồi bắt vào đường 20, lên Đà Lạt chỉ còn 35 kilômét... Con đường ngắn nhất từ Biển Đông lên “xứ hoa đào” là đường từ Phan Rang lên theo quốc lộ 11 nhưng cũng vì ngắn - chỉ có 100 kilômét - mà rất dốc, dốc hơn tất cả các đường khác.” Trên thực tế, hiện có ba đường chính dẫn đến Đà Lạt. Một là theo quốc lộ 20 đi qua Đồng Nai lên Đà Lạt. Hai là từ quốc lộ 1 (đoạn thị xã Phan Rang), rẽ vào quốc lộ 27, vượt đèo Sông Pha lên Đà Lạt. Ba là cũng theo quốc lộ 27 đi từ Buôn Ma Thuột qua huyện Lăk sang Đà Lạt. Trong khi cả nước đang chờ xem các “quý ngài” xách súng vào rừng ở Ea So bắn bò tót sẽ bị xử phạt thế nào thì bài viết này khẳng định: “Một thú vui nữa của Đà Lạt là săn bắn. Những nơi đi săn tốt không phải tìm đâu xa, chỉ cách thành phố 15 kilômét đã là chân núi Lang Biang, vùng núi này còn nhiều thú lớn. Ngoài cọp, báo, gấu, rừng Đà Lạt xưa vốn nổi tiếng về giống bò rừng, nhưng nhiều nhất là nai, rất thơm thịt”!?

Khi Web ta dành cho... Tây

Nếu đã vào hai Website của Đà Nẵng và Quảng Ngãi, người ta dễ có cảm giác hai tỉnh này chỉ quan tâm đến “Tây”, chứ chẳng phải đến nhu cầu tìm biết thông tin của dân xứ mình. Có cấu trúc gần giống nhau (lời chào, phần tự giới thiệu về tỉnh và nhấn mạnh đến tiềm năng), hình như những người làm Web hai địa phương này chỉ đặt hy vọng vào sự chú ý của các nhà đầu tư nước ngoài nên chỉ xài tiếng Anh?! Trang Web Bắc Ninh thì sang hơn, thông tin được viết bằng cả ba thứ tiếng Việt – Anh – Hoa. Thế nhưng chuyện song ngữ, tam ngữ này cũng lắm thứ cần bàn. Trên trang Web của Bắc Ninh, phần cập nhật Việt – Anh đã yếu nhưng đỡ hơn phần tin mới ở trang tiếng Hoa (chỉ toàn ...tiếng Việt)! Còn trên trên trang tiếng Anh của Web Cần Thơ, câu ca dao ở trang tiếng Việt “Cần Thơ gạo trắng nước trong, ai đi đến đó lòng không muốn về” đã được dịch rất hồn nhiên thành “Can Tho has white rice and pure water, Who come into Can Tho reductanly say goodbye”. Chữ “đi đến” thành “come into” thì quả là cần... bái phục. Từ “reductanly” thì không có trong tự điển tiếng Anh, các tự điển chỉ có từ “reluctantly” phù hợp với nghĩa “lòng không muốn”. Đúng là cần biểu dương người dịch vì... “lòng dũng cảm”. Mục Last News trên trang tiếng Anh ấy chỉ có một dòng bằng tiếng... Việt và được cập nhật vào ngày... 18-12- 2001.

Trên Website Phú Yên (www.phuyen.gov.vn), những người làm Web tỏ ra rất chịu khó đưa thời sự địa phương lên Internet và siêng năng chuyển rất nhiều tin thời sự sang tiếng Anh. Thế nhưng việc chọn và dịch tin ra tiếng Anh trên Website này có nhiều vần đề cần xem lại vì các bản dịch sang tiếng Anh không phải là... English! Chắc chắn chúng sẽ làm người Anh, người Mỹ nhức đầu khi đọc. Hôm 3-11, trang tin tức tiếng Anh trên Website này có tin “phát động cuộc thi sáng tác biểu tượng tỉnh Phú Yên”. Nếu đối tượng được phép dự thi chỉ giới hạn ở người Việt trong nước thì thông tin này không thật sự cần thiết để dịch sang tiếng Anh, nhất là thứ tiếng Anh bất chấp văn phạm và cách dùng từ, vốn rất phổ biến trên trang Web này: “The examinant Council will select 5 the most excellent works participating in the final Examination, chooses works that will have won prize at the final Examination and will publish, present prizes to authors in April 1st, 2004”. Dân ta đọc thứ tiếng Anh “giả cầy” như thế còn chịu không xiết thì kể gì đến “Tây”!

Chắc chắn khoản đầu tư để thiết lập những Website tỉnh, thành không nhỏ. Cũng vì vậy, rất cần quan tâm, chăm chút để các Website này trở thành hữu dụng thực sự. Nếu không thì người ta “come into” một lần rồi “reductanly say goodbye” mãi mãi.