Để phát triển, công nghệ thông tin cần gì?

MỸ LỆ - THÁI KHANG

Vừa qua, trong chuyến thăm và làm việc tại TPHCM, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An và đoàn công tác của Quốc hội đã gặp gỡ đại diện bốn đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ thông tin (CNTT) của thành phố: Trung tâm Công nghệ phần mềm TPHCM (SSP), e-Town, Công viên Phần mềm Quang Trung (QTSC) và Khu Công nghệ cao TPHCM.

Phóng viên e-CHÍP đã có mặt tại cuộc gặp này, và lược ghi các ý kiến...

CHỦ TỊCH QUỐC HỘI NGUYỄN VĂN AN (THỨ HAI TỪ PHẢI SANG) TỚI THĂM MỘT LỚP HỌC TẠI TRUNG TÂM CÔNG NGHỆ PHẦN MỀM TPHCM.

Những toa thuốc tự kê

Theo đại diện các doanh nghiệp, chính sách hiện nay chưa đủ sức hấp dẫn nhằm thu hút đầu tư vào lĩnh vực CNTT nói chung và công nghiệp phần mềm nói riêng.

Ông Nguyễn Hữu Hiền - Giám đốc SSP, nhận xét: Cơ chế tài chính như hiện nay không hỗ trợ việc phát triển CNTT. Đặc điểm của lĩnh vực CNTT là lợi nhuận lớn, song rủi ro cao. Các doanh nghiệp phần mềm luôn thiếu vốn nhưng đây là lĩnh vực đầu tư có tính chất mạo hiểm. Nên thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm và SSP tình nguyện làm thí điểm.

Bà Nguyễn Thị Mai Thanh - Giám đốc e-Town, thì đề nghị được hưởng mức ưu đãi về “lãi suất hỗ trợ sau đầu tư” hợp lý hơn để có thể thu hồi vốn và trả nợ ngân hàng đúng hạn.

Về chính sách viễn thông - Internet, ông Chu Tiến Dũng - Giám đốc QTSC, cho rằng: Trong khi chưa cải cách toàn diện môi trường kinh doanh dịch vụ viễn thông thì không nên đánh đồng chính sách giữa các đối tượng sử dụng dịch vụ viễn thông - Internet làm phương tiện hoạt động với đối tượng sử dụng nó để kinh doanh. Ông hy vọng cước viễn thông sẽ giảm xuống bằng khu vực theo đúng lộ trình mà Tổng công ty Bưu chính-Viễn thông (VNPT) đã công bố (quý I-2004).

Ông Nguyễn Thiện Nhân - Phó chủ tịch UBND TPHCM, cho biết: Theo dự kiến, đến 2005, năng lực đường truyền phải đi trước nhu cầu, không thể cứ theo sau nhu cầu như hiện nay. Đến quý I-2004, nếu giá cước và chất lượng đường truyền không thay đổi thì nên cho phép các trung tâm phần mềm và khu công nghệ cao lắp đặt trạm vệ tinh mặt đất VSAT riêng, chủ động kết nối Internet qua vệ tinh.

Doanh nghiệp chờ gì?

Những bất hợp lý kềm hãm sự phát triển nguồn nhân lực cũng là một vấn đề đang gây bức xúc. Các trung tâm phần mềm, khu công nghệ cao rất muốn tạo ra lợi thế về nguồn nhân lực để thu hút những nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam song không làm được vì lương bổng chưa cao, thuế thu nhập cá nhân chưa hợp lý. Ông Chu Tiến Dũng kiến nghị điều chỉnh cách thu thuế thu nhập cá nhân đối với người nước ngoài trên cơ sở tham khảo các nước khác. Chỉ thu thuế thu nhập cá nhân đối với người nước ngoài tham gia hoạt động CNTT tại Việt Nam trên mức thu nhập của họ tại Việt Nam, chứ không thu thuế thu nhập cá nhân trên cả thu nhập của họ ở nước ngoài. Một số công ty có uy tín đang hết sức do dự vì cách tính thuế thu nhập kiểu này, bởi điều đó khiến họ không thể cử các chuyên gia giỏi sang Việt Nam làm việc. Ông Phạm Chánh Trực – Trưởng ban Quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM, thì đề nghị sớm ban hành chính sách ưu đãi đặc biệt để thu hút nhân tài, áp dụng trọn gói các ưu đãi đầu tư bằng hoặc cao hơn các nước trong khu vực. Đại diện SSP cho biết, đơn vị mình đã xây dựng phương án “Thu hút, khai thác và sử dụng chất xám cho phát triển kinh tế tri thức” gửi các cấp có thẩm quyền, nhưng chưa thấy phản hồi.

Ngoài ra cần sớm tháo gỡ cơ chế cấp phép cho doanh nghiệp và tổ chức nước ngoài tham gia đào tạo nguồn nhân lực cho CNTT. Quy định không thương mại hóa hoạt động giáo dục - đào tạo trong Luật Giáo dục đang cản trở tiến trình xã hội hóa sự nghiệp giáo dục - đào tạo nhân lực cho CNTT. Đại diện các doanh nghiệp kiến nghị Quốc hội điều chỉnh Luật Giáo dục cho phù hợp thông lệ chung của quốc tế. Hiện nay, nhiều dự án đào tạo chuyên gia CNTT không được cấp phép chỉ vì vướng luật. Đồng thời, doanh giới kiến nghị Quốc hội sớm xem xét, thông qua và ban hành luật bưu chính - viễn thông theo hướng tự do hóa sử dụng dịch vụ viễn thông, cho phép doanh nghiệp tự chọn lựa các hình thức đấu nối viễn thông (qua vệ tinh hay cáp quang).

Bàn về chuyện bản quyền phần mềm, ông Nguyễn Hữu Hiền đưa ra một cách nhìn nhận khác. Ông cho rằng, những phần mềm bị xâm hại bản quyền nhiều là những phần mềm cho thấy chúng thực sự hữu dụng đối với xã hội và sự xâm hại ấy thúc đẩy nhà sản xuất phải tự vệ bằng cách liên tục nghiên cứu, hoàn thiện và bảo vệ sản phẩm của mình bằng các biện pháp công nghệ, trước khi được các cơ quan bảo vệ pháp luật ra tay. Ông Chu Tiến Dũng thông tin thêm: Có tới 94% sản phẩm phần mềm Việt Nam bị đánh cắp, trong đó phần lớn là các phần mềm thuộc lĩnh vực giáo dục - đào tạo. Ông Dũng đề nghị: Nhà nước nên bao tiêu các phần mềm phục vụ giáo dục- đào tạo và cung ứng miễn phí cho toàn xã hội dùng chung. Khi Nhà nước trở thành khách hàng lớn của các phần mềm hữu ích, điều đó sẽ vừa bảo vệ có hiệu quả quyền lợi chính đáng của các doanh nghiệp phần mềm, động viên họ tích cực lao động sáng tạo, vừa là giải pháp phù hợp với tình hình Việt Nam, nhằm hỗ trợ toàn xã hội tiếp cận, khai thác các ứng dụng CNTT phục vụ cuộc sống sao cho đạt hiệu quả cao nhất.

Sau khi lắng nghe các doanh nghiệp nêu ý kiến, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An cho biết ông tin tưởng CNTT là một trong những ngành có thể “đi tắt, đón đầu” trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Đồng cảm với những khó khăn, chia sẻ những bức xúc của doanh giới, nhưng mặt khác, ông lưu ý rằng bao giờ cũng có khoảng cách giữa phía quản lý và phía bị quản lý. Điều quan trọng là cả hai bên phải cùng ngồi để tìm cách giải quyết. Không thể nhân danh “cái chung” mà “xé rào”. Theo ông, phải có cơ chế, chính sách rõ ràng để đảm bảo đây là ngành mũi nhọn và các doanh nghiệp nên có văn bản gửi các cấp, ngành liên quan trình bày thật cụ thể những vướng mắc và kiến nghị của mình. TPHCM cần chủ động hơn trong việc ban hành các văn bản pháp quy giải quyết các tồn tại thuộc thẩm quyền của mình. Quốc hội cũng sẽ xem xét những vấn đề thuộc thẩm quyền Quốc hội để hỗ trợ cho sự phát triển của CNTT Việt Nam.