Hai người, ba... lý?

ROM

Gần đây, có khá nhiều ý kiến trái ngược nhau về việc xây dựng các khu phần mềm tập trung (PMTT), kể cả trong những hội nghị, hội thảo chính thức.

Tại một buổi làm việc giữa đại diện các khu PMTT với lãnh đạo Nhà nước, giám đốc một khu PMTT đề nghị nên có quy hoạch tổng thể về việc thành lập các khu PMTT để tránh lãng phí; đồng thời tránh tác động xấu đến môi trường đầu tư vì có hiện tượng các nơi đua nhau thành lập khu PMTT, xem đó như một phép màu giúp địa phương của mình thay da đổi thịt. Theo vị giám đốc này, việc cho phép thành lập khu PMTT không nên dựa vào yếu tố địa phương mà chỉ chấp thuận nếu hội đủ các điều kiện về hạ tầng, độ đậm đặc của chất xám, những cam kết đầu tư lâu dài... Những ý kiến đó khiến người ta liên tưởng đến sự phát triển ồ ạt của các nhà máy đường và hậu quả của việc xây dựng theo phong trào “thiên hạ có, tui cũng phải có”. Nghe thật chí lý.

Thế nhưng giám đốc một khu PMTT khác không tán thành quan điểm của đồng nghiệp. Ông cho rằng đề nghị đó chẳng khác gì tạo điều kiện cho sự độc quyền. Theo ông, công nghệ thông tin (CNTT) giúp xóa bỏ khái niệm “mặt tiền”, thu hẹp và giảm thiểu những bất lợi vì khoảng cách địa lý trong kinh doanh, và đó cũng là cánh cửa kinh tế tri thức mở ra các cơ hội cho mọi nơi làm giàu. Đây cũng là cách để chặn đứng sự dịch chuyển cơ học về nguồn nhân lực... Nghe cũng không phải là không có lý.

Chuyện trở thành rối rắm hơn khi vị giám đốc thứ hai này “trút thêm tâm sự”. Ông nói: Sản xuất mà kẹt đường vận chuyển thì mua không thể may, bán không thể đắt. Do hạ tầng, chính sách viễn thông của ta chưa hợp lý nên doanh nghiệp phần mềm mới co cụm lại trong các khu... tập trung để tranh thủ những ích lợi của chuyện “đường thông, hè thoáng”. Nhiều khu... tập trung kiến nghị được chủ động kết nối Internet qua vệ tinh để thông thoáng hơn nữa. Nếu không, doanh nghiệp đã tọa lạc chỗ nào sẽ ở yên chỗ nấy. Với thực tế hiện nay, việc các doanh nghiệp phần mềm tìm vào khu PMTT chỉ là giải pháp tình thế, để tranh thủ những ưu đãi trong đầu tư. Sẽ đến lúc không doanh nghiệp nào cần những khu... tập trung nữa. Thế rồi chính vị giám đốc này tiên đoán: Lúc đó, tuy không còn sản xuất tập trung nhưng các hoạt động xúc tiến đầu tư, liên kết thực hiện những hợp đồng lớn cần sự... tập trung vẫn còn. Mô hình các khu PMTT sẽ thay hình đổi dạng thành những hiệp hội, nhóm doanh nghiệp phần mềm... Nghe xong không ai hiểu vậy thì cần xây dựng ồ ạt các khu PMTT vào lúc này để làm gì?!.

Chỉ mới có hai vị mà tới ít nhất là ba lý. Rất khó phân định lý nào có lý nhất!

Buổi làm việc vừa kể không có sự tham dự của đại diện những địa phương đang có ý định thành lập khu PMTT. Ở bên dưới, đại diện một số doanh nghiệp, cá nhân sản xuất phần mềm không ở trong các khu PMTT thì thầm với nhau rằng mấy ông này sướng, ngoài các ưu đãi, còn được bù lỗ, không phải tự thân vận động như mình mà còn “thở than” hơn cả mình...