Kiểm tra máy tính mà không cần... mở thùng máy!

LÊ HOÀN

Các phần mềm chuyên dùng để kiểm tra và cho biết các thông tin về phần cứng quả thật rất có ích mỗi khi bạn “đụng chuyện” với máy tính. Chúng có thể giúp bạn biết rõ các thông số sản xuất của thiết bị trong máy để dễ tìm kiếm và cài đặt trình điều khiển, giúp bạn kiểm tra chất lượng thiết bị sau một thời gian sử dụng hay kiểm tra linh kiện rời khi lắp ráp, nâng cấp máy tính (thí dụ: xác định dung lượng RAM trên card màn hình, tốc độ ổ CD-ROM...). Thậm chí, bạn có thể “thủ” những phần mềm kiểm tra này làm “bửu bối” khi đi mua máy tính, nhất là khi mua máy tính đã qua sử dụng. Nói chung, những phần mềm này giúp bạn nắm được các thông tin cần thiết để quản lý máy tính mà không cần phải “phanh ruột” máy tính ra xem.

Tuỳ trường hợp, bạn có thể chọn cho mình một công cụ thích hợp:

- Chọn PC-Doctor Service Center hay HWInfo khi đi mua máy mới, hay khi cần biết các thông tin về thiết bị trong máy.

- Chọn SiSoftware Sandra khi cần biết mọi thông tin về hệ thống máy đang chạy Windows.

- Chọn PCMark2002 hay PassMark BurnInTest khi cần chạy kiểm tra liên tục để thử thách khả năng hoạt động của máy.

- Chọn các phần mềm chuyên kiểm tra một thiết bị nào đó, như modem, ổ CD-ROM, CPU, card màn hình...

PC-Doctor Service Center 2000 (http://www.pcdoctorstore.com )

Chương trình có khả năng kiểm tra ổ đĩa CD/CDRW và DVD, CPU, CMOS, RAM, ổ cứng, thiết bị nhập (Keyboard, Mouse và Joystick), ổ đĩa mềm, Modem, Multimedia Video và Audio, Network, System & BIOS Timers, cổng Parallel, Serial và USB, SMART, thiết bị SCSI, ổ Zip, màn hình LCD của máy tính xách tay.

Sau khi cài đặt, chương trình sẽ tạo ra hai phiên bản:

- Một bản chứa trong đĩa mềm khởi động để chạy trong môi trường DOS. Cho phép kiểm tra toàn bộ phần cứng, xem các thông tin chi tiết về phần cứng và thay đổi thông số BIOS.

- Một bản lưu trong ổ cứng để chạy trong môi trường Windows. Với bản này, bạn có thể xác định các tuỳ chọn khi kiểm tra qua menu Test Set/ Custom Test Settings. Trong cửa sổ Test Settings có các xác lập sau:

- Test and Sub-Tests: Chỉ định từng thành phần chính và các mục con (bấm nút Details để vào bảng liệt kê mục con) trong thành phần cần kiểm tra.

- Pass Count: Chỉ định số lần kiểm tra liên tục (từ 1 đến 9.999 lần).

- Save As: Lưu các xác lập làm mặc định cho các lần kiểm tra sau này.

- Save To File: Lưu lại báo cáo kết quả kiểm tra vào file text (nhập tên file chỉ định vào ô File Name).

SiSoftware Sandra Professional Unicode 2003

SiSoftware SANDRA (viết tắt từ các chữ System ANalyser, Diagnostic và Reporting Assistant”) Professional Unicode 2003 là một bộ chương trình có nhiều thành phần (module) phân tích, chẩn đoán, thông tin về đủ loại tham số và tình trạng hiện hành của toàn hệ thống. Chương trình được thiết kế để chạy trong môi trường Windows 32/64-bit nên tương thích với tất cả hệ điều hành Windows 9x/ ME/NT4/200x/XP/.NET, cùng Windows CE (Pocket PC).

SANDRA có ba phiên bản:

- Sandra Standard: Bản miễn phí dành cho cá nhân, trường học... (không kinh doanh), có thể cung cấp 58 thông tin chi tiết về phần cứng, phần mềm và các thiết bị khác trong máy tính của bạn.

- Sandra Advanced: Bản miễn phí nhưng đòi hỏi bạn phải đăng ký sử dụng, bao gồm 68 module.

- Sandra Professional: Bản thương mại, có trên 80 module cung cấp tất cả thông tin cần thiết về hệ thống máy. Các thành phần trong Sandra Professional được chia thành năm nhóm chính:

- Nhóm Information cung cấp các báo cáo về hệ thống. Mainboard/ Chipset/System Monitors (Intel, AMD, ALi, SiS, VIA), CPU/BIOS (điện thế/ nhiệt độ), hỗ trợ Intel Pentium III/4, Celeron, Xeon III/4, Intel Itanium; VIA C3; AMD Athlon 4/XP/MP, Duron XP/MP; McKinley... APM & ACPI (Advanced Power Management). PCI & AGP CardBus. Video (monitor, card, video bios, caps,...). OpenGL. DirectX (DirectDraw, Direct3D, DirectSound (3D), DirectMusic, DirectPlay, DirectInput). Keyboard. Mouse. Sound Card (wave, midi, aux, mix). MCI Devices (mpeg, avi, seq, vcr, videodisc, wave). Joystick. Printers. Windows Memory. Font (Raster, Vector, TrueType, OpenType). Modem/ISDN TA. Network. IP Network. WinSock (Internet). Drives (Removable Hard Disks, CD-ROM/DVD, RamDrives,...). Ports (Serial/Parallel). Remote Access Service Connections (Dial-Up, Internet). OLE objects/servers. Processes (Tasks) & Threads. Modules (DLL, DRV). Services & Device Drivers (SYS). SCSI. ATA/ATAPI. ODBC Sources. CMOS/RTC. Các báo cáo chi tiết có thể được hiển thị, lưu trữ, in hay fax với các dạng thức file SMS, HTML, RPT và text.

- Nhóm Benchmarking (kiểm định) cung cấp các thông tin kiểm tra về tốc độ tính toán số học (CPU Arithmetic - có khả năng kiểm tra máy chạy tới 64 CPU), các tính năng multimedia của CPU (hỗ trợ MMX, 3DNow!, SSE), tốc độ Video (2D/3D), tốc độ thiết bị trữ tin (Removable, Hard Disks, Network, RAMDrives), tốc độ CD-ROM/DVD, tốc độ bộ nhớ (Memory Bandwidth, Cache/ Memory Bandwidth), tốc độ mạng (Network/LAN Bandwidth).

- Nhóm Listing dùng để truy cập nhanh các file hệ thống, vùng môi trường của Windows, cài đặt và gỡ bỏ ứng dụng...

- Nhóm Testing cung cấp các thông tin thiết đặt cho phần cứng như: IRQ, DMA, I/O, bộ nhớ và thiết bị Plug & Play.

- Nhóm Wizard hướng dẫn bạn từng bước các quy trình đặc biệt như:

Burn-in Wizard: Thực hiện việc kiểm tra máy liên tục trong một thời gian để thử thách khả năng hoạt động của máy.

Combined Performance Index Wizard: Kiểm tra rồi so sánh kết quả với các hệ thống khác có trong cơ sở dữ liệu của chương trình.

Ngoài ra, Sandra còn có thể cho bạn các lời khuyên (khoảng 450 tip) để cải thiện hệ thống.

Chương trình rất dễ sử dụng, sau khi cài đặt bạn chạy chương trình và kích hoạt module cần thiết để nhận thông tin hay kiểm tra máy.

Bạn tham khảo các thông tin và tải chương trình tại địa chỉ www.sisoftware.co.uk/. Bạn cũng có thể tải Sandra Standard 2003/ SP1 phiên bản 9.44 miễn phí tại địa chỉ www.echip.com.vn  hay www.i-today.com.vn/echip .

PCMark2002

PCMark2002 là công cụ chẩn đoán và đo đạc khả năng hoạt động của các thiết bị phần cứng, các hệ thống máy tính được giới chuyên test phần cứng trên thế giới ưu chuộng và tin cậy. Được phát hành với ba phiên bản: Free (miễn phí và ít chức năng nhất), Registered (nhiều chức năng hơn nhưng phải đăng ký với lệ phí 9,95 USD), và Pro (đầy đủ chức năng với giá 39,95 USD). Bạn tải chương trình tại website www.madonion.com, riêng phiên bản miễn phí có thể tải tại địa chỉ www.echip.com.vn hay www.itoday.com.vn/echip.

Chương trình có các chức năng chính như sau:

- Kiểm tra (test) CPU, bộ nhớ, ổ cứng, chất lượng video-DVD, chất lượng nguồn của máy xách tay (laptop).

- PCMark2002 cho phép thiết lập các tùy chọn cho tiến trình kiểm tra như chỉ định các mục kiểm tra. Kiểm tra các thành phần theo nhóm (có thể chọn các test riêng rẽ và bỏ qua một số test nào đó), thí dụ test các thông số CPU, nhưng bỏ qua các test về bộ nhớ và ổ cứng.

- Bạn có thể chọn số lần lặp lại của việc kiểm tra để cuối cùng có được số điểm bình quân qua nhiều lần chạy. Bạn cũng có thể chọn ổ cứng luận lý (logical HDD) nào được dùng để test hay cho test tất các các ổ cứng.

- Cung cấp thông tin chi tiết về phần cứng và phần mềm của máy. Thông qua internet, so sánh kết quả của máy bạn với các máy khác trong cơ sở dữ liệu của PCMark2002.

- Xuất báo cáo ra file text để bạn có thể nhập các kết quả kiểm tra vào hầu như bất cứ trình biên tập text nào hay vào các ứng dụng bảng tính như Microsoft Excel...

Nếu bạn sử dụng phiên bản PCMark2002 Pro, đòi hỏi trong hệ thống phải có cài đặt sẵn những phần mềm cần thiết để nó có thể thực hiện test với đầy đủ chức năng như: Windows XP. Windows Media Player. Phần mềm playback DVD (Cinemaster hay PowerDVD hay WinDVD).

Chương trình dể cài đặt và đơn giản khi sử dụng. Trong màn hình làm việc của PCMark2002, bạn có thể xem thông tin hệ thống (System Info) của mình, tự thiết đặt các tham số cấu hình cho từng test (Select) và các tùy chọn (Option),... Sau khi ưng ý, bạn chỉ việc bấm chuột lên nút Benchmark rồi nghỉ xả hơi chờ kết quả. Khi hoàn tất quá trình kiểm tra, PCMark2002 sẽ cho điểm và báo các chi tiết từng mục cụ thể (xem kết quả bằng cách bấm chuột lên nút Show Details). Trong trường hợp có kết nối internet, bạn nhấn nút Online ResultBrowser để xem và so sánh kết quả của máy mình với các máy “bà con” trên khắp thế giới.

3DMark03

Một công cụ chẩn đoán (cùng “gia đình” với PCMark2002) chính xác và đáng tin cậy trong việc kiểm tra khả năng hiển thị đồ hoạ của máy tính như: độ phân giải, bảng màu, tính năng khử răng cưa, lọc nhiễu...

Hỗ trợ đầy đủ cho Microsoft DirectX 9.0a, kiểm tra chất lượng âm thanh 3D, đo đạc khả năng chạy game với các đồ họa 3D thời gian thực.

So sánh kết quả chạy game 3D của máy tính của bạn với các máy tính khác trên khắp thế giới, giúp bạn có thể hình dung được “cỗ máy” thân yêu của mình khoẻ (hay ốm yếu) đến cỡ nào.

Riêng phiên bản Pro có thêm các chức năng:

- Pro Online ResultBrowser (ORB): Một chương trình so sánh online các kết quả kiểm tra của máy bạn với các máy khác

- Benchmark Image Quality: Cho phép trích xuất một khung ảnh (frame) bất kỳ trong khi test game để lưu lại tham khảo.

- CPU Test: Kiểm tra mức độ xử lý của CPU trong quá trình test game

- Batch Run: Giúp bạn lập kịch bản cho việc kiểm tra để chương trình có thể chạy tự động theo các chỉ định cho trước.

HWiNFO for DOS (phiên bản 4.8.9) và HWiNFO32 for Win (phiên bản 1.31)

Hai phần mềm này có chức năng cung cấp thông tin về phần cứng đúng như tên gọi của nó (Hardware Info). Các thông tin phần cứng do HWiNFO cung cấp chi tiết và phong phú hơn PCDoctor Service Center (trong khi chức năng test lại không được chú trọng). Bạn có thể tải về bản dùng thử (chạy được trong 14 ngày) tại địa chỉ: www.hwinfo.com, www.echip.com.vn, www.i-today.com.vn/echip.

- HWiNFO: Bản này có thể chứa trong một đĩa mềm khởi động để chạy trong môi trường DOS. Trong cửa sổ chương trình có các menu:

- Info: cho biết các thông tin về CPU, Mainboard, bộ nhớ, Bus, BIOS, Card màn hình, Monitor, ổ cứng, ổ CD, ổ mềm, Ngắt (IRQ).

- Benchmarks: Kiểm tra tốc độ CPU.

- Test: Kiểm tra tốc độ quạt giải nhiệt, nhiệt độ CPU, thùng máy, môi trường... và điện thế cung cấp của bộ nguồn.

- HWiNFO32: Ngoài các thông tin phần cứng như bản DOS, bản Windows thể hiện chi tiết hơn và có thêm thông tin về card mạng, card sound, ổ đĩa CDROM,... đồng thời cho phép xuất báo cáo với dạng file XML.

Phiên bản cho Windows có thể kiểm tra (benchmark) tốc độ CPU, FPU, bộ nhớ, ổ cứng.

Hot CPU Tester Pro

Chương trình chạy trong môi trường DOS và Windows, chuyên test CPU, bộ nhớ cache, chipset, bộ nhớ chính trên mainboard. Bạn có thể mở bảng Options để chỉ định cho chạy liên tục trong khoản thời gian 3 giờ, 6 giờ, 12 giờ... nhằm thử thách tính ổn định của hệ thống.

Bạn có thể tải bản dùng thử miễn phí có tên Hot CPU Tester Pro Lite Edition (ít chức năng hơn bản thương mại) tại địa chỉ www.7byte.com, hay www.echip.com.vn,

www.i-today.com.vn/echip.

PassMark BurnInTest

Phần mềm cho phép bạn kiểm tra liên tục hoạt động của CPU, bộ nhớ, card màn hình, ổ cứng, ổ mềm, ổ CDROM, ổ băng từ, máy in, cổng (COM, LPT, USB), card mạng, card sound. Tương thích với Windows 98/2000/ ME/XP.

Bạn có thể chỉ định số lần test liên tục cho từng thành phần trong mục Configuration/Test duty cycles, bạn nhập số (từ 1 đến 100) hay di chuyển thanh gạt trong hộp thoại Test Configuration and duty cycles.

Ngoài ra bạn có thể thiết đặt cách thức test cho từng thành phần, thời gian test, dạng thức và tên file báo cáo kết quả thông qua hộp thoại BurnIn Test Preferences trong menu Configuration/Test Preferences & Duration.

Bạn có thể tải bản dùng thử miễn phí trong vòng 30 ngày (với đầy đủ chức năng) tại địa chỉ: http://www.passmark.com, www.echip.com.vn, www.i-today.com.vn/echip.