VẬT LÝ VÀ LUẬN LÝ: Sống và làm việc vui vẻ trong thế giới thực và ảo

BS TRẦN QUÝ PHI (Tam Kỳ, Quảng Nam)

Bạn nhớ là khi mua máy tính, nơi bán máy ghi cho bạn 60-70 USD gì đó cho một cái đĩa cứng. Thế mà khi bấm đúp My Computer thì bạn thấy hai đĩa lận, thường là C và D. Bạn đừng ngạc nhiên. Để dễ quản lý, theo kiểu "chia để trị" hay người nào việc nấy, người ta thường chia đĩa cứng thành hai hay ba partition. C dùng để cài chương trình và D dùng để lưu dữ liệu, v.v...

C và D là các đĩa luận lý (logic). Còn cái đĩa cứng có thể cầm, sờ và có giá 60-70 USD đó chính là một đĩa vật lý (physical). Cũng giống như, hồi khó khăn, học sinh phải dùng một quyển vở 100 trang, nhưng chép cho hai môn, chẳng hạn Toán và Lý. Người học sinh đó có hai quyển vở luận lý trên một quyển vở vật lý. Và vì môn Toán nhiều hơn môn Lý, nên “vở Toán” được cấp cho 70 trang chẳng hạn.

Một ví dụ khác trong Word. Khi bạn soạn thảo một văn bản và in ra ba trang A4, văn bản của bạn có độ dài là ba trang vật lý. Nhưng nếu bạn đánh số trang, Word có thể cho bạn đánh số trang theo nhiều kiểu. Chẳng hạn, đánh số trang bắt đầu từ trang 5. Vậy bạn có trang 5, trang 6, trang 7. Đó chính là các trang logic. Một khía cạnh khác, khi mở một văn bản trong Word, bạn thấy nội dung văn bản hiện lên theo thứ tự như đã gõ trước đây, nhưng đó chính là thứ tự logic. Còn nội dung này có thể nằm rất rải rác trên đĩa của bạn, mà ta có thể gọi đó là vị trí vật lý của các trang văn bản (trên đĩa).

Khái niệm ảo và thực thì có khác một chút. Ví dụ, bạn mượn một đĩa trò chơi về, mỗi lần chơi, bạn được yêu cầu đưa đĩa vào ổ CD. Khi bạn trả đĩa thì đồng nghĩa bạn... hết được chơi. Có những phần mềm có chức năng tạo ra một ổ CD ảo.

Và với phần mềm này, bạn sẽ tạo ra những đĩa CD ảo từ đĩa CD thực. Đĩa CD ảo thực chất là một file nằm trên đĩa cứng. Để có thể dùng nó, bạn chạy phần mềm này và thay vì cầm cái đĩa thực bỏ vào ổ CD thực, bạn sẽ dùng các lệnh của phần mềm để “đưa” đĩa CD ảo vào một ổ CD ảo. Hoặc có những phần mềm cho phép bạn tạo ra một mạng ảo, trên một máy tính, có cả máy chủ, máy con... tất cả đều là ảo. Nhưng chúng sẽ làm việc gần như trong một mạng có nhiều máy tính thực, với dây nhợ lung tung.

Một ví dụ nữa, nếu bạn đã từng dùng DOS thì bạn có thể gặp cái gọi là đĩa ảo. Đĩa ảo tức là đĩa được tạo từ một phần của RAM, bộ nhớ chính. Nó cũng được đối xử như các đĩa cứng khác. Có điều khi cúp điện thì nội dung trong nó cũng sẽ “gởi gió cho mây ngàn bay”.

Có thể bạn đã nghiệm ra rằng cái gọi là “logic” chính là sự phân chia, một sự gọi tên khác, một cái nhìn khác đối với một cái “physic” nào đó. Còn cái ảo là cái không có thật, đương nhiên cũng được tạo từ cái thật, như đĩa ảo tạo trên RAM, chỉ có điều là “hồn Trương Ba mà da hàng thịt”. Quá trình thành lập cái ảo, phần lớn được gọi là giả lập (emulation).

Trong thế giới máy tính, bạn có thể “sống và làm việc” cực kỳ vui vẻ mà chẳng cần phải bận tâm chuyện thực ảo, luận lý, vật lý gì sất. Nhưng nếu bạn muốn vọc, muốn sai khiến nó thì bạn phải biết phân biệt, thậm chí phải tự mình xây dựng được những cái ảo cho riêng mình để cuộc đời thêm phần tươi vui!