WEB HỌC SINH: TRĂM HOA ĐUA NỞ
THI THU - THỦY NHƯ

Chất học sinh của web học sinh

Hiện có một số trang web như Trái tim Việt Nam Online (www.ttvnol.com) dành đất cho học sinh các trường trung học phổ thông (THPT) mở diễn đàn. Tuy nhiên, do “ăn theo” nên những diễn đàn này chủ yếu là nơi để các thành viên ra vào “buôn chuyện”.

Điều đáng chú ý là có khá nhiều trang web do chính học sinh các trường thiết kế và quản trị. Đó là website dành cho “dân húi cua, kẹp tóc” của Hà Nội - Amsterdam, Quốc học Huế, Lương Thế Vinh, Phan Đình Phùng, Kim Liên, Việt-Đức, Trần Phú... Không khí trên các website này luôn luôn sôi động. Ngoài việc giới thiệu về trường, trên các website này có đủ thứ “tin hành lang”, được gọi bằng nhiều tên khác nhau. Do các admin (người quản trị) và mod (người điều hành) vẫn còn... cắp sách tới trường nên việc thu lượm và cập nhật thông tin rất nhanh.

Gallery hay Photo Album của các website này cũng cực kỳ phong phú. Ngoài ảnh về hoạt động của trường như: picnic, thi hoa hậu (trường Hà Nội-Amsterdam), ảnh thành viên, còn có ảnh phong cảnh địa phương (Quốc học Huế), ảnh “thời sự học trò” (Final Fantasy của THPT Việt Đức).

Do ưu thế “tại chỗ”, những website này có rất đông thành viên (THPT Việt Đức 863 thành viên, Quốc học Huế 777 thành viên, Kim Liên 417 thành viên...).

Hình như sự sôi động này cảm tới cả “thiên đình” nên giáo viên cũng tham gia. Vào “Tạp chí” ở website http://www.hn-ams.org, bạn sẽ được đọc cả thơ văn của học sinh lẫn các thầy cô giáo trường Hà Nội - Amsterdam. Website trường Hà Nội - Amsterdam còn là nơi lưu danh sách học sinh từng lớp của các khóa trước với ngày sinh và biệt danh “thuở còn thơ ngày hai buổi đến trường”. Đến http://www.ltvvn.net (THPT Lương Thế Vinh), người ta có thể hình dung rõ hơn về “đối tượng chỉ đứng sau quỷ và ma”. Nét độc đáo của diễn đàn này là chuyên mục “Phỏng vấn”. Mỗi tuần, người quản lý chuyên mục sẽ “tóm cổ” ai đó để bàn dân thiên hạ chất vấn. “Người của công chúng” phải khai báo thành thật, thẳng thắn, không úp mở!

Một số “đấng” học sinh còn tập tành làm báo điện tử. Mod của http://vietduconline.org tuyên bố tôn chỉ: “Đây sẽ là một tờ báo lành mạnh, bổ ích với nhiều chuyên mục như: chuyện học hành, “iu” tuổi học trò, về mạng máy tính, âm nhạc, phim ảnh... Chúng tôi sẽ xem xét chọn ra những nhà báo ưu tú nhất để trao giải trong lần họp mặt forum đợt IV.”

Ngoài ra, có cả những web do các cựu học sinh thiết kế cho các đồng môn mà nội dung không kém đa dạng, phong phú như http://ptthlamson.net. Hãy nhấp chuột vào trang chủ của trường THPT Lam Sơn, bạn sẽ có nhiều thứ để xem: lịch sử trường, các đời hiệu trưởng, những danh hiệu và phần thưởng đã nhận, danh sách các học sinh xuất sắc đã làm rạng rỡ tên trường, lịch sử tỉnh Thanh Hóa, danh nhân xứ Thanh, tư vấn du học... Tính đến tháng 9/2003, website này đã hoạt động tròn một năm, với 95.940 lượt truy cập và có 1.300 thành viên.

Tuy nhiên, cơ sở dữ liệu của những website như vừa kể tuy phong phú nhưng chủ yếu là dữ liệu tĩnh, ít được cập nhật. Dù sao thì những website này cũng là nơi để các cựu học sinh bày tỏ tình cảm về trường lớp, thầy cô và bạn bè đồng môn. Có khá nhiều chuyên mục đáp ứng nhu cầu này: “Mái trường xưa: một thời để nhớ” của http://ndc1988.netfirms.com. Không vô tư hoặc quá sôi nổi như diễn đàn của những người đang còn... mài đũng quần trên ghế trường THPT, góc riêng trên Internet của các cựu học sinh nặng trĩu tâm tư. Tùng Linh, webmaster (quản trị trang web) của trang http://www.hahuytap.t2u.com (trường THPT Hà Huy Tập - Nghệ An), kể: “Dù đang ở rất xa trường song tôi vẫn luôn nhớ về những kỷ niệm từng có dưới mái trường và luôn tự hỏi: Làm sao có thể gặp lại bạn bè, làm sao để tất cả mọi người dù ở những nơi xa xôi vẫn có thể trở về ngôi trường của mình? Những ý nghĩ đó đã thúc đẩy tôi thành lập website Trường xưa này”.

Chăm chút thế nào để “chúng tôi lớn nhanh và chững chạc hơn”?

Tìm thêm những chỗ để ra vào tâm tình, hỗ trợ việc học là nhu cầu chính đáng của hàng trăm ngàn học sinh; và các web học sinh đang thỏa mãn một phần nhu cầu ấy. Tuy nhiên, vì hình thành theo kiểu tự phát nên không ít website còn thiếu sức sống, đa số chỉ mới quan tâm đến chuyện “sinh” chưa chú trọng hoặc đủ điều kiện “dưỡng”. Một số webmaster học sinh thú thật là mới chỉ quan tâm đến việc kiếm sao cho ra những script (code có sẵn) độc đáo để trang web của mình hấp dẫn thiên hạ chứ chưa đủ sức lo... nội dung!

Cũng vì đó chỉ là những diễn đàn phi chính thức, các webmaster học sinh chưa nỗ lực hết mức trong việc chăm chút cho web của mình. Mới đây, khi nghe đồn địa chỉ http://www.klnet.us/klnetbb đang được cân nhắc xem có nên chọn làm website chính thức của trường THPT Kim Liên, thay cho http://www.kimlien.edu.vn hay không, các webmaster và admin mới ngồi lại tính kế hoạch nâng cấp web này thành phiên bản 4 với một loạt tính năng mới, thiết kế lại các board cho có nét riêng. Ngoài những chuyên mục hiện có: Giờ ra chơi, Cựu học sinh Kim Liên, Hải ngoại Board (dành cho du học sinh), trang ảnh... họ dự định thay đổi layout, tăng tùy biến (như màu sắc, kiểu chữ...), thêm phần giới thiệu khái quát về trường, giới thiệu bài hát truyền thống của trường, sổ góp ý guestbook, nhắn tin – tìm bạn, photo gallery...

Đã có những học sinh bỏ công thiết kế web học sinh và đoạt một số giải thưởng chính thức như Đinh Đại Ngàn và Nguyễn Võ Khánh Phước - lớp 11 chuyên tin trường THPT Thăng Long, Đà Lạt - Lâm Đồng. Ngoài những chuyên mục thường gặp trên các web học sinh tự phát, trang web này còn thông tin về kết quả học tập trong từng học kỳ của mỗi học sinh, giới thiệu những website bổ ích để bạn bè mình tham khảo... Tuy được trao giải Chuột vàng của Hội thi Tin học ứng dụng do Sở KHCNMT phối hợp với Bưu điện, Sở GDĐT và Sở LĐTBXH Lâm Đồng tổ chức vào tháng 5 vừa qua, nhưng cả hai vẫn đang chờ địa chỉ riêng để đưa nó lên Internet.

Jung Yo - thành viên của nhiều web học sinh, tâm sự: Ai cũng muốn “dựng” một website đẹp về hình thức, phong phú về nội dung, thu hút đông đảo các bạn tham gia, song đó không phải là chuyện đơn giản. Có nhiều chuyện để nhức đầu : Host (máy chủ để đặt website)? Domain (tên miền)? Hình thức? Nội dung? Các dịch vụ miễn phí Host free nhan nhản khắp nơi trên Internet, nhưng host free đa phần là host dỏm, chạy như rùa bò và thường sẽ bị cắt sau đó một thời gian ngắn, nhiều khi để lại những hậu quả khôn lường (tên miền, trang web thì còn nhưng chủ nhân mất quyền điều khiển, hết cập nhật, và nguy hiểm nhất là bị ai đó thay đổi nội dung). Domain và host chính thức luôn là nỗi “mong đợi ngậm ngùi” của các webmaster, vì đào đâu ra tiền để trả. Rồi làm thế nào để website luôn hấp dẫn, thường xuyên được cập nhật, nhưng không ảnh hưởng đến chuyện học hành?

Jung Yo nói: “Chung lưng, đấu cật để “dựng” một web học sinh là cách để rèn luyện làm người lớn: phải quan sát, tìm hiểu, suy nghĩ, học nghe và thuyết phục nhau, tập tành quản lý, chịu trách nhiệm, đối phó với những trở ngại (ví dụ như hacker)... Nhờ việc làm web học sinh mà chúng tôi cảm thấy mình lớn nhanh hơn, chững chạc hơn!”