DÀNH CHO U16: LÀM QUEN VỚI C# VÀ .NET
THÊM CHÚT MẮM, DẶM CHÚT MUỐI
Anh SI SÁP

Mấy lần trước, anh em mình đã tạo ra và cho chạy thử một biểu mẫu đơn giản. Hôm nay anh hướng dẫn em “thêm chút mắm, dặm chút muối” để tìm hiểu một số thuộc tính (properties) của biểu mẫu và của từng điều khiển.

Em hãy khởi động VS .NET và mở lại dự án mà ta đã tạo ra trong lần trước (xin xem lại e-CHÍP 31) để tiếp tục khám phá (trên thẻ Projects trong trang Getting Started, em bấm chọn dự án ChaoEChipNET). Em bấm vào biểu mẫu của ta, nhấn phím F4 để xem lại các thuộc tính của biểu mẫu và thay đổi như sau:

StartPosition: CenterScreen

MaximumSize: 400, 400

MinimumSize: 200, 200

AutoScroll: True

Font: Tahoma, 14pt

Thiết đặt thuộc tính như trên sẽ thể hiện rõ ràng vào lúc chạy. Quả thật, nhấn phím F5 để chạy ứng dụng, em thấy biểu mẫu xuất hiện ở giữa màn hình do thuộc tính StartPosition. Nhờ có quy định MaximumSize và MinimumSize, nếu thay đổi kích thước biểu mẫu, em nhận thấy nó chỉ tăng hay giảm đến một mức nào đó thôi. Trong chế độ AutoScroll (khi thuộc tính AutoScroll có trị là True), nếu em giảm kích thước biểu mẫu đến lúc điều khiển nào đó bị che khuất, hai thanh cuốn (scrollbar) dọc và ngang tự động xuất hiện (hình 1).

HÌNH 1: BIỂU MẪU TRONG CHẾ ĐỘ AUTOSCROLL

- À há! Em công nhận là... anh nói đúng! Cứ y như... ông thầy vậy á! Híc! Thì anh cũng đang tập làm thầy đây mà. Em có thể bấm nút X ở góc phải trên của biểu mẫu để đóng nó lại và quay trở về môi trường thiết kế của VS .NET.

Để hiểu ý nghĩa của những thuộc tính khác, em hãy thử thay đổi các thuộc tính của biểu mẫu và các điều khiển theo đề nghị ở bảng 1.

Sau khi đổi tên của biểu mẫu từ Form1 thành frmMain và đổi tên nút bấm Button1 thành ClickMe, em cần điều chỉnh một chút trong phần mã lệnh. Bấm chọn biểu mẫu, bấm nút phải con chuột rồi chọn View Code, em tìm hàm Main() và điều chỉnh như sau:

static void Main()

{

Application.Run(new frmMain());

}

Lại nhấn phím F5 để chạy ứng dụng, em sẽ nhận thấy một số điều rất thú vị xảy ra với biểu mẫu của ta:

- Nó gần như trong suốt. Thuộc tính Opacity có thể lấy trị nào đó từ 0% đến 100%, nhờ vậy ta có thể làm cho biểu mẫu trở nên trong suốt ít nhiều tùy ý.

- Do thuộc tính Dock của Label1 có trị là bottom, em thấy nó được “dán” vào cuối biểu mẫu. Nói chung, mọi điều khiển đều có thể được “neo đậu” theo cách như vậy.

- Việc thiết lập thuộc tính Anchor của điều khiển làm cho nó tự động thay đổi kích thước theo biểu mẫu.

- Khi các điều khiển luôn thay đổi kích thước theo biểu mẫu, thanh cuốn (scrollbar) trở nên không cần thiết. Chính vì vậy mà em không còn thấy thanh cuốn dọc và ngang nữa.

- Thông qua thuộc tính Cursor của điều khiển, em dễ dàng tùy biến diện mạo của con trỏ chuột khi người dùng đưa con trỏ chuột lướt ngang qua điều khiển đó.

- Gõ câu gì đó trong Textbox1, em thấy nó tự động chuyển thành chữ in hoa (uppercase) và các từ xuất hiện từ phải sang trái. Đó là nhờ ta thiết đặt các thuộc tính CharacterCasing và TextAlign.

- Thuộc tính TopMost có trị là True làm cho biểu mẫu của ta nằm bên trên tất cả các cửa sổ ứng dụng khác đang mở.

- Tuyệt dzời! Lập trình gì mà ngộ quá, anh há! Làm được nhiều “chiện” mà hổng cần viết câu lệnh nào hết.

BẢNG 1. TRỊ THỬ NGHIÊM CHO CÁC THUỘC TÍNH CỦA BIỂU MẪU FORM1 VÀ CÁC ĐIỀU KHIỂN

Nói cho đúng thì biểu mẫu của ta chưa có ứng dụng gì thật sự. Dù sao, việc thiết đặt thuộc tính đối với các điều khiển trên biểu mẫu giúp em biết nhiều điều thú vị về biểu mẫu Windows (Windows form). Phần bên dưới của cửa sổ Properties có sẵn lời giải thích ý nghĩa từng thuộc tính, rất tiện cho ta.

Anh muốn nói thêm chuyện này nữa: em có thể chọn nhiều điều khiển cùng lúc bằng tổ hợp Ctrl+click (nhấn giữ phím Ctrl trong khi bấm chuột). Sau khi chọn nhiều điều khiển, em dễ dàng thiết đặt đồng thời các thuộc tính cho tất cả các điều khiển được chọn. Em cũng có thể dùng tổ hợp Shift+click để chọn nhiều điều khiển, giống như cách chọn một lượt nhiều tập tin trong Windows Explorer vậy đó.