Điện thoại đa năng
MẠC THỦY - ĐĂNG THƯ

ĐTDĐ đang trở thành phương tiện liên lạc đa chức năng, ngoài khả năng truyền và nhận âm thanh, chúng còn có thể gởi hình ảnh, dữ liệu, xử lý văn bản tương tự một chiếc laptop nhưng gọn, nhẹ hơn. Theo các chuyên gia viễn thông, ĐTDĐ sẽ được biến thành phương tiện hỗ trợ các giao dịch cá nhân như mua sắm, mua bán chứng khoán, mua vé máy bay, đặt phòng, kể cả đánh bạc...

Cuộc cách mạng viễn thông đang khởi động khi thương mại điện tử (TMĐT) được tiến hành thử nghiệm sử dụng trên ĐTDĐ ở quy mô nhỏ. Hầu hết ĐTDĐ cần phải có simcard và một số nhà sản xuất dự định nâng cấp simcard thành thẻ định dạng cá nhân và thẻ tín dụng. Đi đầu trong việc thử nghiệm này là Nokia, họ đang hợp tác với Deutsche Bank để phát triển dịch vụ ngân hàng di động. Một thử nghiệm theo phương pháp khác là tạo thêm một khe trong chiếc “môbai” để nhét thẻ thứ hai dành riêng cho TMĐT di động –M-commerce (Mobile Electronic Commerce). Những chiếc thẻ này có thể được dùng để thanh toán trên Internet hoặc rút ra thanh toán tại các điểm bán hàng, quán bar hay trả tiền vé trên các phương tiện giao thông công cộng, vé xem phim.

Ở Pháp, Motorola và France Telecom đang thử nghiệm loại ĐTDĐ hai khe như vậy với nhãn hiệu StarTac D. Còn ở Phần Lan, Nokia đang thử nghiệm loại ĐTDĐ có thiết bị đọc đặc biệt cho những thẻ thông minh nhỏ xíu. Siemens cũng đang phát triển loại điện thoại có hai khe với Einstein - một thiết bị đọc thẻ thông minh có một bàn phím nhỏ gắn với điện thoại.

Người ta có thể dùng ĐTDĐ 3 trong 1 để nhận tất cả các hình thức thông tin điện tử. Khi ở nhà, nó là điện thoại vô tuyến; lúc ở trên đường, nó là thiết bị thông tin đa chức năng. Với kỹ thuật xác định vân tay hay giọng nói, chỉ có thể dùng ĐTDĐ nếu bạn là... chính chủ. Nếu các thử nghiệm này thành công thì M-commerce sẽ là xu hướng tất yếu thay thế cho E-commerce (một kiểu giao dịch cho thấy rất thiếu an toàn).

M-commerce: xu hướng mới thay thế cho E-commerce

Thương mại điện tử (E-commerce) là việc thực hiện các hoạt động thương mại qua môi trường điện tử với sự hỗ trợ của mạng lưới viễn thông, đặc biệt là Internet, giúp các hoạt động thương mại không còn phụ thuộc vào khoảng cách địa lý. Thế nhưng TMĐT không phát triển nhanh như mong muốn. Doanh số nhiều doanh nghiệp TMĐT sụt giảm, thậm chí phá sản vì khách hàng thiếu sự tin tưởng vào an toàn mạng và mức độ an toàn của các giao dịch thanh toán qua E-commerce. Chính vì vậy, người ta đã dồn sự quan tâm vào một dạng thương mại mới là M-Commerce.

M-Commerce nghĩa là TMĐT thông qua mạng điện thoại di động. Về nguyên tắc, ĐTDĐ được xem là cửa vào M-commerce. ĐTDĐ với các ứng dụng mới sẽ khiến bạn phải giữ nó kỹ hơn. Đó sẽ là chìa khóa cho các thao tác trên tài khoản cá nhân. Nếu ai đó muốn sử dụng trái phép tài khoản của người khác thì ngoài việc phải dò tìm các thông tin bí mật về tài khoản còn phải có trong tay chiếc ĐTDĐ của người đó.

Đang có hơn 500 triệu người sử dụng ĐTDĐ trên thế giới, số thuê bao ĐTDĐ đã vượt số thuê bao cố định. Dự đoán trong vài ba năm tới, điều này cũng sẽ xảy ra tại Việt Nam. Cũng vì vậy, các nhà cung cấp dịch vụ ĐTDĐ phải đưa ra những dịch vụ mới thông qua việc mở rộng hoạt động và liên kết với các đối tác ở nhiều lĩnh vực khác.

Tài khoản di động

Các công nghệ hỗ trợ thanh toán qua ĐTDĐ hiện đang được thử nghiệm theo nhiều hướng. Ryusuke Narukawa - Trưởng phòng Kế hoạch và Phát triển của Nicos (Nippon Shinpan Co) một hãng tín dụng hiện có 15,3 triệu khách hàng dùng thẻ tại Nhật tuyên bố như đinh đóng cột: “Những chiếc ĐTDĐ sẽ thay thế hoàn toàn các loại thẻ tín dụng”. Trên thực tế, Nhật và Hàn Quốc – những xứ sở có mạng ĐTDĐ hiện đại nhất thế giới – đang dẫn đầu trong việc "se duyên" thẻ tín dụng với ĐTDĐ.

Nicos đã liên kết với NTT DoCoMo – một nhà cung cấp mạng ĐTDĐ khổng lồ ở Nhật để thử nghiệm một hệ thống thanh toán độc đáo: người mua hàng sẽ dùng máy ĐTDĐ của mình truyền thông tin bằng tia hồng ngoại đến một thiết bị đọc đặc biệt gắn liền với các máy tính tiền... Trong một cửa hàng bán băng đĩa nhạc, Narukawa móc ĐTDĐ ra và hướng nó về phía máy đọc rồi bấm. Chưa tới 2 giây sau, thiết bị này “ói” ra một hóa đơn cho biết đã thực hiện xong việc trừ vào tài khoản của Narukawa khoản tiền tương ứng với giá đĩa CD nhạc jazz mà anh chọn. Ông Hideo Nomura cho biết, cửa hàng của ông là một trong 100 hiệu bán lẻ tham gia thử nghiệm hệ thống thanh toán qua ĐTDĐ này, trước khi nó được triển khai trên toàn nước Nhật vào tháng 4/2004. Thiết bị đọc tín hiệu hồng ngoại gắn vào máy tính tiền của ông chỉ có 90 USD.

Do dân Nhật mê ĐTDĐ nên các hãng cung cấp thẻ tín dụng hy vọng rằng việc thẻ tín dụng “kết hôn” với ĐTDĐ sẽ “kích cầu”. Kenichi Bando - Trưởng phòng Thương mại di động của tập đoàn ĐTDĐ KDDI tuyên bố: “Chúng tôi muốn tất cả mọi thứ dịch vụ mà một doanh nhân bình thường cần sử dụng hàng ngày sẽ nằm gọn trong chiếc máy ĐTDĐ của ông ta”. KDDI đang hợp tác với hãng tín dụng UC Card triển khai một chương trình thanh toán di động tương tự như NTT DoCoMo.

Khi ĐTDĐ thay thế cho thẻ tín dụng thì tính tương tác sẽ rất cao. Người mua hàng có thể xem lại danh sách những món đã sắm. Các cửa hàng có thể gửi thẻ giảm giá vào máy ĐTDĐ của khách hàng để khuyến khích họ quay lại mua sắm tiếp.

Tại Đông Nam Á, do không muốn bị lệ thuộc vào công nghệ độc quyền nên Singapore thử nghiệm thanh toán di động theo kiểu khác. Cục Phát triển CNTT-VT Singapore (Infocomm Development Authority – IDA) đang thúc đẩy triển khai nhiều dự án thử nghiệm trong cùng một lúc để không có tập đoàn điện thoại nào độc quyền về công nghệ thanh toán di động. IDA mong rằng, dù người sử dụng dùng máy ĐTDĐ và dịch vụ của bất kỳ tập đoàn viễn thông nào thì cũng có thể hưởng lợi ích từ những “tài khoản biết đi”. Tại đây, tập đoàn tín dụng Visa đã bắt tay với Nokia và một rạp chiếu phim để làm những con chip chứa tất cả thông tin về thẻ tín dụng và cài vào trong máy ĐTDĐ. Người sử dụng có thể mua vé xem phim bằng cách truy cập vào Website của rạp hát qua giao thức WAP. Sau đó, nhận vào một mã số bảo mật để kích hoạt chức năng thanh toán thẻ tín dụng qua ĐTDĐ. Một dự án khác cũng đang được triển khai thử nghiệm tại Singapore là kế hoạch phối hợp giữa hãng thẻ tín dụng MasterCard và ba ngân hàng Citibank, ABN Amro, Maybank với công ty Blink để sử dụng công nghệ nhắn tin SMS thực hiện giao dịch. (Trong khi sắp hàng chờ đến lượt thanh toán ở quầy trả tiền, người sử dụng sẽ gọi điện thoại tới dịch vụ phonebanking của các ngân hàng tham gia chương trình này để xin một mã số chấp thuận việc trừ tiền trong tài khoản MasterCard của mình. Vài giây sau, họ sẽ nhận được một tin nhắn SMS chứa mã số chấp thuận, mã số này chỉ có hiệu lực trong vòng 10 phút. Người sử dụng sẽ thông báo mã số này cho người thu tiền để anh ta nhập mã số chấp thuận vào máy hoàn tất giao dịch).

Còn ở Philippines, hãng MasterCard đang hợp tác với công ty viễn thông Smart Communications để thử nghiệm việc tự nạp thêm tiền ĐTDĐ trả trước bằng cách gửi một tin nhắn SMS đến công ty điện thoại, không cần phải tìm chỗ mua card như trước. Đây là một trong những dự án thanh toán di động đơn giản nhất nhưng lại được nhiều khách hàng hưởng ứng nhất. Hơn 300.000 người Philippines hiện đang dùng dịch vụ này.