Tên miền quốc gia cũng là tài nguyên!

HOÀNG THẢO

Niue là một đảo quốc ít người biết và chẳng mấy ai ngờ rằng nhờ Internet mà kinh tế nước này tăng trưởng nhanh. Niue là một vành đảo san hô, diện tích chỉ bằng khu vực trung tâm TPHCM, nằm ở phía nam Thái Bình Dương, cách New Zealand 2.400 km. Đầu thế kỷ XXI, dân số Niue chưa tới 2.000 người, không có nguồn cấp điện chung và chỉ hơn 100 số máy điện thoại, hầu hết là loại quay số cổ lỗ. Thế nhưng đảo quốc này đang sở hữu một máy chủ thuộc hạng hiện đại nhất, một hệ thống truy cập Internet kết nối qua vệ tinh, và một nền kinh tế đang chuyển động tích cực nhờ bán tên miền quốc gia .nu của mình.

Từ năm 1997, tên miền quốc gia .nu của Niue đã trở thành một loại hàng hóa sinh lợi lớn, với nhiều khách hàng là các công ty hay cá nhân trên khắp thế giới – những đối tượng không còn cơ hội mua được những tên miền .com.

Con số gần 20 triệu địa chỉ Internet mang đuôi .com đã được đăng ký khiến ít có cái tên nào chưa trở thành tên miền (trừ những nước chưa phát triển mạnh về thương mại điện tử hoặc sử dụng những ngôn ngữ ít phổ thông trên thế giới). Chỉ trong vòng ba năm, đảo quốc Niue đã bán hơn 70.000 tên miền có đuôi .nu với giá đăng ký 45 USD/tên miền/năm. Con số này nay đã tăng gấp đôi. Hầu hết khách hàng mua tên miền của Niue đều ở Bắc Âu và và Hà Lan, ở đó chữ “nu” có nghĩa là “ngay lập tức, ngay bây giờ”.

Tên miền quốc gia ra đời vào giữa thập niên 1980, khi Internet vẫn còn phôi thai. Các kỹ sư máy tính ở Bộ Quốc phòng Mỹ đã gán những mã tên miền này cho tất cả các quốc gia và vùng lãnh thổ: chẳng hạn như .vn là Việt Nam, .hk là Hồng Kông, .jp là Japan... Các nước tí hon láng giềng của Niue ở nam Thái Bình Dương cũng đang hái ra tiền nhờ tên miền quốc gia của mình. Nhờ ngẫu nhiên mà tên miền quốc gia trùng hợp với một vài khái niệm, ngành nghề, sản phẩm hay từ nào đó có ý nghĩa rất đặc biệt đối với một vài ngôn ngữ khác nên các nước: Tuvalu (tên miền là .tv), Tonga (.to), Cocos Keeling (.cc) và tiểu quốc Micronesia (.fm) đã hợp tác với các nhà kinh doanh ở Mỹ bán tên miền thu tiền. Với tên miền .tv, đọc theo tiếng Anh là “ti-vi” - sặc mùi truyền hình nên Tuvalu coi như... trúng số. Không một ai ở Tuvalu thấy được giá trị của cái đuôi .tv này cho đến năm 2000, khi một doanh nhân Canada đề nghị hợp tác với chính quyền Tuvalu lập một công ty mang tên DotTV đặt ở thung lũng Silicon - Mỹ để bán các tên miền có đuôi .tv. Đảo quốc Tuvalu sẽ có 20% cổ phần trong số vốn khởi đầu 50 triệu USD và một ghế trong hội đồng quản trị. Mỗi năm Công ty DotTV bán ra hàng chục ngàn tên miền với giá 50 USD/ năm. Đa số khách hàng mua tên miền .tv là các tập đoàn truyền hình.

Tất cả các đảo quốc nói trên đều có những thỏa thuận khác nhau trong việc phân chia lợi nhuận và định giá cả cho việc kinh doanh tên miền quốc gia. Riêng Tuvalu thích mỗi năm lấy trọn gói một "cục" tiền. Ngay trong năm đầu tiên liên doanh với DotTV, Tuvalu thu về 18 triệu USD, gấp đôi GDP của nước này. Bên cạnh khoản lợi tức trọn gói thu hàng năm, DotTV đã ký hợp đồng với chính quyền Tuvalu từ năm 2001 đến hết 2010, để trả thêm cho Tuvalu 4 triệu USD/năm nhằm được độc quyền kinh doanh tên miền .tv.

Ở các đảo quốc khác, lợi ích từ tên miền quốc gia dù không cụ thể như Tuvalu nhưng vẫn đem lại nhiều tác động tích cực cho kinh tế - xã hội của họ. Nhờ tiền bán tên miền .to với giá 50 USD/năm mà Tonga đủ tiền xây dựng và tài trợ cho Học viện Khoa học Hoàng gia. Còn với vành đảo san hô Niue, công ty kinh doanh tên miền Internet Niue sẽ chia lại 25% lợi nhuận/năm để được độc quyền cái đuôi .nu. Từ nguồn lợi này, Niue đã chi 500.000 USD làm đường nhựa và dẫn điện tới những vùng xa xôi.

Tên miền quốc gia đúng là một thứ tài sản trời cho!