Những quả trứng phục sinh!
Nguyễn Duy Nhất

Trứng phục sinh (Easter Eggs) bắt nguồn từ một trò chơi “Tìm trứng phục sinh” trong lễ hội mừng ngày phục sinh của chúa Jesus. Theo truyền thống, những quả trứng phục sinh thường được tô nhiều màu sắc vơi ý nghĩa màu của các tia nắng mùa xuân và tượng trưng cho những sinh linh mới được ra đời. Vào buổi sáng của ngày lễ, tất cả trẻ em đều tham gia tìm những quả trứng được giấu ở đâu đó và người tìm thấy trứng sẽ được thưởng những món quà thú vị.

Bắt nguồn từ phong tục đó, “Easter Egg” đã trở thành một khái niệm trong lĩnh vực tin học, chỉ những tính năng bí mật được giấu trong các phần mềm và phần cứng máy tính hoặc thiết bị điện tử. Những tính năng này được các lập trình viên dấu vào trong các sản phẩm và tuân thủ theo những nguyên tắc sau:

- Không có trong tài liệu hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất. Những tính năng này phải do chính người dùng phát hiện chứ không phải là do nhà sản xuất hướng dẫn bạn tìm.

- Có khả năng tái hiện: Nếu cùng một sản phẩm, cùng một cách làm phải ra cùng một quả trứng chứ không phải là những quả trứng khác nhau.

- Phải do các lập trình viên đặt vào sản phẩm và bạn không được dùng các công cụ bẻ khoá (cracking) để tìm cách đọc mã nguồn của chương trình để từ đó tìm trứng (giống như cách bạn nghe trộm người giấu trứng rồi cứ thế mà lấy trứng). Tuy nhiên, bạn có thể thay đổi các tham số khởi động để tìm ra trứng.

- Không mang tính chất phá hoại. Easter Egg chỉ được tạo ra để giải trí chứ không phải để phá hoại. Còn nếu ngoài mục đích giải trí thì không còn gọi là trứng phục sinh mà chuyển sang cách gọi khác, có thể là: virus, trojan... tuỳ theo cách gọi của bạn.

Tuy nhiên, nếu bạn cảm thấy thật khó để tự tìm ra trứng mà lại không muốn bỏ qua những thú vị mà nó mang lại thì tại sao lại không tìm hiểu những quả trứng đã biết, từ đó biết đâu bạn sẽ tự tìm ra quả trứng của chính mình?

Sau đây, xin giới thiệu với các bạn một vài quả trứng phục sinh nổi tiếng:

Trò chơi “Gold Rush” trong Macromedia Flash 5.0:

Bạn chọn menu Help \ About Flash. Trước khi dòng chữ “Macromedia Flash 5” chạy xong, bạn hãy nhấp chuột vào dòng chữ Macromedia. Tiếp đó, bạn nhấn vào nút Thanks. Nào, bạn hãy bắt đầu trò chơi bằng cách nhấp vào nút “Start game >>”, còn cách chơi, bạn tự mày mò nhé!

Hai quả trứng phục sinh trong Photoshop 6.0

- Quả trứng thứ nhất, chú mèo của hãng Adobe: Bạn nhấn và giữ phím Ctrl+Alt, di chuột đến menu Help \ About Photoshop... Thay vì cửa sổ About bình thường mà bạn vẫn thấy, bạn sẽ thấy một chú mèo rất đặc biệt. Ấy, xin bạn nán lại một lúc, quả trứng này vẫn chưa kết thúc đâu. Bạn đợi một lúc, dòng chữ sẽ cuộn lên. Bạn giữ phím Alt một lúc rồi nhấp vào mắt to của chú mèo. Vẫn giữ phím Alt, bạn nhấn thêm phím Ctrl. Rồi thứ tự nhả phím Alt trước, tiếp đến phím Ctrl. Đợi một lúc, bạn sẽ thấy các thông điệp của Adobe. Nào, bạn hãy xem Adobe gửi tới chúng ta cái gì?

- Lão phù thuỷ bất lịch sự: Bạn nhấn và giữ tổ hợp phím Ctrl+Alt. Nhấn và giữ nguyên chuột lên hình mũi tên nhỏ nằm ở góc trên bên phải của palette Layer. Một menu sẽ hiện ra. Chọn Palette Options. Và điều gì tiếp theo, xin bạn khám phá.

Thay đổi trỏ chuột trong Winword

Bạn nhấn và giữ tổ hợp phím Ctrl+Alt++, con trỏ chuột sẽ đổi thành dấu +. Còn nếu muốn nó trở lại bình thường, nhấn ESC.

Win98 hay Win95

- Bạn chọn Start \ Settings \ Taskbar & Start Menu. Hộp thoại Taskbar Properties hiện ra. Bạn chọn tab Start Menu Programs và click vào Add. Bạn Browse tới bất kỳ một file . exe nào đó. Tiếp đó, nhấp vào Next. Bạn đã thấy gì chưa? Đang dùng Win98 mà ở Start menu trong hình lại bảo là Win95. Chả hiểu được!

- Như trên ta đã thấy, hộp thoại Taskbar Properties chỉ có hai tab là Taskbar Options và Start Menu Programs. Bạn có nghĩ rằng có hộp thoại này còn có thêm một tab nữa không. Bạn nhấn và giữ phím Ctrl và rê chuột tới Start \ Settings \ Task bar & Start Menu. Hộp thoại Taskbar Properties hiện ra nhưng chả giống bình thường tí nào cả.

Trứng phục sinh còn có rất nhiều, tuy nhiên trong khuôn khổ bài viết này, tôi khó có thể đề cập hết được. Nếu bạn vẫn muốn tiếp tục khám phá thêm những quả trứng phục sinh khác và không ngại đọc tiếng Anh thì mời bạn lên trang www.eeggs.com để tìm hiểu thêm nhiều quả trứng đặc sắc khác. Chúc các bạn vui vẻ!